Giá phân bón tăng mạnh gây áp lực lớn lên chi phí sản xuất toàn cầu

Giá phân bón toàn cầu đã tăng mạnh trong thời gian gần đây khi hoạt động vận chuyển bị gián đoạn

Giá phân bón toàn cầu đã tăng mạnh trong thời gian gần đây khi hoạt động vận chuyển qua các tuyến hàng hải quan trọng bị gián đoạn do xung đột tại Trung Đông. Eo biển Hormuz hiện chiếm khoảng 30% khối lượng thương mại phân bón vận chuyển bằng đường biển trên thế giới. Khi tuyến vận chuyển này bị ảnh hưởng, nguồn cung phân bón lập tức thu hẹp, kéo theo giá cả tăng nhanh trên thị trường quốc tế. Theo số liệu thị trường, giá urê đã tăng từ khoảng 400 USD lên gần 700 USD mỗi tấn trong thời gian ngắn, tương đương mức tăng hơn 70%. Đây là loại phân bón đạm quan trọng đối với nhiều loại cây trồng chủ lực như lúa, ngô và lúa mì. Khi giá phân bón tăng, chi phí đầu vào của nông dân cũng tăng theo, làm giảm lợi nhuận sản xuất và có thể khiến một số hộ nông dân cắt giảm lượng phân bón sử dụng.

Khu vực Đông Nam Á chịu tác động rõ rệt do mức độ phụ thuộc cao vào nguồn phân bón nhập khẩu. Khoảng 80% lượng phân bón sử dụng tại khu vực này đến từ nguồn cung bên ngoài. Việt Nam, Indonesia và Philippines là những quốc gia nhập khẩu lớn phân bón từ Trung Đông. Khi nguồn cung bị gián đoạn, giá vật tư nông nghiệp tăng nhanh có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất và năng suất cây trồng.

Từ góc độ sản xuất nông nghiệp, chi phí phân bón tăng cao có thể khiến nông dân điều chỉnh cơ cấu cây trồng hoặc giảm lượng phân bón sử dụng trên mỗi đơn vị diện tích

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc hiện là quốc gia sản xuất phân bón lớn nhất thế giới, với năng lực sản xuất đủ đáp ứng nhu cầu trong nước và có khả năng cung ứng cho thị trường quốc tế. Vai trò của nước này trong chuỗi cung ứng phân bón ngày càng quan trọng, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm gieo trồng khi nhu cầu vật tư nông nghiệp tăng mạnh. Tuy nhiên, thay vì tăng mạnh xuất khẩu, Trung Quốc đang ưu tiên ổn định nguồn cung nội địa nhằm bảo vệ sản xuất nông nghiệp và đảm bảo an ninh lương thực. Chính phủ nước này đã triển khai các biện pháp giải phóng dự trữ phân bón phục vụ vụ sản xuất và kiểm soát giá bán nhằm hạn chế biến động trên thị trường trong nước.

Các chính sách hạn chế xuất khẩu cũng được áp dụng đối với một số loại phân bón quan trọng. Ước tính các biện pháp này có thể làm giảm từ 50% đến 75% khối lượng phân bón xuất khẩu ra thị trường quốc tế, tương đương khoảng 40 triệu tấn mỗi năm. Điều này khiến nguồn cung toàn cầu trở nên khan hiếm hơn và tiếp tục duy trì mức giá cao trong thời gian tới. Từ góc độ sản xuất nông nghiệp, chi phí phân bón tăng cao có thể khiến nông dân điều chỉnh cơ cấu cây trồng hoặc giảm lượng phân bón sử dụng trên mỗi đơn vị diện tích. Điều này có thể dẫn đến giảm năng suất, đặc biệt đối với các loại cây trồng có nhu cầu dinh dưỡng cao. Trong dài hạn, biến động giá phân bón có thể tác động đến nguồn cung lương thực và giá nông sản trên thị trường.

Nhìn chung, giá phân bón tăng mạnh đang trở thành yếu tố rủi ro lớn đối với ngành nông nghiệp toàn cầu. Việc đảm bảo nguồn cung vật tư ổn định, sử dụng phân bón hiệu quả và phát triển các giải pháp dinh dưỡng bền vững sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sản xuất nông nghiệp và ổn định thị trường lương thực.