Anh Đinh Văn Đông trong vườn cà phê của gia đình.

Tận dụng lợi thế để chuyển hướng canh tác hữu cơ

Lâm Đồng là tỉnh có diện tích đất canh tác nông nghiệp và vùng sản xuất rau, hoa, cà phê lớn của cả nước. Toàn tỉnh hiện có 300.000ha đất canh tác nông nghiệp; khí hậu ôn hòa, thuận lợi để phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững. Tuy nhiên, cũng như nhiều địa phương trong cả nước, sản xuất nông nghiệp ở Lâm Đồng có quy mô nhỏ, phân tán. Việc sản xuất ở các nông hộ còn khó khăn, kéo theo việc đổi mới quy trình canh tác thiếu đồng bộ.

Đặc biệt, hiện nay, trước những thách thức toàn cầu về biến đổi khí hậu, suy thoái tài nguyên, ô nhiễm môi trường... Lâm Đồng đang chuyển đổi sang mô hình phát triển phù hợp, bảo vệ hệ sinh thái, nâng cao chất lượng sống và xây dựng lợi thế cạnh tranh dài hạn, thúc đẩy phát triển bền vững. Trọng tâm là phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh và nông nghiệp hữu cơ gắn với quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường..

Theo ông Võ Văn Lập – Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng cho biết: Tỉnh có đề án xây dựng chuỗi sản xuất nông nghiệp hữu cơ từ vật tư đầu vào, quy trình sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Đề tiếp tục thực hiện đề án trong năm 2025 và những năm tiếp theo thì cần có kế hoạch cụ thể nhằm rà soát, đánh giá lại việc triển khai thực hiện trong thời gian qua. Đặc biệt, ngành nông nghiệp cần phải có trung tâm điều hành chung để kết nối, phục vụ cho công tác lãnh, chỉ đạo trong sản xuất quản lý về nông nghiệp, thủy lợi, phòng chống thiên tai; trong lĩnh vực chế biến, tiêu thụ nông sản, cập nhật diễn biến thị trường…

Vì vậy, việc tận dụng lợi thế về tự nhiên kết hợp với ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học, công nghệ số để triển khai các mô hình kiểu mẫu theo hướng sinh thái, tuần hoàn, hữu cơ phát triển các sản phẩm đặc trưng với lợi thế cạnh tranh như rau, hoa, chè, cà phê,… là hướng đi tất yếu và cần thiết.

Tạo chuỗi liên kết trong sản xuất nông nghiệp hữu cơ

Sản xuất nông nghiệp và đa canh chuyển đổi sang canh tác hữu cơ là một hướng đi mới trong sản xuất nông nghiệp tại Lâm Đồng. Việc tận dụng lợi thế về đất đai, khí hậu để canh tác hữu cơ là một trong những điển hình để giúp các hộ nông dân duy trì ổn định năng suất cây trồng, bảo vệ môi trường đất và nguồn thu nhập.

Ông Nguyễn Xuân ở xã Trạm Hành (TP. ĐÀ Lạt) cho biết: Được Hội Nông dân xã vận động tuyên truyền và hỗ trợ kỹ thuật, ông đã chuyển đổi sang áp dụng một số phương pháp canh tác hữu cơ đối với cây cà phê chè (cà phê Arabica). Trong đó, ngoài việc bón phân chuồng đã được ủ đúng quy trình, nông dân còn ưu tiên sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học để quản lý các loại sâu bệnh gây hại cây cà phê . Việc bổ sung các loại phân vô cơ trong những giai đoạn cần thiết để hỗ trợ cây ra hoa, đậu trái. Nhờ canh tác theo hướng kết hợp mà năng suất cây trồng luôn ổn định ở mức cao, bình quân đạt 35 tấn/ha.

Việc áp dụng phương pháp canh tác khoa học này đã khiến một số doanh nghiệp trong tỉnh đã đứng ra xây dựng chuỗi liên kết với nông dân sản xuất cây cà phê chè theo hướng bền vững. Trong đó, bên cạnh hợp đồng tiêu thụ toàn bộ nông sản đã ký kết cho nông dân, các doanh nghiệp còn hỗ trợ kỹ thuật, định hướng sản xuất phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường, dặc biệt đối với những yêu cầu về truy xuất nguồn gốc nông sản đáp ứng những quy chuẩn của Liên minh châu Âu đưa ra đối với sản xuất nông nghiệp trong đó có ngành hàng cà phê.

Anh Đinh Văn Đông, ở xã Hoà Bắc, huyện Di Linh là chủ khu vườn rộng trên 1,6 ha theo hướng sinh thái, đa dạng cây trồng. Anh Đông trồng xen canh với những cây trồng như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng chuối Laba và ớt sim xanh.

Anh Đông chia sẻ, trước đây khu vườn được trồng chủ yếu là cây cà phê Robusta. Tới năm 2016, anh Đông chuyển đổi mô hình, từ trồng cà phê thâm canh sang trồng xen canh ứng dụng phương pháp canh tác hữu cơ.

Ảnh minh họa

“Yêu cầu đầu tiên của trồng hữu cơ là không sử dụng các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc vô cơ. Khu vườn này, tôi cố gắng canh tác theo hướng thuận tự nhiên nhất, trong đó ngưng hoàn toàn việc sử dụng thuốc diệt cỏ cũng như các thuốc bảo vệ thực vật gốc vô cơ mạnh”, anh Đinh Văn Đông chia sẻ.

Theo anh Đông, việc chăm sóc đa dạng các loại cây trên cùng một diện tích giúp người nông dân giảm chi phí khá lớn. Khi chăm sóc sầu riêng, những cây cà phê xung quanh có thể được hưởng lợi từ lượng dinh dưỡng dư thừa từ gốc sầu riêng. Cây cà phê sẽ hấp thụ hết lượng phân còn dư, tận dụng triệt để lượng phân bón đồng thời giảm áp lực thừa dinh dưỡng, điều khiến bộ rễ sầu riêng bị ảnh hưởng. Đồng thời, trồng đa tầng tạo cho mảnh vườn có độ ẩm cao, giảm việc tưới nước và đất luôn mát, giúp cây trồng phát triển mạnh; khu vườn ổn định lượng vi sinh vật có lợi trong đất. Ngoài ra, giúp nông dân có thu nhập đều đặn trong năm.

“Trong thời gian tới, tôi dự định xây dựng tổ hợp tác thanh niên để cùng đồng hành, sản xuất cà phê cũng như các loại nông sản theo hướng sản xuất sạch, thuận tự nhiên” - anh Đinh Văn Đông bày tỏ.

Ông Ngô Văn Cảnh - Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Hòa Bắc cho biết: Anh Đinh Văn Đông là hộ nông dân trẻ, tích cực đi đầu trong việc ứng dụng kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp. Anh Đông cũng là hộ tham gia liên kết sản xuất cà phê, góp phần xây dựng một thương hiệu cà phê uy tín cho vùng đất Hòa Bắc. Mô hình xây dựng tổ hợp tác thanh niên sản xuất cà phê hữu cơ của anh Đông được Hội Nông dân Hoà Bắc ủng hộ nhiệt tình với mục tiêu góp phần nâng cao chất lượng, năng suất cho cây cà phê của mảnh đất Di Linh.