Sau 8 năm triển khai, Chương trình OCOP đã phát triển hơn 20.000 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên trên cả nước, góp phần nâng cao giá trị nông sản và phát triển kinh tế nông thôn. Ảnh: minh hoạ

Từ những sản phẩm quen thuộc gắn với đời sống nông thôn như gạo, trái cây, thủy sản, mật ong, thực phẩm chế biến hay các sản phẩm thủ công truyền thống, chương trình OCOP đang từng bước tạo nên diện mạo mới cho kinh tế nông thôn Việt Nam.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến giữa tháng 4/2026, cả nước có hơn 20.000 sản phẩm OCOP được xếp hạng từ 3 sao trở lên. Trong đó, có 126 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao cấp quốc gia – mức đánh giá cao nhất trong hệ thống phân hạng OCOP. Các sản phẩm do 10.615 chủ thể phát triển, gồm hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ, hộ sản xuất kinh doanh và tổ hợp tác.

Trong cơ cấu chủ thể tham gia chương trình, hợp tác xã chiếm 32,3%, doanh nghiệp nhỏ chiếm 25,4%, cơ sở sản xuất và hộ kinh doanh chiếm 39,5%, còn lại là các tổ hợp tác. Điều này cho thấy OCOP đã trở thành phong trào phát triển kinh tế lan tỏa mạnh mẽ tại khu vực nông thôn.

Xét theo vùng miền, Đồng bằng sông Hồng dẫn đầu cả nước với 32,3% tổng số sản phẩm OCOP. Đồng bằng sông Cửu Long đứng thứ hai với 22,2%, tiếp theo là khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên chiếm 18%, miền núi phía Bắc chiếm 15,9% và Đông Nam Bộ chiếm 6,5%.

Về cơ cấu ngành hàng, nhóm thực phẩm tiếp tục giữ vai trò chủ lực khi chiếm 78,3% tổng số sản phẩm OCOP trên cả nước. Nhóm thủ công mỹ nghệ chiếm 9,1%, nhóm đồ uống chiếm 8,3%, còn lại là các nhóm sản phẩm khác như dược liệu, sinh vật cảnh và dịch vụ du lịch cộng đồng.

Không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm nông thôn, chương trình OCOP còn góp phần thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ và tạo thêm việc làm cho người dân. Trong giai đoạn 2021-2025, cả nước đã đào tạo hơn 70.000 lượt cán bộ, doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể OCOP; đồng thời tạo việc làm mới cho gần 22.000 lao động khu vực nông thôn.

Đồng bằng sông Cửu Long hiện là vùng đứng thứ hai cả nước về số lượng sản phẩm OCOP, chiếm 22,2% tổng số sản phẩm được công nhận. Ảnh: minh hoạ

Đồng bằng sông Cửu Long khẳng định vị thế với hàng nghìn sản phẩm OCOP

Là một trong những vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước, Đồng bằng sông Cửu Long đang ghi nhận những kết quả nổi bật trong phát triển sản phẩm OCOP.

Tại Đồng Tháp, chương trình OCOP tiếp tục ghi nhận những kết quả nổi bật. Đến nay, toàn tỉnh có 1.061 sản phẩm OCOP được công nhận, gồm 820 sản phẩm đạt 3 sao, 233 sản phẩm đạt 4 sao. Bên cạnh đó, địa phương có 4 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao và 4 sản phẩm tiềm năng 5 sao. Kết quả này góp phần đưa Đồng Tháp trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển sản phẩm OCOP.

Từ các ngành hàng thế mạnh như xoài, sen, quýt hồng, nhãn và nhiều sản phẩm chế biến từ nông sản, OCOP đang góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ và gia tăng thu nhập cho người dân địa phương.

Tại Vĩnh Long, đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 1.137 sản phẩm OCOP của 662 chủ thể. Trong đó có 13 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao, 6 sản phẩm tiềm năng 5 sao, hơn 200 sản phẩm đạt 4 sao và hơn 900 sản phẩm đạt 3 sao. Đây là một trong những địa phương có số lượng sản phẩm OCOP thuộc nhóm dẫn đầu khu vực.

Cần Thơ hiện có 903 sản phẩm OCOP của 454 chủ thể được công nhận. Trong đó có 4 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao, 242 sản phẩm đạt 4 sao và 657 sản phẩm đạt 3 sao. Các sản phẩm OCOP của thành phố chủ yếu tập trung ở nhóm thực phẩm, trong khi lĩnh vực du lịch nông nghiệp và thủ công mỹ nghệ vẫn còn nhiều dư địa để phát triển.

Tại An Giang, toàn tỉnh hiện có 582 sản phẩm đạt chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên. Trong đó có 14 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao cấp quốc gia, 52 sản phẩm đạt 4 sao, 515 sản phẩm đạt 3 sao và 1 sản phẩm tiềm năng 5 sao. Nhiều sản phẩm từ lúa gạo, thủy sản, trái cây, dược liệu và thực phẩm chế biến đã xây dựng được thương hiệu riêng, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.

Còn tại Cà Mau hiện có hơn 350 sản phẩm OCOP, trong đó có 129 sản phẩm đạt chuẩn từ 3-4 sao của 46 hợp tác xã. Qua rà soát, địa phương còn khoảng 50 sản phẩm tiềm năng đang được các hợp tác xã tiếp tục hoàn thiện để đề nghị đánh giá, công nhận OCOP trong năm 2026.

Riêng 5 địa phương gồm Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang và Cà Mau hiện đã sở hữu hơn 4.000 sản phẩm OCOP các loại. Đây là minh chứng cho hiệu quả của chương trình trong việc khai thác tiềm năng, lợi thế nông nghiệp của từng địa phương, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Từ sản xuất thô sang chế biến sâu, nhiều chủ thể OCOP đã đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm để gia tăng giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường. Ảnh: minh hoạ

Động lực cho giai đoạn phát triển mới

Theo các chuyên gia, giá trị lớn nhất mà OCOP mang lại không nằm ở số lượng sản phẩm được công nhận mà ở sự thay đổi tư duy sản xuất của người dân và doanh nghiệp nông thôn. Từ chỗ tập trung vào sản lượng, nhiều chủ thể đã chuyển sang chú trọng chất lượng, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và phát triển sản phẩm theo nhu cầu thị trường.

Thông qua chương trình, nhiều sản phẩm địa phương đã được đầu tư chế biến sâu, cải tiến bao bì, mẫu mã, ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Không ít đặc sản vùng miền từ chỗ chỉ tiêu thụ trong phạm vi hẹp nay đã có mặt tại các hệ thống siêu thị, sàn thương mại điện tử và từng bước tiếp cận thị trường xuất khẩu.

Đáng chú ý, năm 2026 đánh dấu giai đoạn mới của chương trình OCOP khi Chính phủ ban hành Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg quy định Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP. Bộ tiêu chí mới được kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo động lực cho các địa phương phát triển những sản phẩm đặc trưng có sức cạnh tranh cao hơn trên thị trường.

Đây cũng được xem là nền tảng quan trọng để các tỉnh, thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục khai thác hiệu quả lợi thế nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn và nâng cao thu nhập cho người dân theo hướng bền vững. Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp, OCOP không chỉ là chứng nhận chất lượng mà còn trở thành “tấm hộ chiếu” giúp nông sản địa phương bước ra thị trường lớn.

Từ những sản phẩm mang đậm dấu ấn vùng miền, OCOP đang mở ra hành trình mới cho nông sản Việt. Khi chất lượng, thương hiệu và khả năng kết nối thị trường ngày càng được nâng cao, các sản phẩm OCOP không chỉ góp phần tăng thu nhập cho người dân nông thôn mà còn trở thành cầu nối đưa đặc sản địa phương vươn xa trên thị trường trong nước và quốc tế./.