Mô hình trồng bồ kết của gia đình ông Trần Văn Nguyễn.

Nhận thấy bồ kết phù hợp với đồng đất địa phương, năm 2021, ông Trần Văn Nguyễn trồng 2 ha bồ kết, tương đương hơn 200 cây. Đến năm 2025, dù chịu ảnh hưởng nặng nề của mưa bão, vườn bồ kết 4 năm tuổi của gia đình ông vẫn đạt sản lượng hơn 2,2 tấn quả tươi. Với giá bán bình quân 43 nghìn đồng/kg, gia đình thu về hơn 100 triệu đồng.

Theo ông Nguyễn, bồ kết là loại cây dễ chăm sóc, phù hợp đất đồi trung du. Cây gieo hạt sau khoảng 4 năm cho quả, còn cây ghép cành chỉ cần 3 năm. Bồ kết thường chỉ xuất hiện rệp vào thời điểm trổ bông, người trồng chỉ cần phun thuốc một lần là có thể phòng trừ sâu bệnh cho cả năm. Cây ra hoa vào cuối tháng 5, đầu tháng 6 Âm lịch và thu hoạch sau 3 tháng trổ bông. Mỗi cây bồ kết của gia đình ông có thể cho từ 80 đến hơn 120 kg quả/vụ.

Đầu ra cũng khá thuận lợi, thương nhân từ các địa phương như Tân Yên, Hải Phòng thường đến đặt cọc thu mua cả vườn ngay từ khi cây ra hoa. Quả bồ kết càng phơi khô càng được giá nên người trồng ít lo tồn hàng. “Hiện tôi đã đốn hạ toàn bộ diện tích cam, bưởi, ổi cho hiệu quả thấp sang trồng cây bồ kết với tổng diện tích hơn 4 ha”, ông Nguyễn nói.

Không chỉ bán quả, nhiều hộ dân thôn Nam còn tự nhân giống bồ kết để cung ứng ra thị trường. Ví như hộ ông Trần Văn Tấn, mỗi năm ghép và xuất bán khoảng 1.000 cây giống, giá dao động 100-120 nghìn đồng/cây sau khoảng 2 năm ghép mầm. Cây con đều được đặt mua từ trước mới sản xuất. Ngoài ra, thương nhân còn thu mua cả gai bồ kết với giá từ 150-200 nghìn đồng/kg gai khô, góp phần tăng thêm nguồn thu.

Theo ông Trần Văn Chuyển, Trưởng thôn Nam, trước đây người dân chủ yếu trồng bồ kết với số lượng ít để dùng gội đầu và làm thuốc. Tuy nhiên, những năm gần đây, cây bồ kết trở thành cây trồng hàng hóa. Thôn Nam hiện có hơn 550 hộ, trong đó hàng trăm hộ đã trồng bồ kết, với tổng diện tích ước khoảng 25 ha và tiếp tục mở rộng. Nhiều gia đình thu hàng chục triệu đồng mỗi vụ, mở ra hướng sản xuất mới đầy tiềm năng, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế nông thôn.

Ông Đặng Văn Tặng, Chi cục Trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết, hiện cây bồ kết mới được trồng nhiều tại một số xã ở huyện Tân Yên và Yên Dũng (cũ). Để giống cây trồng mới này mang lại hiệu quả bền vững, người dân cần tìm hiểu kỹ thị trường, có hợp đồng tiêu thụ trước khi có kế hoạch thâm canh; đồng thời tìm mua cây giống ở các cơ sở có uy tín, hạn chế “tiền mất, tật mang”.