Mở rộng thị trường cho cây quế Lào Cai

Mùa thu hoạch quế ở xã Mậu A, tỉnh Lào Cai. Ảnh: ĐỨC TƯỞNG

Lào Cai là địa phương có điều kiện tự nhiên đa dạng, trải dài từ vùng thấp đến vùng cao, tạo lợi thế cho phát triển nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc thù. Trong số đó, quế được xác định là ngành hàng mũi nhọn, đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế nông nghiệp của tỉnh giai đoạn 2026-2030. Hiện diện tích quế toàn tỉnh đạt gần 150.000ha, trong đó vùng trọng điểm phát triển chiếm khoảng 100.000ha, phân bố tại nhiều địa phương. Riêng năm 2025, tỉnh đã gieo ươm được khoảng 78,6 triệu cây giống, không chỉ đáp ứng nhu cầu trồng mới trong tỉnh mà còn cung ứng cho các địa phương lân cận.

Đánh giá của các nhà chuyên môn cho thấy, quế Lào Cai có hàm lượng tinh dầu thuộc nhóm cao nhất cả nước. Từ năm 2020 đến nay, tỉnh đã tập trung phát triển vùng quế theo hướng bền vững, áp dụng tiêu chuẩn hữu cơ, gắn quản lý rừng với xây dựng thương hiệu sản phẩm. Theo đồng chí Nguyễn Thái Bình, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, đến cuối năm 2025, diện tích quế được cấp chứng nhận hữu cơ và tương đương đạt hơn 24.000ha. Tại nhiều vùng trồng, rừng quế sinh trưởng ổn định. Ở khu vực vùng thấp, thời gian từ khi trồng đến khi khai thác dao động khoảng 12-15 năm; trong khi tại các xã vùng cao, do điều kiện khí hậu khắc nghiệt hơn, chu kỳ khai thác có thể kéo dài 13-17 năm.

Hiệu quả kinh tế từ cây quế ngày càng rõ nét. Năm 2025, sản lượng khai thác toàn tỉnh đạt gần 47.600 tấn vỏ khô, 188.800 tấn cành lá, hơn 730.000m³ gỗ và hơn 1.200 tấn tinh dầu. Tổng giá trị sản xuất ngành quế đạt hơn 5.000 tỷ đồng, trong đó giá trị gia tăng sau chế biến đạt 1.712 tỷ đồng. Song song với phát triển vùng nguyên liệu, ngành quế Lào Cai đang thu hút thêm các nguồn lực đầu tư. Hiện có 3 dự án liên quan đến chế biến và phát triển chuỗi giá trị quế với tổng vốn khoảng 850 tỷ đồng đang được triển khai hoặc đề xuất. Tỉnh cũng tích cực mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế nhằm tranh thủ nguồn hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho phát triển bền vững.

Theo định hướng đến năm 2030, Lào Cai sẽ duy trì ổn định vùng quế khoảng 150.000ha, với sản lượng dự kiến đạt 45.000 tấn vỏ khô mỗi năm. Trong đó, 35% diện tích sẽ được cấp chứng chỉ rừng bền vững, tương đương hơn 50.000ha và tiếp tục nâng lên 70% vào năm 2050. Giá trị sản xuất sau chế biến phấn đấu vượt mốc 10.000 tỷ đồng.

Cũng theo đồng chí Nguyễn Thái Bình, trong giai đoạn tới, tỉnh sẽ chuyển hướng phát triển ngành quế từ mở rộng diện tích sang nâng cao chất lượng và giá trị. Trọng tâm là hoàn thiện quy hoạch vùng nguyên liệu đồng bộ với quy hoạch phát triển nông nghiệp chung, từ đó tạo nền tảng áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật cao.

Không dừng lại ở sản xuất thuần túy, Lào Cai còn định hướng phát triển kinh tế quế theo mô hình đa giá trị, gắn với hình thành các làng nghề, điểm du lịch trải nghiệm, từng bước đưa sản phẩm nông nghiệp trở thành sản phẩm văn hóa, du lịch đặc sắc. Đặc biệt, mục tiêu đến năm 2030, 100% sản phẩm quế của tỉnh sẽ được truy xuất nguồn gốc và quản lý trên nền tảng số. Việc minh bạch hóa quy trình từ vùng trồng đến tiêu dùng được xem là bước đi then chốt nhằm củng cố thương hiệu quế Lào Cai, tạo dựng niềm tin với đối tác và người tiêu dùng quốc tế.

Khi chuỗi giá trị được quản lý chặt chẽ, thông tin sản xuất rõ ràng, sản phẩm quế Lào Cai không chỉ nâng cao uy tín mà còn có cơ hội tiếp cận các thị trường khó tính một cách bền vững, góp phần đưa ngành hàng này trở thành trụ cột trong phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương thời gian tới.