Giải pháp hạ nhiệt áp lực chi phí

Thời gian gần đây, dưới tác động của thị trường thế giới, giá nhiều loại phân bón duy trì ở mức cao, kéo theo chi phí sản xuất nông nghiệp tăng. Tại các vùng chuyên canh lúa, cây ăn trái, rau màu, phân bón chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí, nên biến động giá ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của nông dân.

Trước áp lực này, một số nông hộ lựa chọn cắt giảm lượng phân bón. Tuy nhiên, nếu giảm không đúng cách, cây trồng dễ thiếu dinh dưỡng, sinh trưởng kém, năng suất suy giảm, thậm chí phát sinh sâu bệnh. Ngược lại, không ít trường hợp vẫn giữ thói quen bón phân theo kinh nghiệm, lạm dụng phân đạm, khiến cây phát triển “xanh tốt giả”, thân lá yếu, dễ đổ ngã và tạo điều kiện cho dịch hại phát sinh.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia nông nghiệp khuyến cáo nông dân chuyển sang sử dụng phân bón theo nguyên tắc “4 đúng”: đúng loại, đúng lượng, đúng lúc, đúng chỗ.

“Đúng loại” là lựa chọn phân bón phù hợp với nhu cầu cây trồng và đặc tính đất; “đúng lượng” là bón cân đối, tránh dư thừa, nhất là phân đạm; “đúng lúc” là cung cấp dinh dưỡng vào các giai đoạn cây cần nhất; và “đúng chỗ” là bón đúng vị trí rễ, đúng phương pháp để hạn chế thất thoát.

Theo ThS Nguyễn Phước Tuyên - nguyên Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đồng Tháp, việc áp dụng “4 đúng” là giải pháp then chốt giúp nông dân “giảm mà không giảm”, tức giảm chi phí đầu vào nhưng vẫn đảm bảo năng suất.

Thay đổi nhỏ, hiệu quả lớn

Theo ThS Tuyên, áp dụng “4 đúng” tuy là thay đổi không lớn trong cách làm, nhưng mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Trước hết là giúp tiết giảm chi phí phân bón mà vẫn duy trì hiệu quả sản xuất. Đồng thời, cây trồng được cung cấp dinh dưỡng cân đối sẽ phát triển khỏe mạnh, tăng sức đề kháng tự nhiên.

Đáng chú ý, việc hạn chế dư thừa đạm giúp cây tránh tình trạng phát triển thân lá quá mức - nguyên nhân chính làm gia tăng sâu bệnh. Với cây lúa, bón thừa đạm có thể làm tăng nguy cơ bệnh đạo ôn, rầy nâu. Đối với cây ăn trái và rau màu, dư dinh dưỡng cũng tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng nông sản.

Không chỉ dừng lại ở hiệu quả kinh tế, việc bón phân hợp lý còn góp phần giảm ô nhiễm môi trường đất, nước, hướng đến nền nông nghiệp bền vững. Trong bối cảnh giá phân bón còn nhiều biến động, việc chuyển từ “bón nhiều” sang “bón đúng” không chỉ giúp nông dân giảm áp lực chi phí trước mắt, mà còn là hướng đi lâu dài cho sản xuất nông nghiệp hiệu quả và bền vững.

Tuy nhiên, theo khuyến cáo của chuyên gia, trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, bên cạnh áp dụng nguyên tắc “4 đúng”, nông dân cần hướng tới tăng cường sử dụng phân hữu cơ, phân vi sinh; kết hợp các biện pháp cải tạo đất và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, chuyển đổi số trong quản lý dinh dưỡng cây trồng.