Ảnh minh họa.

Cà phê hữu cơ (organic coffee) được hiểu là một loại cafe sạch, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hay bất cứ loại phân bón tổng hợp, hóa chất nào. Cây cafe được lớn lên tự nhiên nhất, người ta chỉ sử dụng các biện pháp thủ công trong quá trình chăm sóc, chế biến và sử dụng phân vi sinh để bón cho cây. Trong suốt quá trình chế biến được giám sát chặt chẽ vì vậy thành phẩm ngoài 100% cafe thì không pha trộn thêm bất cứ phụ liệu nào khác kể cả bơ (bơ là một trong các thành phần mà đa số các nhà cung cấp cho vào trong quá trình xay, rang cafe) và cũng không có bất cứ hóa chất hay chất bảo quản nào khác... Ban đầu các chuyên gia đánh giá cà phê rất hoài nghi về chất lượng cà phê hữu cơ, vì nó đến từ các nông hộ nhỏ, nghèo mà cà phê mặc định là hữu cơ vì họ không đủ tiền mua phân bón hoặc thuốc trừ sâu. Họ cũng chỉ chăm sóc qua loa bằng việc cắt tỉa hoặc chế biến phù hợp với điều kiện hạn hẹp.

Nhưng từ năm 1989 tại khu vực Châu Mỹ người ta bắt đầu áp dụng mô hình canh tác hữu cơ theo hướng đặc sản nhằm cải tiến chất lượng cà phê tại khu vực này sau khi các chỉ tiêu đánh giá cà phê khu vực Nam Phi hoàn toàn vượt trội, đặc biệt cà phê Ethiopia được canh tác dạng sinh học thì hương vị của chúng khác biệt rõ rệt. Khái niệm cà phê đặc sản canh tác hữu cơ, đẩy giá cà phê loại này lên cao ngất ngưỡng (Giá cao 250% so với giá cà phê thông thường - Hiệp hội cà phê đặc sản thế giới SCA) và hiện nay cà phê đặc sản canh tác hữu cơ chiếm 5% thị phần cà phê thế giới.

Và đi đầu trong phong trào canh tác cà phê hữu cơ phải kể đến Gary Talboy của Coffee Bean International (CBI) và Tom Harding của hiệp hội cải tiến cây trồng Hữu cơ (Orgranic Crop Improvement Association - OCIA) họ đã thực hiện quy trình chăm sóc canh tác cà phê chất lượng cao hữu cơ và chứng nhận cho cà phê hữu cơ cho những hợp tác xã chế biến cà phê đạt chuẩn hữu cơ tại khu vực mỹ La Tinh. Xu hướng cà phê hữu cơ toàn cầu dự đoán sẽ bùng nổ mạnh mẽ tại Bắc Mỹ tiếp đến là Châu Âu và Mỹ Latinh, bên cạnh đó thị trường mới nổi Châu Á - Thái Bình Dương đưa mức tiêu thụ cà phê vượt lên cao vót, các chuyên gia tài chính nông nghiệp dự báo thị trường cà phê hữu cơ sẽ lên tới con số 50 tỷ dolla trong tương lai không xa.

Các ông lớn trong thị trường cà phê hữu cơ toàn cầu là Rogers Family Company, Death Wish Coffee Co., Burke Brand Llc., Jungle Products Cr., Camano Island Coffee Roasters Llc., Special Java Inc., Coffee Bean Direct Llc., Và Allegro Coffee Company. Họ đã rất thành công trong việc định hình thị trường cà phê hữu cơ cũng như xây dựng thương hiệu, thay đổi thói quen người tiêu dùng đối với dòng sản phẩm này, đem lại mức doanh thu vượt hơn so với trước đây 45%.

Các tiêu chuẩn về cà phê hữu cơ toàn cầu: Xét về tiêu chuẩn hữu cơ cho cà phê, tương tự áp dụng với tiêu chuẩn sản phẩm nông nghiệp khác và chúng được phân loại như sau: Cà phê hữu cơ được chia thành 4 nhóm tùy theo % chất hữu cơ chứa trong thực phẩm cà phê đó, gồm: (1) “100% organic” tức là không thêm bất cứ hóa chất nào khác; (2) “Organic” với 95% hữu cơ; (3) “Made with organic ingredients” có ít nhất 70% hữu cơ; (4) “Some organic ingredients” có dưới 70% hữu cơ. Và mỗi quốc gia đều có những chứng nhận hữu cơ riêng, một số chứng nhận có độ tin cậy trên toàn thế giới như chứng nhận hữu cơ của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA - Organic), Liên minh Châu Âu (European Union)…, hay hệ thống đảm bảo cùng tham gia trong nông nghiệp (PGS)…

- Các tiêu chí của cafe hữu cơ: Cà phê hữu cơ đang là lựa chọn hàng đầu của các quốc gia phát triển, bởi cafe hữu cơ được đánh giá là có vị thanh, không có hóa chất gây hại, an toàn cho sức khỏe. Những tiêu chuẩn về chất lượng của cafe hữu cơ: - Canh tác hữu cơ: Cây cà phê được canh tác trong môi trường hữu cơ thì: – Người nông dân tạo môi trường phát triển thuận theo tự nhiên tối đa cho cây cà phê; – Không có bất cứ yếu tố hóa học nào tác động đến cây; – Nguồn đất và nguồn nước là hai yếu tố luôn bảo đảm tiêu chuẩn trong canh tác cà phê hữu cơ. Đồng thời, các vùng canh tác cafe hữu cơ phải cách xa khu dân cư, khu công nghiệp, không ô nhiễm khói bụi; – Để bảo vệ cây khỏi các loại sâu bọ phá hoại, người nông dân có thể sử dụng phân bón vi sinh hoặc thuốc trừ sâu từ thảo mộc thiên nhiên để để cây phát triển thuận lợi.

- Thu hoạch và sơ chế sạch và tự nhiên: Không như những loại café bình thường khác, café hữu cơ khi thu hoạch cũng phải đáp ứng những điều kiện khắt khe như: – Không được tuốt cả cành, chỉ hái những quả chín 100%; – Sau khi phân loại và sơ chế, được phơi giàn - đảm bảo chất lượng cao nhất.

- Bảo quản an toàn, không sử dụng chất bảo quản: Cà phê hữu cơ phải được bảo quản an toàn, chặt chẽ, đảm bảo cà phê không có những biến đổi về chất, mùi và hương vị. Người ta thường bảo quản cafe hữu cơ bằng các túi làm từ nông sản thân thiện với môi trường. Đáp ứng các tiêu chí: - Dễ phân hủy; - Thân thiện với môi trường; - Không chứa chất hóa học… Do cà phê xay luôn sinh ra CO2. Nên sử dụng túi có van 1 chiều cũng là lựa chọn tốt với chất lượng cà phê, van 1 chiều có tác dụng đẩy khí này ra ngoài để tránh sự ẩm mốc và mất mùi cà phê.

- Rang xay cà phê: Ngày trước, các sản phẩm cà phê của chúng ta thường có sự pha trộn các chất phụ gia khác như: Bột bắp, bột đậu tương, bơ, rượu, nước mắm… Cà phê hữu cơ không được phép pha trộn bất cứ một chất phụ gia nào, nó được rang mộc và thủ công hoàn toàn.

- Pha chế cà phê hữu cơ sạch: Muốn có một ly cà phê đảm bảo chất lượng và tiêu chuẩn hữu cơ thì bắt buộc trong quá trình pha chế phải có những quy trình thích hợp. Cà phê ngon là cà phê nguyên chất, tuyệt đối không dùng chất tạo màu tạo mùi, tạo bọt… Ngày nay, chúng ta cũng đã sử dụng khá nhiều máy pha cà phê, đặc biệt tại các thành phố lớn. Đặc điểm của cà phê pha máy là chỉ dùng được loại cà phê sạch rang mộc. Nếu sử dụng loại cà phê có tẩm ướp, rất dễ dẫn đến hư hỏng máy pha.

- Thực trạng cà phê hữu cơ tại Việt Nam hiện nay: Vì không sử dụng các chất hóa học nên năng suất của cafe hữu cơ không cao; Cafe hữu cơ khó canh tác và đòi hỏi chăm sóc vô cùng kỹ lưỡng nên không phải tất cả các vùng cafe trên thế giới đều trồng được cafe hữu cơ; Giá cafe hữu cơ cao hơn nhiều so với cà phê thông thường. Cafe hữu cơ đang trở thành một trong những hướng phát triển của người dân trồng cafe Việt Nam.

- Cà phê thải độc hữu cơ là gì: Cà phê thải độc đúng chuẩn cũng được làm từ cà phê sạch, chỉ khác với cà phê uống thông thường ở nhiệt độ rang, nhiệt độ rang của nó thấp hơn nhiều so với cà phê uống, do đó, cà phê thải độc có màu nhạt hơn và không có mùi thơm đậm đà./.