Dự án trồng lúa mì trên sa mạc được khởi động cách đây hai năm tại khu tự trị Tân Cương

Việc trồng lúa mì trên cát từng bị nghi ngờ là không khả thi, song các kết quả thực tế tại sa mạc Taklamakan, khu vực sa mạc lớn nhất Trung Quốc, cho thấy mô hình nông nghiệp này đang hoạt động hiệu quả và duy trì năng suất ổn định. Sau hai năm thử nghiệm, các cánh đồng lúa mì vẫn phát triển tốt dù thường xuyên đối mặt với bão cát và điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Dự án trồng lúa mì trên sa mạc được khởi động cách đây hai năm tại khu tự trị Tân Cương, với mục tiêu vừa khai thác đất đai khô hạn vừa tăng cường an ninh lương thực quốc gia. Ngay trong vụ thu hoạch đầu tiên, diện tích trồng đạt 400 hecta tại rìa phía tây nam của sa mạc, đánh dấu bước tiến quan trọng trong ứng dụng khoa học công nghệ vào nông nghiệp vùng khô hạn.

Không dừng lại ở kết quả ban đầu, các thử nghiệm tiếp theo tại nhiều khu vực sa mạc khác đã chứng minh cây trồng có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khắc nghiệt. Các hệ thống tưới tự động quy mô lớn và thiết bị giám sát bằng drone giúp giảm đáng kể nhu cầu lao động thủ công, đồng thời duy trì năng suất ổn định trên diện tích canh tác ngày càng mở rộng. Tại một cơ sở trồng lúa mì rộng khoảng 547 hecta ở thành phố Côn Ngọc, tỷ lệ cây con sống sót sau mùa đông luôn duy trì trên 90%. Hệ thống tưới phun quay có chiều dài hơn 380 m cho phép tự động cung cấp nước và dinh dưỡng, hoàn thành một chu kỳ tưới trong khoảng 9,5 giờ ở giai đoạn đầu sinh trưởng và kéo dài tới 36 giờ khi cây phát triển lớn hơn.

Nhiều khu vực sa mạc được cải tạo thành vùng sản xuất mới nhằm tăng sản lượng lương thực và giảm tốc độ sa mạc hóa

Song song với việc mở rộng diện tích trồng trọt, các địa phương đã tiến hành san phẳng các cồn cát liên tiếp để chuyển đổi thành đất nông nghiệp. Năm 2024, nhiều khu vực sa mạc được cải tạo thành vùng sản xuất mới nhằm tăng sản lượng lương thực và giảm tốc độ sa mạc hóa. Ngoài ra, các giống lúa mì chịu hạn và kỹ thuật canh tác tiên tiến đã cho phép thu hoạch thương mại trên diện tích lớn. Riêng trong năm 2025, hơn 173 hecta lúa mì trồng trên sa mạc đã được thu hoạch thành công, chứng minh tính khả thi của mô hình nông nghiệp này trong điều kiện thiếu nước và đất nghèo dinh dưỡng.

Phát triển nông nghiệp trên sa mạc không chỉ giúp tận dụng quỹ đất bỏ hoang mà còn góp phần ổn định nguồn cung lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu và dân số tăng nhanh. Nông nghiệp vùng khô hạn hiện được xem là một trong những hướng đi chiến lược của nhiều quốc gia nhằm đảm bảo an ninh lương thực dài hạn. Kết quả từ các dự án trồng lúa mì trên sa mạc cho thấy sự kết hợp giữa công nghệ tưới tiêu, giống cây trồng chịu hạn và quản lý đất đai khoa học có thể biến những vùng đất cằn cỗi thành khu sản xuất nông nghiệp hiệu quả. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình thích ứng với biến đổi khí hậu và mở rộng không gian sản xuất nông nghiệp trong tương lai.