Hợp tác Hưng Yên - Nhật Bản: Bản hùng ca 30 năm và tầm nhìn kinh tế xanh bền vững

KCN Thăng Long II - "Điểm sáng" thu hút đầu tư nước ngoài tại Hưng Yên. Ảnh: Công Thương

Trong sự bứt phá mạnh mẽ ấy, dấu ấn của các doanh nghiệp và đối tác Nhật Bản hiện lên như một trong những nét son đậm màu nhất. Mối quan hệ hợp tác giữa Hưng Yên và Nhật Bản không chỉ đơn thuần là những con số thống kê về dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), mà đã trở thành một biểu tượng mẫu mực cho sự hòa hợp, tin cậy và cùng phát triển giữa hai nền văn hóa, hai nền kinh tế.

Hành trình ba thập kỷ gieo hạt và kết trái

Mối duyên giữa Hưng Yên và các nhà đầu tư Nhật Bản không phải là câu chuyện ngày một ngày hai, mà là một hành trình bền bỉ trải dài qua hơn ba mươi năm, song hành cùng công cuộc đổi mới và mở cửa của Việt Nam. Nhìn lại những năm cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000, khi hạ tầng giao thông của tỉnh còn nhiều khó khăn, những tập đoàn hàng đầu của Nhật Bản như Sumitomo, Canon, Panasonic, Toto đã nhìn thấy tiềm năng chiến lược từ vị trí địa lý và nguồn nhân lực dồi dào nơi đây. Quyết định đầu tư vào Khu công nghiệp Thăng Long II (do Tập đoàn Sumitomo làm chủ đầu tư) được xem là bước ngoặt mang tính lịch sử. Từ những mảnh ruộng đồng chiêm trũng, Thăng Long II đã vươn mình trở thành một trong những khu công nghiệp kiểu mẫu, hiện đại và sạch đẹp nhất cả nước.

Tính đến nay, Nhật Bản luôn là quốc gia dẫn đầu về số dự án và tổng vốn đầu tư nước ngoài tại Hưng Yên. Với hàng trăm dự án đang hoạt động, tổng vốn đăng ký lên tới nhiều tỷ USD, dòng vốn FDI từ xứ sở hoa anh đào đã thổi một luồng sinh khí mạnh mẽ vào cơ cấu kinh tế của tỉnh, dịch chuyển mạnh mẽ từ thuần nông sang công nghiệp - dịch vụ công nghệ cao.

Sức hút từ "Tổ đại bàng" và triết lý đồng hành của chính quyền

Vì sao một tỉnh không có biển, không có cửa khẩu biên giới như Hưng Yên lại có sức hút đặc biệt đối với các doanh nghiệp Nhật Bản – những nhà đầu tư vốn nổi tiếng là kỹ tính, cẩn trọng và đòi hỏi tiêu chuẩn khắt khe bậc nhất thế giới? Câu trả lời nằm ở hai yếu tố cốt lõi: Vị thế địa chính trị và Chiều sâu trong tư duy quản lý của chính quyền địa phương.

Vị thế liên kết vùng hoàn hảo

Hưng Yên sở hữu hệ thống giao thông kết nối đồng bộ. Nằm trên trục đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, quốc lộ 5, và đường vành đai thủ đô, từ Hưng Yên, các doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận cảng biển quốc tế Hải Phòng, cảng sâu Lạch Huyện và sân bay quốc tế Nội Bài chỉ trong vòng hơn một giờ di chuyển. Điều này giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng vật tư và logistics - yếu tố sống còn đối với các ngành công nghiệp chế tạo, lắp ráp linh kiện điện tử của Nhật Bản.

Triết lý "Chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp"

Người Nhật coi trọng sự thành tín và tính cam kết dài hạn. Hiểu rõ điều đó, lãnh đạo tỉnh Hưng Yên qua các thời kỳ đều nhất quán phương châm: "Sự thành công của doanh nghiệp là sự thành công của tỉnh". Cải cách hành chính quyết liệt: Giảm thiểu tối đa các thủ tục rườm rà, áp dụng chuyển đổi số trong cấp phép đầu tư và thông quan hàng hóa. Hạ tầng giao tận chân hàng rào: Tỉnh luôn chủ động quy hoạch các khu công nghiệp tập trung với hệ thống điện, nước, xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn quốc tế trước khi bàn giao cho nhà đầu tư.

Đối thoại trực tiếp: Định kỳ hằng năm, lãnh đạo tỉnh đều tổ chức các hội nghị gặp gỡ, đối thoại với doanh nghiệp Nhật Bản để lắng nghe và tháo gỡ ngay lập tức những vướng mắc, từ chuyện xuất nhập khẩu đến việc xây dựng nhà ở cho công nhân hay trường học cho con em chuyên gia nước ngoài.

Đóng góp toàn diện: Không chỉ là kinh tế

Sự hiện diện của dòng vốn Nhật Bản tại Hưng Yên đã tạo ra những tác động lan tỏa sâu rộng, làm thay đổi căn bản diện mạo kinh tế - xã hội của địa phương. Chuyển dịch cơ cấu lao động và nâng cao chất lượng nhân lực

Các nhà máy Nhật Bản tại Hưng Yên hiện đang tạo việc làm ổn định cho hàng vạn lao động địa phương và các tỉnh lân cận. Quan trọng hơn, phong cách làm việc công nghiệp, tính kỷ luật, sự tỉ mỉ và triết lý cải tiến liên tục (Kaizen) của người Nhật đã thấm sâu và rèn giũa nên một thế hệ công nhân, kỹ sư Việt Nam có tác phong công nghiệp hiện đại, có khả năng làm chủ các công nghệ phức tạp.

Phát triển công nghiệp hỗ trợ

Sự xuất hiện của các tập đoàn đa quốc gia Nhật Bản đã kéo theo hệ thống các doanh nghiệp vệ tinh, thúc đẩy ngành công nghiệp hỗ trợ của Hưng Yên và khu vực phía Bắc phát triển. Nhiều doanh nghiệp nội địa đã từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, nâng cao hàm lượng giá trị gia tăng "Made in Vietnam" trong mỗi sản phẩm xuất khẩu.

Tầm nhìn mới: Hợp tác xanh, bền vững và nông nghiệp công nghệ cao

Bước sang giai đoạn phát triển mới, khi thế giới đang đứng trước những thách thức lớn về biến đổi khí hậu, mối quan hệ hợp tác giữa Hưng Yên và Nhật Bản cũng đang dịch chuyển mạnh mẽ về chất, hướng tới mục tiêu Tăng trưởng xanh và Phát triển bền vững.

HỢP TÁC HƯNG YÊN - NHẬT BẢN: ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG LAI

├── ► Công nghiệp xanh: Tiết kiệm năng lượng, tuần hoàn chất thải, giảm phát thải carbon.

├── ► Nông nghiệp công nghệ cao: Ứng dụng tiêu chuẩn Nhật (JAS) vào nông sản chủ lực (nhãn lồng, cây ăn quả).

└── ► Giao lưu văn hóa & Y tế: Hợp tác đào tạo nhân lực điều dưỡng, bảo tồn di sản Phố Hiến.

Công nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn

Hưng Yên định hướng không thu hút FDI bằng mọi giá mà ưu tiên các dự án có công nghệ cao, thân thiện với môi trường. Các khu công nghiệp hợp tác với Nhật Bản, tiêu biểu như phân khu mở rộng của KCN Thăng Long II, đang đi đầu trong việc áp dụng mô hình "Khu công nghiệp xanh". Hệ thống điện mặt trời áp mái, công nghệ tuần hoàn nước thải và quy trình kiểm soát phát thải nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn Nhật Bản đang biến nơi đây thành những công viên công nghiệp xanh mát.

Ảnh minh hoạ

Đánh thức tiềm năng nông nghiệp từ công nghệ Nhật

Là vùng đất có truyền thống nông nghiệp lâu đời với những sản vật tiến vua nổi tiếng như nhãn lồng Phố Hiến, Hưng Yên đang kỳ vọng rất lớn vào sự hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao và chế biến sâu.

Nhật Bản là quốc gia có nền nông nghiệp vô cùng tinh tế và hiện đại. Việc chuyển giao công nghệ sinh học, kỹ thuật bảo quản sau thu hoạch và quy trình canh tác hữu cơ nghiêm ngặt của Nhật Bản sẽ giúp nông sản Hưng Yên không chỉ nâng cao giá trị thặng dư mà còn rộng đường xuất khẩu sang các thị trường khó tính nhất thế giới.

Sợi dây gắn kết văn hóa và tình hữu nghị

Mối quan hệ giữa Hưng Yên và Nhật Bản sẽ không thể bền vững nếu chỉ dựa trên những lợi ích kinh tế khô khan. Sợi dây gắn kết bền chặt nhất chính là sự tương đồng về văn hóa và tình cảm chân thành giữa nhân dân hai nước. Ngược dòng lịch sử về thế kỷ XVII, thương cảng Phố Hiến sầm uất của Hưng Yên từng là nơi dừng chân, sinh sống và buôn bán của các thương nhân Nhật Bản trên những con thuyền Châu Ấn (Shuin-sen). Những dấu tích giao thương thuở ấy đã đặt những viên gạch đầu tiên cho tình hữu nghị hôm nay.

Ngày nay, mối nhân duyên ấy tiếp tục được viết tiếp bằng các hoạt động giao lưu văn hóa nghệ thuật, các chương trình trao đổi học sinh, sinh viên, và sự hợp tác y tế, giáo dục. Nhiều người con Hưng Yên đã chọn Nhật Bản làm nơi học tập, lao động và mang những tinh hoa học được trở về làm giàu cho quê hương. Ngược lại, hàng ngàn chuyên gia, kỹ sư Nhật Bản đã coi Hưng Yên như quê hương thứ hai của mình, gắn bó và cống hiến. Trải qua hơn 30 năm gieo hạt, mối quan hệ hợp tác giữa tỉnh Hưng Yên và các đối tác Nhật Bản đã kết nên những trái ngọt xum xuê, trở thành một động lực quan trọng đưa Hưng Yên bứt phá mạnh mẽ trên bản đồ kinh tế Việt Nam.

Trong tương lai, với nền tảng lòng tin chiến lược đã được thử thách qua thời gian, cùng tư duy đổi mới, sáng tạo và hướng tới các giá trị xanh, mối quan hệ hợp tác này chắc chắn sẽ còn tiến xa hơn nữa. Hưng Yên và Nhật Bản sẽ tiếp tục đồng hành, cùng nhau viết nên những trang sử mới đầy khát vọng, thịnh vượng và bền vững cho mai sau./.