Tại sao nền nông nghiệp Israel hiện đại bậc nhất thế giới?

Hệ thống tưới tiêu nhỏ giọt ở Israel.

Một quốc gia nhỏ bé đang đối mặt với nguy cơ cạn kiệt nguồn nước ngọt nhưng Israel được vinh danh nền nông nghiệp công nghệ cao hiện đại nhất trên thế giới. Trong 5 năm gần đây, giá trị sản xuất nông nghiệp của họ đã vượt qua mức 3,5 tỷ USD/năm, với hơn 20% sản phẩm được xuất khẩu. Chìa khóa thành công trong nền nông nghiệp của họ chính là sự hợp tác chặt chẽ giữa “4 nhà”: nghiên cứu, khuyến nông, nông dân và các ngành công nghiệp hỗ trợ.

Điều này cho phép họ nhanh chóng thích nghi và giải quyết mọi thách thức. Israel ngày càng áp dụng nhiều thiết bị hiện đại trên đồng ruộng, bao gồm hệ thống tái sử dụng nước, công nghệ tạo ẩm cho vùng đất canh tác khô cằn và công nghệ biến đổi gen. Họ luôn dẫn đầu trong việc ứng dụng khoa học vào sản xuất nông nghiệp, từ việc chuẩn bị đất, gieo trồng cho đến thu hoạch và bảo quản sản phẩm sau thu hoạch.

Trong nông nghiệp, nước và đất là yếu tố không thể thiếu. Nhưng ở Israel, với lượng mưa trung bình chỉ khoảng 50mm/năm và đa phần là sa mạc, họ đã đối mặt với thách thức lớn. Họ đã sáng tạo ra hệ thống tưới nước nhỏ giọt. Simcha Blass, kỹ sư tài nguyên nước của Israel, đã phát minh và hoàn thiện “công nghệ tưới nhỏ giọt”. Ông nhận ra rằng việc cung cấp nước theo nhu cầu cụ thể của từng loại cây một cách từ từ và đều đặn có thể kích thích sự phát triển cây trong điều kiện khí hậu khô nóng như ở Israel. Các kỹ sư nông nghiệp tại đây đã phát triển các hệ thống ống tưới dài, cung cấp nước trực tiếp đến từng gốc cây. Họ sử dụng camera để đo nhiệt độ lá cây, từ đó xác định lượng nước cần thiết để duy trì sự phát triển ổn định. Công nghệ tưới nhỏ giọt này đã giúp sản xuất nông nghiệp tại Israel mở ra cơ hội canh tác 3 vụ/năm thay vì chỉ một vụ vào mùa mưa như trước đây.

Hệ thống tưới thứ hai là Tal-Ya cũng là một mô hình nông nghiệp công nghệ cao Israel. Đây là một hệ thống thông minh sử dụng khay có thiết kế đặc biệt với răng cưa, được sản xuất từ nhựa tái chế và trang bị bộ lọc tia cực tím. Khay Tal-Ya này nhằm thu thập nước hình thành từ sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm ở Israel cũng như từ nước mưa. Nước được tập trung trên khay và sau đó được tưới trực tiếp vào gốc của mỗi cây trồng. Phương pháp này không chỉ thúc đẩy sự phát triển của cây trong điều kiện khô nóng mà còn giúp tiết kiệm nước tưới. Đồng thời, cách cung cấp nước này giúp duy trì độ tươi mới của đất, tránh sự bón mòn hoặc sự nén chặt đất trồng. Theo thống kê của các nhà nghiên cứu Israel, khoảng 50% sản lượng ngũ cốc bị hỏng do: khí hậu nóng ẩm, nấm mốc và côn trùng…

Giải pháp đơn giản mà hiệu quả mà người Israel đã áp dụng là chiếc túi khổng lồ được gọi là “kén bảo quản lương thực”. Túi nhựa này bao quanh lượng ngũ cốc đã sấy khô, cô lập chúng khỏi môi trường ẩm ướt và côn trùng. Với không khí bên trong túi được loại bỏ, không có sinh vật nào có thể sinh sống, bao gồm cả trứng của các loại côn trùng có thể bị lẫn trong ngũ cốc.

Thiên nhiên là nhà thiết kế vĩ đại nhất trong việc duy trì cân bằng tự nhiên. Điều này đã trở thành động lực cho người Israel tập trung nghiên cứu để tận dụng côn trùng thiên địch và phát triển chúng thành phương pháp hiệu quả để kiểm soát sâu bệnh. Cụ thể, sau khi thành công trong việc lai tạo, các côn trùng này được thả vào khu vườn và nông trang để tự nhiên loại bỏ sâu bọ ký sinh và bảo vệ thực vật. Một ví dụ đáng chú ý là việc sử dụng giống nhện màu cam, đã giúp bảo vệ các khu vườn dâu tây ở Mỹ khỏi sâu bọ gây hại, giảm đến 75% lượng thuốc trừ sâu được sử dụng bởi nông dân Israel so với trước đây.

Israel đứng đầu trong việc phát triển công nghệ chăn nuôi và quản lý trang trại bò sữa theo hướng công nghiệp hiện đại trên toàn cầu. Quốc gia này đã chuyển giao công nghệ của mình đến nhiều quốc gia với ngành chăn nuôi phát triển, và Pháp là một trong những ví dụ điển hình. Hiện nay, Israel cũng đang tham gia vào dự án phát triển ngành công nghiệp chăn nuôi tại Việt Nam, trong một dự án với vốn đầu tư lên đến 500 triệu đô la Mỹ.

Người Israel coi việc chia sẻ kinh nghiệm là một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy sự tiến bộ của nền nông nghiệp quốc gia. Đó cũng là lý do mà họ đã phát triển hệ thống “Kiến thức nông nghiệp trực tuyến” (Agricultural Knowledge On-Line - AKOL). Đây là một mạng lưới liên kết các kho dữ liệu về kiến thức nông nghiệp, kết nối các chuyên gia hàng đầu từ khắp các lĩnh vực trong ngành này, hoạt động ở cấp độ toàn cầu.

S. David Levy từ Đại học Hebrew đã dành cả sự nghiệp của mình để nghiên cứu cách trồng các loại cây nông nghiệp cơ bản trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt sa mạc của Israel. Sau 30 năm công việc nghiên cứu, ông đã thành công trong việc tìm ra giống khoai tây có thể phát triển trong điều kiện khắc nghiệt của Israel. Ông cũng đã phát triển một giống khoai tây có thể trồng trong vùng này và chịu được việc tưới bằng nước mặn. Với tinh thần sáng tạo và sự kiên trì trong nghiên cứu, nông nghiệp Israel đã vươn lên thành một bước tiến đột phá, không chỉ là về sản xuất nông sản mà còn về công nghệ áp dụng và quản lý tài nguyên. Qua những nỗ lực không ngừng, họ đã chứng minh rằng sa mạc có thể biến thành đất màu mỡ, và nguồn nước mặn có thể trở thành lợi thế cho sản xuất nông nghiệp./.