Rau diếp cá là một loại rau thường được sử dụng như là rau ăn kèm trong các bữa ăn của người Việt Nam. Rau có vị chua, tính mát. Do có mùi đặc trưng nên nếu người nào không quen mùi rất khó ăn. Nhưng với những người ăn quen thì lại rất thích. Đây là một loại cây có công dụng chữa bệnh rất tốt.

Cây rau diếp cá còn có tên là: rấp cá, diếp cá. cây giấp cá, dấp cá, ngư tinh thảo. Tên khoa học là Houttuynia cordata. Họ lá giấp Saururaceae. Diếp cá được trồng hoặc tự mọc ở rất nhiều nơi. Đây là cây rất dễ tìm kiếm và giá thành rẻ.

Thành phần hóa học của cây rau diếp cá: Toàn cây diếp cá có chứa tinh dầu. Thành phần chủ yếu là aldehyd. Ngoài ra diếp cá còn chứa acid caprinic, laurinaldehyd, benzamid, acid decanoic, lipid và vitamin K…‎Lá diếp cá có chứa β-sitosterol, alcaloid.

Theo Đông y, rễ cây diếp cá có vị cay, hơi đắng, tính hơi lạnh, đi vào kinh phế, can và tỳ, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi thấp, lợi tiểu, hoạt huyết tiêu thũng, hành khí hóa ứ, thường được dùng trong điều trị các chứng nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm trùng đường tiết niệu, các bệnh tiêu hóa, bệnh phụ khoa và các trường hợp mụn nhọt, viêm da.

Lương y Đỗ Minh Tuấn - Hội Đông y Hà Nội chia sẻ diếp cá không chỉ là một loại rau gia vị trong bữa ăn hằng ngày mà còn là rau "trường sinh", vị thuốc quý trong y học cổ truyền, đặc biệt trong việc bảo vệ và tăng cường sức khỏe phổi.

Theo ông Tuấn, trong y học cổ truyền, rau diếp cá, còn được gọi là dấp cá, có vị chua, tính hơi hàn, đi vào kinh can và phế. Với những đặc tính này, diếp cá được biết đến với các công dụng:

Chỉ khái, hóa đờm: Giảm ho và làm loãng đờm, hỗ trợ thông thoáng đường hô hấp.

Thanh nhiệt: Giúp làm mát cơ thể, đặc biệt hữu ích trong những ngày hè oi bức.

Lợi thấp, tiêu thũng: Giúp lợi tiểu, giảm phù nề và loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể.

Những trường hợp nên thận trọng khi dùng như:

- Người có huyết áp thấp: Rau diếp cá có thể làm giảm huyết áp. Nếu bạn đang dùng thuốc hạ huyết áp hoặc có huyết áp thấp, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh tác dụng phụ không mong muốn.

- Phụ nữ mang thai và cho con bú: Rau diếp cá có thể gây co bóp tử cung, do đó nên hạn chế sử dụng, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ.

- Người có cơ địa thể hàn, hay đi phân lỏng, lạnh bụng, đầy bụng không nên dùng rau sống, nước ép lá diếp cá.

Cũng giống như lá diếp cá, rễ cây diếp cá cũng có thể ăn sống kèm với các món ăn khác như một loại rau sống. Bên cạnh đó rễ diếp cá cũng có thể chế biển thành nhiều món ăn khác nhau.

Trộn salad: Rễ rau diếp cá 100g, cà rốt 1 củ nhỏ, 1 quả dưa chuột, 1/2 củ hành tây, 2 muỗng canh giấm gạo, 1 muỗng canh dầu mè 1, muỗng cà phê đường, muối 1/2 muỗng cà phê.

Rễ diếp cá, cà rốt, dưa chuột, hành tây rửa sạch, rễ diếp cá cắt khúc ngắn, hành tây thái mỏng, cà rốt và dưa chuột thái sợi.

Trộn giấm gạo, dầu mè, đường và muối trong một bát nhỏ cho đến khi đường và muối tan hoàn toàn, sau đó cho rễ rau diếp cá, cà rốt, dưa chuột và hành tây vào một bát lớn, rưới hỗn hợp giấm lên, trộn đều.

Để khoảng 10 phút cho các nguyên liệu ngấm gia vị rồi dọn ra đĩa và thưởng thức; có thể thêm 1 chút ớt tươi thái lát nên ăn được cay.

Nước ép rễ diếp cá: 50g rễ diếp cá tươi (rửa sạch, cắt nhỏ). Mật ong, đường phèn, chanh.

Rửa sạch rễ diếp cá, cho rễ diếp cá vào máy xay sinh tố, thêm nước lọc rồi xay nhuyễn.

Lọc qua rây hoặc vải mỏng để lấy nước cốt.

Thêm mật ong hoặc đường phèn vào khuấy đều, có thể thêm chanh để giảm mùi tanh.