Đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế biển theo hướng khoa học, hiện đại và bền vững

Những năm qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tập trung hoàn thiện thể chế quản trị biển; thúc đẩy các ngành kinh tế biển theo hướng xanh và hiện đại;... (Ảnh minh họa)

Diễn đàn Phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam năm 2025 diễn ra tại Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh trong hai ngày 12-13/12, đúng vào thời điểm Chính phủ tiến hành sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 26/NQ-CP về triển khai Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam. Sự kiện được đánh giá là dấu mốc quan trọng, góp phần định hướng những bước đi tiếp theo trong phát triển kinh tế biển quốc gia.

Trong khuôn khổ diễn đàn, các đại biểu tập trung bàn thảo những chủ đề mang tính đột phá, phản ánh xu hướng phát triển mới của kinh tế biển. Nổi bật là vấn đề: vốn tự nhiên và tín chỉ carbon xanh, nguồn lực ngày càng quan trọng trong bối cảnh kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn trở thành yêu cầu chung của thế giới; Định hướng không gian phát triển kinh tế biển Việt Nam gắn với sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính; Khai thác không gian biển dưới góc độ kinh tế biển xanh; Cơ hội và thách thức để thu hút tài chính quốc tế cho các dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam và Phát triển các cụm nuôi biển - Giải pháp đột phá cho nuôi biển Việt Nam.

Năm 2025 đánh dấu giai đoạn phát triển mới của đất nước sau khi Việt Nam hoàn tất cải cách tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, mở ra thời kỳ tăng trưởng mạnh mẽ và thịnh vượng hơn. Bối cảnh mới đòi hỏi mô hình tăng trưởng phải nâng tầm, dựa trên đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Kinh tế biển ngày càng giữ vai trò chiến lược, là không gian kết nối giữa tăng trưởng, an ninh, môi trường và vị thế quốc gia. Phát triển bền vững kinh tế biển trở thành thước đo năng lực quản trị hiện đại của Việt Nam trong thế kỷ XXI.

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương quan trọng, tạo nền tảng thúc đẩy kinh tế biển; trong đó Quảng Ninh là địa phương tiêu biểu khi phát huy hiệu quả lợi thế biển và kiên định định hướng phát triển bền vững.

Việc tổ chức Diễn đàn tại Quảng Ninh mang ý nghĩa thiết thực, gắn kết thực tiễn địa phương năng động với tầm nhìn quốc gia. Diễn đàn diễn ra đúng thời điểm sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 26 của Chính phủ, là dịp đánh giá kết quả đạt được và nhận diện những vấn đề trong triển khai Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Những năm qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tập trung hoàn thiện thể chế quản trị biển; thúc đẩy các ngành kinh tế biển theo hướng xanh và hiện đại; cải thiện đời sống người dân vùng biển; tăng cường khoa học - công nghệ, dữ liệu và điều tra cơ bản; đẩy mạnh hợp tác quốc tế, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu gắn với bảo đảm chủ quyền biển đảo. Những kết quả này tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của kinh tế biển Việt Nam.

Tuy vậy, nhiều thách thức vẫn hiện hữu: thể chế còn bất cập, hạ tầng ven biển thiếu đồng bộ, khai thác vượt khả năng phục hồi, ô nhiễm môi trường biển, cùng với yêu cầu tăng năng lực điều phối liên ngành, liên vùng.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết, Diễn đàn Phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam năm 2025 đã khép lại với nhiều dấu ấn quan trọng. Các ý kiến tại diễn đàn một lần nữa khẳng định Việt Nam là quốc gia sở hữu nhiều lợi thế vượt trội để phát triển kinh tế biển với hơn 1 triệu km² vùng biển và nguồn tài nguyên phong phú. Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế biển theo hướng khoa học, hiện đại và bền vững trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Những tham luận gửi tới diễn đàn đã phác họa rõ những không gian phát triển mới mở ra từ khoa học - công nghệ biển, năng lượng tái tạo ngoài khơi, dữ liệu đại dương và các ngành dịch vụ biển chất lượng cao. Song song với đó, các chuyên gia cũng chỉ rõ những thách thức lớn đang đặt ra như suy giảm tài nguyên, tác động ngày càng tinh vi của biến đổi khí hậu, cùng yêu cầu hiện đại hóa công tác quản lý tổng hợp tài nguyên và môi trường biển.

Trên cơ sở trao đổi và phân tích, diễn đàn thống nhất về định hướng xây dựng hệ sinh thái kinh tế biển hiện đại, vận hành trên nền tảng thể chế, chính sách, khoa học - công nghệ, hạ tầng và nguồn nhân lực được thiết kế đồng bộ, liên kết chặt chẽ. Từ đó, 4 định hướng trọng tâm được nêu rõ.

Thứ nhất, tổ chức lại không gian phát triển kinh tế biển theo hướng hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, phù hợp đặc thù từng vùng biển và từng địa phương, đồng thời tiếp cận các chuẩn mực quốc tế.

Thứ hai, phát triển mạnh các ngành kinh tế biển mới có giá trị gia tăng cao, đặc biệt là năng lượng tái tạo ngoài khơi, dịch vụ logistics biển, công nghiệp công nghệ cao ven biển, thị trường tín chỉ carbon, nuôi biển công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn và du lịch biển chất lượng cao.

Thứ ba, xây dựng thể chế quản lý biển hiện đại dựa trên dữ liệu, gắn với việc thúc đẩy liên kết vùng ven biển nhằm đảm bảo phát triển bền vững lâu dài.

Thứ tư, khuyến khích và phát huy vai trò của khu vực tư nhân thông qua môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và thuận lợi.

Theo đó, các kết quả tại diễn đàn sẽ sớm được cụ thể hóa trong các chương trình hành động. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với Ban Chính sách Chiến lược Trung ương, các bộ, ngành và địa phương để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ tiếp theo. Năm 2026, Bộ sẽ trình Chính phủ và Quốc hội sửa đổi Luật Tài nguyên, Môi trường biển và Hải đảo, một bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Cùng với đó là quá trình tổng kết Nghị quyết 36 của Ban Chấp hành Trung ương.

Diễn đàn cũng ghi nhận sự kết nối ban đầu đầy triển vọng giữa cộng đồng doanh nghiệp, các nhà khoa học và tổ chức quốc tế trong nghiên cứu, hợp tác và định hướng phát triển kinh tế biển trong tương lai gần. Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến và sẵn sàng đồng hành với từng đề xuất cụ thể, đặc biệt là những nhiệm vụ cần triển khai sớm.

Nhân dịp này, Ban Tổ chức gửi lời cảm ơn đến Ban Chính sách Chiến lược Trung ương, UBND tỉnh Quảng Ninh, các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và các cơ quan báo chí đã phối hợp chặt chẽ trong quá trình chuẩn bị và tổ chức sự kiện. Khép lại tại vùng đất giàu tiềm năng biển Quảng Ninh, diễn đàn được kỳ vọng sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần đổi mới và trách nhiệm, góp phần định hình con đường phát triển bền vững cho kinh tế biển Việt Nam trong những năm tới.

Thủy sản Quảng Trị: Điểm sáng kinh tế biển miền Trung Nhờ chính sách phát triển bền vững và đội tàu hiện đại, Quảng Trị đang gặt hái thành công trong khai thác và nuôi trồng ...

Biển Đông và kinh tế biển Việt Nam Biển Đông, một vùng biển nằm ở rìa tây Thái Bình Dương, có vị trí địa kinh tế và địa chính trị vô cùng quan ...

"Không thể chấp nhận một đại dương bị tổn thương" Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh thông điệp “không thể chấp nhận một đại dương bị tổn thương”. ...