Khánh Hòa siết an toàn thực phẩm nông sản thúc đẩy sản xuất xanh, đáp ứng tiêu chuẩn EU

Chủ động kiểm tra đột xuất, ngăn ngừa nguy cơ mất an toàn thực phẩm. (Ảnh minh hoạ)

UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành kế hoạch kiểm soát an toàn thực phẩm đối với sản phẩm trồng trọt trên địa bàn tỉnh, nhằm chủ động phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm, nâng cao chất lượng nông sản và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế, đặc biệt là Liên minh châu Âu (EU).

Kế hoạch thể hiện định hướng chuyển dịch sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn, minh bạch và bền vững, trong đó kiểm soát chất lượng được thực hiện xuyên suốt chuỗi giá trị, từ sản xuất, thu hoạch đến sơ chế, bảo quản, đóng gói và tiêu thụ.

Kiểm soát chặt vùng nguyên liệu và chuỗi sản xuất

Theo kế hoạch, tỉnh Khánh Hòa tập trung kiểm soát các nguy cơ liên quan đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, độc tố nấm và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng, an toàn thực phẩm.

Các nhóm cây trồng chủ lực được ưu tiên quản lý gồm nha đam, măng tây, lúa, xoài, nhân điều, bưởi, sầu riêng, nho, táo và những cây trồng phù hợp với tình hình sản xuất, tiêu thụ của địa phương.

Đối tượng triển khai bao gồm vùng nguyên liệu, vùng sản xuất tập trung, vùng trồng đã được cấp hoặc đang đề nghị cấp mã số; các cơ sở thu mua, sơ chế, đóng gói, kinh doanh và xuất khẩu sản phẩm trồng trọt.

Đáng chú ý, Khánh Hòa ưu tiên quản lý các vùng nguyên liệu phục vụ xuất khẩu, nhất là thị trường EU. Tỉnh yêu cầu rà soát, cập nhật thông tin về diện tích, cây trồng, sản lượng, mùa vụ, tổ chức, cá nhân sản xuất, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói.

Cùng với đó, việc số hóa, tích hợp thông tin vùng trồng và kết quả giám sát an toàn thực phẩm trên các hệ thống dữ liệu dùng chung sẽ từng bước được triển khai, phục vụ công tác quản lý, truy xuất nguồn gốc và cảnh báo nguy cơ.

Giảm hóa chất, hướng đến nông nghiệp xanh và hữu cơ

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là hướng dẫn người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”, tuân thủ danh mục thuốc được phép sử dụng và thời gian cách ly. Tỉnh khuyến khích áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp, sử dụng biện pháp sinh học và các phương thức canh tác an toàn nhằm giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Các tổ chức, cá nhân sản xuất được hướng dẫn ghi chép, lưu giữ thông tin về quá trình canh tác để phục vụ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng nông sản.

Dưới góc độ phát triển nông nghiệp hữu cơ, đây là những yêu cầu có ý nghĩa quan trọng, tạo nền tảng chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng giảm đầu vào hóa học, bảo vệ tài nguyên đất, nước và hệ sinh thái nông nghiệp.

Tuy nhiên, để phát triển sản xuất hữu cơ thực chất, việc giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cần gắn với quy trình quản lý đồng bộ về đất, nước, phân bón, phòng trừ dịch hại và đáp ứng các tiêu chuẩn chứng nhận hữu cơ. Qua đó, từng bước hình thành những vùng nguyên liệu có chất lượng ổn định, đáp ứng yêu cầu của các thị trường có tiêu chuẩn cao.

Đối với các cơ sở thu mua, sơ chế, bảo quản và đóng gói, tỉnh yêu cầu kiểm soát chặt nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện vệ sinh và thông tin từng lô hàng. Không tiếp nhận, sử dụng hoặc trộn lẫn nguyên liệu không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn thực phẩm, đặc biệt là nguyên liệu phục vụ xuất khẩu.

Tăng giám sát, nâng sức cạnh tranh nông sản

Công tác kiểm tra, giám sát, lấy mẫu và kiểm nghiệm được tổ chức theo kế hoạch, dựa trên đánh giá nguy cơ, tập trung vào vùng sản xuất, nhóm cây trồng chủ lực và sản phẩm có nguy cơ cao.

Hoạt động giám sát được thực hiện tối thiểu một lần/năm. Khi có cảnh báo, phát hiện vi phạm hoặc yêu cầu từ thị trường nhập khẩu, tần suất kiểm tra, giám sát và lấy mẫu sẽ được tăng cường phù hợp. Các chỉ tiêu kiểm nghiệm tập trung vào dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, độc tố nấm và những yếu tố ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm. Vi phạm sẽ được xử lý theo quy định pháp luật.

Đặc biệt, tỉnh yêu cầu thường xuyên cập nhật quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hoạt chất và các yêu cầu kỹ thuật liên quan của EU. Khi phát hiện sản phẩm không đáp ứng yêu cầu nhập khẩu, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp đánh giá nguyên nhân, xác định nguy cơ và tham mưu biện pháp khắc phục.

UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối triển khai, xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát, lấy mẫu và kiểm nghiệm hằng năm. Các sở, ngành liên quan phối hợp quản lý, hỗ trợ kết nối thị trường, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong truy xuất nguồn gốc. UBND các xã, phường, đặc khu có trách nhiệm tuyên truyền, rà soát vùng sản xuất tập trung, hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng và phối hợp xử lý vi phạm.

Việc tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm không chỉ bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng mà còn tạo động lực để nông nghiệp Khánh Hòa phát triển theo hướng xanh, có trách nhiệm. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị nông sản, xây dựng thương hiệu và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng nông sản chất lượng cao trong nước và quốc tế.