"Không thể chấp nhận một đại dương bị tổn thương"

Việt Nam hiện nằm trong nhóm 16 quốc gia có đa dạng sinh học biển cao nhất thế giới. (Ảnh minh họa)

Ngày 30/11/2025, Đoàn giám sát của Quốc hội phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND TP Hải Phòng tổ chức Hội thảo chuyên đề “Thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường trong phát triển bền vững kinh tế biển và kinh tế tuần hoàn”.

Phát biểu tại Hội thảo, Ông Trương Đức Trí, Phó Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam nhấn mạnh: điều tra cơ bản là nhiệm vụ then chốt hiện thực hóa Nghị quyết 36 của Trung ương và Chương trình trọng điểm điều tra cơ bản tài nguyên, môi trường biển đến năm 2030 theo Quyết định 28/2020 của Thủ tướng Chính phủ. Với vùng biển rộng hơn 1 triệu km², gấp ba lần diện tích đất liền, đường bờ biển dài 3.260 km, Việt Nam sở hữu lợi thế tự nhiên đặc biệt lớn để phát triển kinh tế biển.

Thời gian qua, nhiều kết quả điều tra đã được triển khai, phục vụ hiệu quả cho quy hoạch tổng hợp vùng bờ, phân vùng chức năng và đánh giá hệ sinh thái biển. Cơ quan chuyên môn đã xây dựng bản đồ địa hình đáy biển cho 182.000 km² ở tỷ lệ 1/50.000 và 12.500 km² ở tỷ lệ 1/25.000. Công tác điều tra địa chất - khoáng sản đạt 37,8% ở tỷ lệ 1/500.000; 7,5% ở tỷ lệ 1/100.000 và 0,3% ở tỷ lệ 1/50.000. Trữ lượng vật liệu xây dựng từ cát biển được dự báo khoảng 500 tỉ m³; 62 vùng sa khoáng kim loại với tổng trữ lượng 164 triệu tấn đã được xác định; đồng thời phát hiện 14 vùng khí hydrate và 6 vùng có triển vọng quặng vỏ sắt, mangan.

Việt Nam hiện nằm trong nhóm 16 quốc gia có đa dạng sinh học biển cao nhất thế giới, với hệ thống rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và rạn san hô phân bố rộng khắp, đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ bờ và tạo sinh kế bền vững cho người dân ven biển. Kết quả đánh giá năng lượng tái tạo cũng cho thấy tiềm năng điện gió ngoài khơi rất lớn tại Vịnh Bắc Bộ, Nam Trung Bộ và Nam Bộ.

Dù vậy, công tác điều tra cơ bản vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như thiếu nguồn lực tài chính, tiêu chuẩn kỹ thuật còn hạn chế, công nghệ điều tra chưa đồng bộ, hợp tác quốc tế chưa tương xứng với yêu cầu thực tiễn. Thời gian tới, Việt Nam đặt mục tiêu ưu tiên điều tra biển sâu, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia thống nhất và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại như viễn thám, AI, mô hình hóa và số hóa.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan khẳng định bảo vệ môi trường biển là trách nhiệm của tất cả chủ thể: ngư dân, doanh nghiệp, nhà khoa học, chính quyền và nhà lập pháp. Ngư dân, những người “hiểu biển bằng trực giác và kinh nghiệm truyền đời” cần được đặt ở trung tâm của quản trị biển bền vững. Khi có sinh kế tốt hơn, hành vi khai thác tận diệt hay xả rác sẽ tự thay đổi. “Pháp luật phải nghiêm minh nhưng nhân văn”

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu tại hội thảo.

Tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh thông điệp “không thể chấp nhận một đại dương bị tổn thương”. Thứ trưởng Lê Công Thành khẳng định bảo vệ môi trường biển không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là “kỷ luật quốc gia”, là cam kết của Việt Nam với người dân và cộng đồng quốc tế trong lộ trình xây dựng quốc gia mạnh về biển.

Theo Thứ trưởng, hội thảo lần này chỉ ra nhiều thách thức lớn, từ rác thải nhựa đại dương đến yêu cầu bảo vệ môi trường trong 6 lĩnh vực kinh tế biển. Các tham luận đã mang lại những gợi mở quan trọng cho chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững. Thứ trưởng cũng nhấn mạnh Việt Nam là một trong những nước tiên phong trong ASEAN đưa kinh tế tuần hoàn vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, “một chủ trương đúng sẽ khó đi vào cuộc sống nếu thiếu kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm nghiêm minh”.

Từ thực tiễn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, bảo vệ môi trường biển phải là yếu tố then chốt trong phát triển kinh tế biển; kinh tế tuần hoàn cần được xem là mô hình tăng trưởng mới. Bộ kiến nghị xây dựng chương riêng về kinh tế tuần hoàn trong Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi. Thứ hai, kinh tế tuần hoàn phải được lượng hóa bằng kết quả cụ thể, không dừng ở khẩu hiệu. Các địa phương và doanh nghiệp cần báo cáo rõ lượng rác nhựa giảm được, vật liệu tái chế, mô hình sản xuất chuyển đổi… Thứ ba, điều tra cơ bản, quan trắc và giám sát biển phải trở thành nền tảng cho quản trị hiện đại, trong đó hệ thống dữ liệu thống nhất, cập nhật theo thời gian thực là yêu cầu bắt buộc.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường kỳ vọng sự giám sát và đồng hành của Quốc hội sẽ tạo động lực để bảo vệ môi trường biển và phát triển kinh tế tuần hoàn đạt bước tiến mới.

Cán bộ, chiến sĩ Vùng 3 Hải quân rộn ràng đón Xuân Ất Tỵ 2025 Ngày 29/1, trong không khí hân hoan chào đón năm mới, cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân đã tổ chức ...

Hành trình “Tuổi trẻ Quảng Ngãi vì biển, đảo quê hương” Ngày 23/5, tại Đà Nẵng, Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân phối hợp với Tỉnh đoàn Quảng Ngãitổ chức chương trình “Hành trình Tuổi ...

Từ Nhà báo “sống chết” với biển đảo: Đến hành trình đưa rau hữu cơ ra quần đảo Trường Sa Lần đầu tiên, những mầm rau hữu cơ đã có mặt trên một số đảo thuộc quần đảo Trường Sa, Khánh Hòa. Đây là kết ...