Quang cảnh hội nghị. Ảnh: TTXVN

Ngày 9/5, tại TP. Cần Thơ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tổ chức hội nghị triển khai thực hiện Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026-2035.

Theo Bộ NN&MT, thời gian qua tình trạng sụt lún đất, sạt lở bờ sông, bờ biển, hạn hán và xâm nhập mặn tại ĐBSCL diễn biến ngày càng nghiêm trọng dưới tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, suy giảm nguồn nước và thiếu hụt phù sa từ thượng nguồn. Hoạt động khai thác nước ngầm và khai thác cát kéo dài cũng được xác định là những nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ sụt lún và sạt lở trong khu vực.

Thống kê cho thấy, từ năm 2016 đến nay, toàn vùng đã ghi nhận 812 điểm sạt lở với tổng chiều dài hơn 1.210km, trong đó nhiều khu vực đặc biệt nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, hạ tầng giao thông và sản xuất nông nghiệp. Nhiều nơi xuất hiện tình trạng sụt lún với tốc độ từ 0,5-3cm mỗi năm.

Trước thực trạng trên, giai đoạn 2026-2030, khu vực ĐBSCL sẽ triển khai 8 dự án ưu tiên với tổng kinh phí hơn 32.593 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn Trung ương dự kiến bố trí hơn 29.059 tỷ đồng để thực hiện các công trình phòng chống sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn trong toàn vùng.

Tình trạng sạt lở tại khu vực ĐBSCL đang diễn biến ngày càng phức tạp, với mức độ và phạm vi ảnh hưởng gia tăng trong những năm gần đây.

Một trong những dự án trọng điểm là hệ thống kiểm soát, điều tiết nguồn nước vùng phía Nam Quốc lộ 1A tại Cà Mau. Công trình có vai trò điều tiết nguồn nước ngọt phục vụ nuôi trồng thủy sản mùa khô cho khoảng 43.000ha tại khu vực Bạc Liêu, đồng thời hỗ trợ vùng sản xuất lúa – tôm ven tuyến kênh Cà Mau – Bạc Liêu với diện tích hơn 10.000ha.

Tại khu vực Nam sông Hậu, dự án công trình kiểm soát nguồn nước bờ Nam sông Hậu giai đoạn 2 sẽ được triển khai nhằm khép kín hệ thống thủy lợi, điều tiết nguồn nước cho khoảng 70.000ha thuộc khu vực Nam sông Hậu và Bắc kênh Phụng Hiệp. Dự án cũng góp phần giảm ngập úng do triều cường, cải thiện khả năng lưu thông dòng chảy và phục vụ giao thông thủy.

Ngoài ra, nhiều dự án quy mô lớn khác cũng sẽ được triển khai như nâng cấp hệ thống đê biển Đông, đê biển Tây; cụm công trình Tắc Thủ; các công trình thủy lợi ven biển Tây và chương trình chống chịu khí hậu, chuyển đổi tổng hợp vùng ĐBSCL sử dụng nguồn vốn vay quốc tế cùng viện trợ không hoàn lại.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng cho rằng, theo tinh thần Kết luận số 26-KL/TW, ĐBSCL cần chuyển từ tư duy “ứng phó bị động” sang “thích ứng chủ động” trước các thách thức do sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn gây ra.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng yêu cầu các địa phương chủ động nghiên cứu, quán triệt Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị, để xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp ngay sau khi Chính phủ ban hành chương trình hành động. Đồng thời tăng cường quản lý tài nguyên nước, kiểm soát hoạt động khai thác cát, rà soát nhu cầu di dời dân cư tại các khu vực có nguy cơ cao xảy ra sạt lở, sụt lún và ngập úng nhằm bảo đảm an toàn cho người dân.

ĐBSCL hiện là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước, đóng góp khoảng 95% lượng gạo xuất khẩu, 60% sản lượng thủy sản và 65% sản lượng trái cây xuất khẩu của Việt Nam. Các dự án trọng điểm được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao khả năng chống chịu thiên tai, bảo vệ an ninh nguồn nước và tạo nền tảng phát triển bền vững cho toàn vùng trong những năm tới./.