Trong tổng số 67 cơ sở nuôi cá tầm ở xã Đam Rông 2, có tới 52 cơ sở chưa có giấy phép hoặc xác nhận khai thác nước mặt; chỉ có 15 cơ sở hoàn thiện nội dung này- Ảnh minh họa

Hiệu quả kinh tế cao từ "vàng đen" dưới nước

Theo báo cáo khảo sát mới nhất, hoạt động nuôi cá tầm tại Đam Rông 2 đã hình thành tương đối ổn định. Những con số thống kê cho thấy quy mô ấn tượng của ngành hàng này tại địa phương:

Số lượng cơ sở: Có 67 tổ chức, cá nhân đang trực tiếp nuôi cá tầm.

Quy mô hạ tầng: Tổng diện tích mặt nước nuôi đạt khoảng 106.987 m² với khoảng 530 bể/ao.

Năng suất và sản lượng: Tổng sản lượng ước đạt 1.604 tấn/năm. Trung bình mỗi 10.000 m² mặt nước cho thu hoạch khoảng 150 tấn cá mỗi năm.

Về mặt kinh tế, cá tầm đem lại lợi nhuận vượt xa các loại cây trồng, vật nuôi truyền thống tại địa phương. Ở thời điểm giá cao (khoảng 220.000 VNĐ/kg), mỗi 100 m² ao nuôi có thể mang về lợi nhuận 660 triệu đồng/năm. Ngay cả khi giá thị trường xuống thấp (khoảng 110.000 VNĐ/kg), người dân vẫn thu lãi tới 330 triệu đồng/năm.

Những "nút thắt" trong công tác quản lý

Mặc dù mang lại giá trị kinh tế lớn, nhưng qua khảo sát thực tế, UBND xã Đam Rông 2 đã chỉ ra nhiều tồn tại trong việc khai thác nguồn nước và sử dụng đất:

Chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý: Trong tổng số 67 cơ sở nuôi, có tới 52 cơ sở chưa có giấy phép hoặc xác nhận khai thác nước mặt; chỉ có 15 cơ sở hoàn thiện nội dung này. Về nguồn gốc đất, mặc dù đa số đã có sổ đỏ đất nông nghiệp, nhưng có tới 53 cơ sở chưa thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang đất nuôi trồng thủy sản đúng quy định.

Thách thức về nguồn nước và môi trường: Việc nuôi cá tầm phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước tự nhiên từ các con suối như Suối nước Mát, sông Đạ RMăng, sông Đạ Rsai. Điều này tiềm ẩn rủi ro lớn khi mùa khô đến, gây ra tình trạng thiếu hụt nước và phát sinh mâu thuẫn giữa các hộ nuôi. Đáng chú ý, đa số các cơ sở chưa lắp đặt đồng hồ đo lưu lượng, khiến việc quản lý và tính toán nghĩa vụ thuế, phí gặp khó khăn.

Bên cạnh đó, một số cơ sở không hoàn trả nước về suối sau khi sử dụng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất lúa và cây lâu năm của các hộ dân ở khu vực hạ lưu, đặc biệt là tại cánh đồng thôn Rô Men.

Giải pháp hướng tới sự bền vững

Để từng bước đưa hoạt động nuôi cá tầm đi vào nền nếp, UBND xã Đam Rông 2 đã đề ra lộ trình quyết liệt. Cụ thể, tiếp tục hướng dẫn các cơ sở thực hiện đăng ký khai thác nước mặt theo Nghị định 54/2024/NĐ-CP và Nghị định 23/2026/NĐ-CP.

Yêu cầu kỹ thuật bắt buộc: Tập trung yêu cầu các hộ nuôi lắp đặt đồng hồ đo nước để xác định lưu lượng thực tế. Các hộ phải cam kết hoàn trả nước sau khi sử dụng và áp dụng công nghệ tiết kiệm nước.

Điều chỉnh quy mô: Đối với các khu vực thường xuyên thiếu nước vào mùa khô (như Suối nước Mát), xã yêu cầu các cơ sở phải chủ động giảm diện tích và quy mô nuôi để đảm bảo công bằng và ưu tiên nước cho sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp.

Xử lý vi phạm: Đối với các trường hợp cố tình không chấp hành sau khi đã được tuyên truyền, nhắc nhở, chính quyền sẽ kiên quyết lập hồ sơ và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Nghề nuôi cá tầm tại Đam Rông 2 đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành ngành kinh tế mũi nhọn bền vững. Sự phối hợp giữa chính quyền trong việc đo đạc, quy hoạch và sự tự giác chấp hành pháp luật của người dân chính là chìa khóa để bảo vệ nguồn "tài nguyên xanh" cho tương lai./.