Quảng Sơn đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc nông sản, nâng cao giá trị sản xuất

Đối với ngành hàng sầu riêng, toàn xã Quảng Sơn hiện có khoảng 659 ha, trong đó diện tích đang trong thời kỳ kinh doanh khoảng 240 ha

Để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, UBND xã Quảng Sơn đã chủ động ban hành và lồng ghép nhiều chương trình, kế hoạch nhằm phổ biến kịp thời các quy định của Nhà nước về truy xuất nguồn gốc, hướng dẫn số hóa vùng trồng, cũng như các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng quốc tế. Công tác tuyên truyền được thực hiện đến người dân, tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp trên địa bàn, góp phần nâng cao nhận thức về sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu.

Đối với ngành hàng sầu riêng, toàn xã hiện có khoảng 659 ha, trong đó diện tích đang trong thời kỳ kinh doanh khoảng 240 ha. Đến nay, Quảng Sơn đã được cấp 12 mã số vùng trồng còn hiệu lực với tổng diện tích 229,43 ha, đạt khoảng 95,6% diện tích sầu riêng đang kinh doanh và có 69 hộ dân tham gia. Việc cấp và duy trì mã số vùng trồng đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý sản xuất, đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch thực vật, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ và xuất khẩu sản phẩm.

Song song với đó, địa phương tích cực hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ đăng ký mã số vùng trồng. Trong thời gian qua, Phòng Kinh tế xã đã tổ chức hai đợt hướng dẫn quy mô lớn với sự phối hợp của các doanh nghiệp chuyên môn. Có trên 94 hộ nông dân được hướng dẫn lập hồ sơ vùng trồng và thêm 10 hộ được hỗ trợ về quy trình, thủ tục liên quan. Đến hết tháng 6/2026, UBND xã đã tiếp nhận nhu cầu đăng ký số hóa dữ liệu vùng trồng đối với 195,7 ha sầu riêng, được chia thành bốn nhóm nông hộ liên kết tại các thôn, bon trên địa bàn.

Đối với ngành hàng cà phê, Quảng Sơn tập trung triển khai các nội dung nhằm đáp ứng Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR). Mục tiêu là xây dựng vùng nguyên liệu cà phê hữu cơ, giảm phát thải và đảm bảo đầy đủ dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm xuất khẩu sang thị trường châu Âu.

Trong 6 tháng đầu năm, UBND xã Quảng Sơn đã phối hợp với doanh nghiệp tổ chức 9 lớp tập huấn về kỹ thuật trồng và chăm sóc cà phê hữu cơ, thu hút 407 lượt người tham gia. Đồng thời, địa phương cấp phát 19.700 cây cà phê giống cùng nhiều loại cây trồng khác như mắc ca, cà te, trắc, hương, dổi và lõi thọ để hỗ trợ người dân phát triển sản xuất theo hướng bền vững.

Ngoài ra, xã cũng phối hợp với doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ chứng nhận hồ tiêu hữu cơ theo các tiêu chuẩn quốc tế của EU, USDA/NOP và JAS cho 3 hộ dân với diện tích gần 6 ha, góp phần nâng cao chất lượng và giá trị nông sản địa phương.

Trong xây dựng sản phẩm OCOP, hiện Quảng Sơn có 3 sản phẩm còn hiệu lực gồm Cà phê bột Thịnh Phát, Tiêu Thịnh Phát và Cải thảo Thịnh Phát của Hợp tác xã Nông nghiệp, Dược liệu, Dịch vụ Thịnh Phát. Đồng thời, UBND xã tiếp tục hướng dẫn hợp tác xã hoàn thiện hồ sơ để đánh giá, phân hạng thêm hai sản phẩm mới là Trà thảo dược Thịnh Phát và Mắc ca Thịnh Phát, cũng như hoàn thiện hồ sơ chứng nhận hữu cơ đối với sản phẩm tiêu và cà phê.

Bên cạnh những kết quả đạt được, địa phương vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình triển khai. Phần lớn diện tích sầu riêng tại Quảng Sơn được trồng xen với cà phê, hồ tiêu và các loại cây lâu năm khác, trong khi quy định về cấp mã số vùng trồng chưa thực sự phù hợp với điều kiện sản xuất của khu vực Tây Nguyên. Điều này gây nhiều trở ngại cho người dân trong việc đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp đã được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu nhưng chưa thực hiện thu mua sản phẩm, ảnh hưởng đến đầu ra của người sản xuất. Việc sản xuất còn phân tán, quy mô nhỏ lẻ cũng khiến công tác thu thập tọa độ và số hóa ranh giới vùng trồng theo tiêu chuẩn EUDR mất nhiều thời gian và kinh phí.

Trong thời gian tới, UBND xã Quảng Sơn sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn hoàn thiện hồ sơ thực địa đối với các vùng trồng sầu riêng đã đăng ký, hướng dẫn các chủ thể hoàn thiện hồ sơ tham gia đánh giá sản phẩm OCOP và chứng nhận sản phẩm hữu cơ. Đồng thời, địa phương tiếp tục thu thập, số hóa thông tin tọa độ ranh giới các nông hộ trồng cà phê để xây dựng cơ sở dữ liệu đáp ứng các cam kết quốc tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị nông sản của địa phương trong giai đoạn mới./.