El Niño và biến đổi khí hậu gia tăng áp lực lên ngành việt quất Nam Mỹ

Ngành sản xuất và xuất khẩu việt quất tại Chile và Peru đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn khi đồng thời chịu tác động của biến đổi khí hậu, những thay đổi trong nhu cầu thị trường và áp lực ngày càng lớn đối với chuỗi cung ứng.

Theo chuyên gia ngành trái cây Fernando Martino, các thị trường nhập khẩu hiện không chỉ quan tâm đến sản lượng mà còn đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về độ cứng của quả, chất lượng đồng đều giữa các giống, khả năng bảo quản sau thu hoạch và thời hạn sử dụng. Đây đều là những yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của trái việt quất trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu và hiện tượng El Niño đang làm thay đổi điều kiện sinh trưởng của cây trồng, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng quả, hiệu quả bảo quản sau thu hoạch cũng như thời điểm đưa sản phẩm ra thị trường.

Tại Peru, hiện tượng El Niño được dự báo sẽ làm giảm sản lượng xuất khẩu, kéo dài thời gian vận chuyển, giảm mật độ quả trong các tuần thu hoạch cao điểm và khiến chất lượng trung bình của trái cây suy giảm vào giai đoạn cuối vụ.

Trong khi đó, tác động đối với Chile được đánh giá ở mức nhẹ hơn. Tuy nhiên, cơ hội xuất khẩu vẫn phụ thuộc lớn vào khả năng duy trì các tiêu chuẩn chất lượng và ưu tiên những lô hàng đáp ứng đầy đủ yêu cầu của thị trường. Theo chuyên gia này, các lô hàng xuất khẩu muộn trong những mùa vụ trước không phải lúc nào cũng đạt chất lượng mong muốn, làm giảm hiệu quả kinh doanh và lợi nhuận của người sản xuất.

Châu Âu tiếp tục là thị trường tiêu thụ quan trọng của việt quất Nam Mỹ. Do thời gian vận chuyển và lưu thông hàng hóa kéo dài, các nhà nhập khẩu đặc biệt coi trọng độ cứng của quả, chất lượng đồng đều và khả năng bảo quản. Đồng thời, thị trường cũng rất nhạy cảm với giá bán, buộc các doanh nghiệp phải cân đối giữa chất lượng sản phẩm, hiệu quả đóng gói và lợi nhuận.

Để duy trì khả năng cạnh tranh, ông Martino cho rằng ngành việt quất cần tập trung vào hai hướng đi chính là đổi mới giống cây trồng và nâng cao hiệu quả quản lý vận hành. Nếu việc thay thế giống đòi hỏi thời gian và nguồn vốn lớn thì việc tối ưu quy trình sản xuất có thể mang lại kết quả nhanh hơn.

Theo đó, các khâu từ quản lý đồng ruộng, xác định thời điểm thu hoạch, xử lý phòng ngừa sau thu hoạch, làm lạnh nhanh đến điều phối vận chuyển đều đóng vai trò quan trọng trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Chỉ một sai sót ở bất kỳ công đoạn nào cũng có thể dẫn đến tổn thất kinh tế, ảnh hưởng đến thị trường tiêu thụ và làm giảm niềm tin của khách hàng.

Ngoài các yếu tố sản xuất, công tác hậu cần cũng được đánh giá là yếu tố quyết định hiệu quả xuất khẩu. Những chậm trễ trong vận chuyển nội địa, điều kiện thời tiết bất lợi, gián đoạn tại cảng hay các vấn đề logistics đều có thể ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh, ngay cả khi nhu cầu thị trường vẫn duy trì ổn định.

Theo chuyên gia Fernando Martino, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khó lường, các doanh nghiệp không thể tiếp tục duy trì những phương thức quản lý cũ. Lợi thế cạnh tranh trong thời gian tới sẽ thuộc về những đơn vị xây dựng được quy trình quản lý đồng bộ, kiểm soát tốt chất lượng, xử lý sau thu hoạch hiệu quả và vận hành chuỗi cung ứng theo cách tối ưu.

Ông cho rằng khả năng cung cấp ổn định những lô việt quất có chất lượng cao, độ cứng tốt và thời gian bảo quản phù hợp sẽ là yếu tố quyết định vị thế của doanh nghiệp trên các thị trường xuất khẩu.