Khi AI số hóa vị ngọt quê hương - Kỳ 1: Người nông dân thành những “kỹ sư số”

Ứng dụng máy bay không người lái trong sản xuất nông nghiệp của nông dân Hà Tĩnh

Trong lịch sử, nông nghiệp Hà Tĩnh luôn gắn liền với hai chữ: Chống chịu. Khí hậu khắc nghiệt với nắng cháy miền Trung và những cơn bão lũ bất thường đã từng là rào cản khiến thương hiệu nông sản địa phương khó bứt phá. Thế nhưng, từ năm 2025 và bước vào quý 1/2026, tư duy “đối đầu” với thiên nhiên đã được thay thế bằng “quản trị” thiên nhiên thông qua công nghệ.

Trên những đồi chè xanh mướt tại Hương Sơn hay thủ phủ bưởi Phúc Trạch, thanh âm của sản xuất nông nghiệp giờ đây không còn bó hẹp trong tiếng cuốc đất hay bước chân thăm vườn thầm lặng. Thay vào đó là một cuộc 'cách mạng số' đang hiện diện rõ nét. Thay vì dựa vào kinh nghiệm 'nhìn trời, nhìn đất', người nông dân Hà Tĩnh nay đã làm chủ công nghệ với hệ thống cảm biến thông minh và thiết bị bay không người lái.

Tại đây, những thiết bị đo 'nhịp thở' của đất liên tục cập nhật dữ liệu về độ ẩm, độ pH và nồng độ dinh dưỡng theo thời gian thực. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành người trợ lý đắc lực khi trực tiếp phân tích các chỉ số này, từ đó đưa ra hướng dẫn chính xác trên điện thoại về thời điểm tưới nước hay lượng phân bón tối ưu. Chính sự kết hợp giữa mồ hôi người nông dân và trí tuệ nhân tạo đã giúp những trái bưởi, búp chè đạt được độ đường và hương vị chuẩn xác nhất, sẵn sàng vươn tầm quốc tế.

Giám đốc một Hợp tác xã nông nghiệp hữu cơ tại Hương Khê cho biết: “Trước đây, chúng tôi làm bằng cảm tính. Nay, công nghệ phát triển nên giờ mỗi gốc bưởi là một thực thể số được chăm sóc cá nhân hóa. Kết quả là tỷ lệ quả loại 1 trong quý 1/2026 đạt trên 85%, cao nhất từ trước đến nay”.

Bên cạnh đó, chuyển đổi xanh là chiến lược trọng tâm của nông nghiệp Hà Tĩnh nhằm chinh phục các thị trường cao cấp. Việc ứng dụng hệ thống tưới tiết kiệm tự động tích hợp AI không chỉ giúp giảm 30% lượng nước sử dụng – một nguồn tài nguyên quý giá tại vùng đất khô hạn này, mà còn giúp tối ưu hóa lượng phân bón, giảm phát thải khí nhà kính từ các hoạt động canh tác dư thừa. Theo báo cáo mới nhất tính đến tháng 3/2026, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ giảm phát thải tại các trang trại đã giúp nâng cao giá trị nông sản, mở ra cơ hội lớn để thâm nhập sâu vào thị trường Nhật Bản và EU.

Bưởi Phúc Trạch trở thành thương hiêu nông sản nổi tiếng của Hà Tĩnh

Sự thay đổi lớn nhất không nằm ở máy móc, mà ở tư duy của những người đứng đầu doanh nghiệp và hợp tác xã tại Hà Tĩnh. Chuyển đổi số đã biến những người nông dân chân lấm tay bùn thành những “kỹ sư số” thực thụ. Họ bắt đầu biết đọc biểu đồ dữ liệu, biết phân tích xu hướng thị trường thông qua các công cụ phân tích dữ liệu lớn (Big Data).

Theo báo cáo của tỉnh Hà Tĩnh, tăng trưởng kinh tế quý I năm 2026 ước đạt 12,42%; trong đó, công nghiệp - xây dựng tăng 20 - 21%, tiếp tục đóng vai trò đầu tàu; dịch vụ tăng 6,8 - 8%; nông nghiệp tăng gần 3%. Thu ngân sách đạt gần 6.000 tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, sản xuất nông nghiệp tập trung thu hoạch vụ đông 2025 và triển khai đề án sản xuất vụ xuân 2026. Tổng diện tích gieo lúa vụ xuân đạt 58.492 ha. Hoạt động chăn nuôi ổn định. Các mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ, tuần hoàn tiếp tục được duy trì.

Nhìn vào bức tranh nông nghiệp Hà Tĩnh những tháng đầu năm 2026, ta thấy một sự giao thoa. Đó là sự giao thoa giữa vị ngọt truyền thống đã được chưng cất qua bao thế hệ và sự sắc sảo của những thuật toán hiện đại, số hóa công nghệ. Những chiếc cuốc, cây gậy vẫn còn đó như một biểu tượng của sự cần cù, nhưng trí tuệ nhân tạo và công nghệ xanh mới là động cơ đưa con tàu nông sản Hà Tĩnh vươn ra biển lớn.

(Còn tiếp)