Việc siết chặt kiểm dịch làm chậm dòng chảy đậu tương Brazil sang Trung Quốc giữa cao điểm xuất nhập khẩu

Hoạt động xuất khẩu đậu tương của Brazil, quốc gia xuất khẩu lớn nhất thế giới, đang đối mặt với gián đoạn đáng kể khi các biện pháp kiểm dịch thực vật được siết chặt theo yêu cầu từ Trung Quốc, thị trường tiêu thụ lớn nhất toàn cầu. Các cơ quan chức năng Brazil đã tăng cường kiểm tra chất lượng sau khi phía Trung Quốc phát hiện nhiều lô hàng có vấn đề như tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, hạt bị hư hại do nhiệt và thậm chí xuất hiện côn trùng sống. Điều này buộc các doanh nghiệp phải kiểm tra nhiều lần trước khi xuất khẩu, kéo dài thời gian thông quan và làm chậm tiến độ giao hàng trong giai đoạn cao điểm tháng 3 và 4.

Hệ quả trực tiếp là chi phí logistics tăng mạnh. Cước vận chuyển tàu Panamax từ cảng Santos đến các cảng phía Bắc Trung Quốc đã tăng khoảng 24% chỉ trong tháng 3. Đồng thời, chi phí lưu tàu cũng gia tăng do thời gian chờ cấp chứng nhận kéo dài. Thị trường nông sản ghi nhận phản ứng tức thời. Giá chào bán đậu tương Brazil giao tháng 4 đã tăng lên khoảng 1,22 USD mỗi giạ so với hợp đồng kỳ hạn CBOT tháng 5, cao hơn mức 1,12 USD ghi nhận cuối tháng 2. Nguồn cung chào bán sang Trung Quốc cũng sụt giảm do các rào cản kỹ thuật và chi phí tăng cao. Ở chiều ngược lại, nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc có dấu hiệu chững lại. Trong hai tháng đầu năm 2026, lượng nhập khẩu đậu tương của nước này giảm 7,8% do kết hợp giữa tiến độ thu hoạch chậm tại Brazil và quy trình kiểm tra kéo dài.

Hoạt động giao dịch tại các cảng Brazil đang chậm lại một cách đáng kể

Sự gián đoạn này không chỉ ảnh hưởng đến dòng chảy thương mại mà còn tác động đến toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp. Một số doanh nghiệp lớn đã phải tạm dừng xuất khẩu sang Trung Quốc, trong khi một phần hàng hóa được chuyển hướng tiêu thụ nội địa, do đó, hoạt động giao dịch tại các cảng Brazil vì thế cũng chậm lại đáng kể. Dù vậy, các tác động trên có thể chỉ mang tính ngắn hạn do Trung Quốc hiện vẫn duy trì lượng dự trữ lớn sau các đợt nhập khẩu kỷ lục trước đó, trong khi Brazil khó có khả năng để gián đoạn kéo dài trong mùa xuất khẩu quan trọng nhất năm. Đáng chú ý, sự chậm lại của nguồn cung Brazil có thể mở ra cơ hội tạm thời cho các nhà xuất khẩu khác, đặc biệt là Mỹ, trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và thương mại nông sản toàn cầu ngày càng phức tạp. Về dài hạn, diễn biến này cho thấy tiêu chuẩn chất lượng và an toàn sinh học đang trở thành yếu tố quyết định trong thương mại nông sản quốc tế. Các quốc gia xuất khẩu buộc phải đầu tư mạnh hơn vào kiểm soát chất lượng, nếu không muốn bị gián đoạn thị trường ngay trong những thời điểm then chốt của mùa vụ.