Hành trình chuyển mình của báo chí Nông nghiệp Việt Nam

Tư liệu hiếm hoi về Báo Tấc Đất những ngày đầu hoạt động.

Tiền thân của báo chí nông nghiệp hiện đại là Báo Tấc Đất, ra đời năm 1945 và được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp đặt tên. Ngay từ những ngày đầu, tờ báo đã mang sứ mệnh hướng dẫn sản xuất, nâng cao đời sống nông dân và phục vụ phát triển nông nghiệp. Trải qua gần 80 năm, cơ quan này nay là Báo Nông nghiệp và Môi trường, một trong những cơ quan báo chí chuyên ngành lớn của cả nước. Theo VietnamPlus, việc đổi tên và tái cấu trúc năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển báo chí ngành theo hướng hiện đại và đa nền tảng.

Trong nhiều thập niên, báo chí nông nghiệp chủ yếu hoạt động dưới hình thức báo in. Nội dung tập trung vào phổ biến kỹ thuật canh tác, phòng chống dịch bệnh, giới thiệu giống cây trồng mới và tuyên truyền chính sách nông thôn. Ở giai đoạn internet chưa phổ biến, những tờ báo ngành được xem như “cẩm nang đồng ruộng” của nông dân. Không ít địa phương từng duy trì hình ảnh cán bộ khuyến nông mang báo về xã, đọc cho bà con nghe các bài hướng dẫn sản xuất.

Tuy nhiên, sự bùng nổ của công nghệ số và mạng xã hội đã đặt báo chí nông nghiệp trước yêu cầu đổi mới. Người đọc không còn chờ báo phát hành vào sáng hôm sau mà cần thông tin tức thời về giá nông sản, thời tiết hay thị trường xuất khẩu. Điều này buộc các cơ quan báo chí phải thay đổi cách vận hành. Những năm gần đây, nhiều tòa soạn đã đẩy mạnh phát triển báo điện tử, video, podcast và mạng xã hội. Các chương trình livestream về giá lúa gạo, cà phê hay tọa đàm trực tuyến về xuất khẩu nông sản xuất hiện ngày càng nhiều. Phóng viên nông nghiệp giờ đây không chỉ viết bài mà còn quay video, dựng clip và tương tác trực tiếp với độc giả trên nền tảng số.

Cột mốc đáng chú ý là quá trình hợp nhất các cơ quan báo chí thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Bộ Tài nguyên và Môi trường sau khi hai bộ được sáp nhập năm 2025. Theo báo Nhà báo và Công luận, việc tái cấu trúc nhằm tinh gọn bộ máy, tối ưu nguồn lực và thúc đẩy chuyển đổi số báo chí. Sau hợp nhất, Báo Nông nghiệp và Môi trường định hướng phát triển theo mô hình tòa soạn hội tụ, tăng cường nội dung đa phương tiện và chuyên sâu.

Những người làm báo vẫn đang âm thầm đồng hành cùng đồng bào trong kỷ nguyên mới của Đất nước.

Không chỉ đổi mới công nghệ, báo chí nông nghiệp còn thay đổi mạnh trong cách tiếp cận đề tài. Nếu trước đây nội dung chủ yếu xoay quanh sản xuất thì hiện nay đã mở rộng sang kinh tế nông nghiệp, nông nghiệp xanh, tín chỉ carbon và biến đổi khí hậu. Nhiều tuyến bài điều tra về vật tư nông nghiệp giả, thực phẩm kém chất lượng hay tác động của thiên tai đã tạo hiệu ứng xã hội tích cực, góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc. Các tác phẩm phản ánh tình trạng hạn mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long, biến động giá lương thực hay khó khăn trong xuất khẩu nông sản thời gian qua cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của báo chí chuyên ngành. Báo chí không chỉ “đưa tin mùa vụ” mà còn tham gia phản biện chính sách và hỗ trợ định hướng phát triển nông nghiệp bền vững.

Tuy nhiên, hành trình chuyển đổi của báo chí nông nghiệp vẫn còn nhiều thách thức. Nguồn thu quảng cáo hạn chế trong khi chi phí sản xuất nội dung số ngày càng cao. Phóng viên nông nghiệp thường phải tác nghiệp ở vùng sâu, vùng xa, đối mặt thiên tai, dịch bệnh để ghi nhận thực tế. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh của mạng xã hội cũng tạo áp lực lớn về tốc độ và khả năng giữ chân độc giả.

Đối với những cây viết trong ngành, giá trị lớn nhất của báo chí nông nghiệp nói riêng và truyền thông nói chung, vẫn là tính chính xác, chuyên sâu và trách nhiệm xã hội. Từ Báo Tấc Đất năm 1945 đến các nền tảng báo chí số hôm nay, hành trình chuyển mình của báo chí nông nghiệp Việt Nam là câu chuyện về sự thích nghi không ngừng để đồng hành cùng người nông dân và sự phát triển của nền nông nghiệp nước nhà.

Chủ tịch VOAA gửi thư chúc mừng Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6 Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, TSKH. Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt ...

Kinh tế báo chí và con đường tự chủ tài chính Mãi đến gần đây vấn đề tự chủ báo chí mới được đặt ra một cách cấp thiết. Trước đây rất nhiều người quan niệm ...

Tri ân nghề báo, tiếp tục đổi mới vì nền nông nghiệp hữu cơ bền vững Nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), Tạp chí Hữu cơ Việt Nam đã tổ chức ...

Vai trò của báo chí - truyền thông đối với tăng trưởng xanh trong phát triển bền vững Báo chí - truyền thông giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Thông qua tuyên truyền, ...

Bác Hồ với phê bình trên Báo chí: Kim chỉ nam cho báo chí cách mạng Việt Nam Bài viết làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về phê bình trên báo chí cách mạng: phê bình phải trung thực, khách quan, có ...