Ứng dụng flycam, công nghệ hiện đại vào tưới tiêu, phân bón, giúp tăng hiệu suất cho người nông dân Đà Nẵng.

Số hóa - "Chìa khóa vàng" mở cánh cửa nông nghiệp hữu cơ hiện đại

Trong bối cảnh diện tích đất nông nghiệp chiếm đến 85,8% diện tích tự nhiên toàn thành phố (hơn 1 triệu héc ta), Đà Nẵng có đủ điều kiện để chuyển mình mạnh mẽ, hình thành nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả, tạo động lực phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế nông thôn mới. Đây là lúc Công nghệ số bước lên vũ đài, trở thành "cánh tay phải" đắc lực, hỗ trợ người nông dân Đà Nẵng viết tiếp câu chuyện nông nghiệp hữu cơ trong bối cảnh mới.

Ngày nay, tại các vùng sản xuất trọng điểm như Hòa Vang, nông dân không còn thăm đồng chỉ bằng mắt thường. Họ thăm đồng qua màn hình smartphone. Sự chuyển dịch từ canh tác dựa trên kinh nghiệm sang canh tác dựa trên dữ liệu chính xác là bước tiến quan trọng nhất trong lịch sử 80 năm phát triển của ngành.

Nông nghiệp hữu cơ (Organic) vốn nổi tiếng là quy trình khắt khe: không hóa chất, không thuốc trừ sâu, tôn trọng hệ sinh thái tự nhiên. Trước đây, việc kiểm soát các yếu tố này phụ thuộc hoàn toàn vào sự tỉ mỉ của con người, dẫn đến rủi ro cao và năng suất thấp. Công nghệ số đã giải quyết bài toán này một cách triệt để tại Đà Nẵng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết trong bối cảnh chuyển đổi nông nghiệp sang hướng hiện đại, xanh và bền vững, thành phố định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, thông minh và sinh thái là một trong những trụ cột chiến lược. Thời gian đến, thành phố ưu tiên hình thành khu vực sản xuất nông nghiệp thông minh tích hợp sản xuất, logistics và chuyển đổi số; đẩy mạnh ứng dụng IoT, AI, blockchain… trong quản lý canh tác, giám sát môi trường và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Đà Nẵng đang đẩy mạnh ứng dụng IoT vào các mô hình nông nghiệp hữu cơ. Các cảm biến đo độ ẩm đất, nhiệt độ, độ pH và cường độ ánh sáng được lắp đặt trực tiếp tại vườn. Hệ thống này hoạt động như một "bác sĩ thực vật" 24/7. Thay vì tưới nước theo cảm tính, hệ thống tưới tự động nhỏ giọt sẽ chỉ kích hoạt khi cảm biến báo độ ẩm xuống dưới mức cho phép, giúp tiết kiệm đến 50% lượng nước và năng lượng.

Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao 43 Farm, thương hiệu “Nông trại rau” (xã Thăng An) đang sản xuất tại nông trại với diện tích 3.500m2, trong đó có 600m2 trồng rau, quả thủy canh tích hợp các giải pháp công nghệ cao và 2.900m2 trồng rau quả hữu cơ, hoa.

Chị Diệp Thị Thảo Trang, Giám đốc hợp tác xã cho biết, nông trại xây dựng quy trình sản xuất rau, củ theo hướng không thuốc trừ sâu, không hóa chất độc hại, bảo vệ đất và nguồn nước, kết hợp ứng dụng các giải pháp công nghệ cao vào sản xuất, giúp theo dõi tình trạng độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng, pH, nồng độ dinh dưỡng… Đồng thời đưa ra các giải pháp như thiết lập thời gian tưới, thời gian chiếu sáng giúp tăng năng suất.

Đối với nông nghiệp hữu cơ, việc kiểm soát sâu bệnh mà không dùng thuốc hóa học là thách thức lớn nhất. Công nghệ giám sát bằng camera AI và Drone (thiết bị bay không người lái) giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường của cây trồng từ trên cao. Nhờ đó, nông dân có thể xử lý cục bộ bằng biện pháp sinh học ngay khi mầm bệnh vừa xuất hiện, thay vì phải phun tràn lan.

Minh bạch hóa quy trình bằng Blockchain, nhật ký điện tử

Một trong những điểm yếu lớn nhất của nông nghiệp truyền thống là sự mù mờ về thông tin. Người tiêu dùng không biết bó rau, quả dưa, trái ổi... mình mua được trồng như thế nào - Anh Dương Hiển Tú, Giám đốc chuỗi cửa hàng thực phẩm hữu cơ An Phú Farm trăn trở.

Trong chiến lược chuyển đổi số của Đà Nẵng, việc áp dụng Nhật ký canh tác điện tử và công nghệ Blockchain (chuỗi khối) để truy xuất nguồn gốc là bước đi chiến lược. Mọi tác động lên cây trồng (bón phân gì, ngày nào, thu hoạch ra sao...) đều được nông dân cập nhật lên hệ thống cơ sở dữ liệu số quốc gia.

Khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng, chỉ cần một thao tác quét mã QR, toàn bộ hành trình sinh trưởng của nông sản sẽ hiện ra minh bạch. Điều này không chỉ bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng mà còn là "giấy thông hành" để nông sản hữu cơ Đà Nẵng bước vào các siêu thị lớn và hướng tới xuất khẩu.

Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) của Đà Nẵng đã đạt được những thành tựu rực rỡ, với những điểm sáng như Bánh dừa nướng Quý Thu (OCOP 5 sao) hay các sản phẩm rau củ quả hữu cơ từ các hợp tác xã. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên số, sản phẩm tốt chưa đủ, phải biết cách bán hàng thông minh.

Chuyển đổi số trong thương mại nông sản đã giúp xóa bỏ khoảng cách địa lý. Ngành Nông nghiệp Đà Nẵng đang tích cực hỗ trợ các chủ thể OCOP đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử (Postmart, Voso, Shopee...) và các nền tảng mạng xã hội.

Không còn cảnh nông dân thấp thỏm chờ thương lái ép giá, giờ đây, thông qua các ứng dụng kết nối cung - cầu, nông sản Đà Nẵng có thể đến trực tiếp bếp ăn của người dân đô thị. Hệ thống logistics hiện đại kết hợp với thanh toán không dùng tiền mặt giúp dòng chảy nông sản được vận hành trơn tru, giảm thiểu hao hụt sau thu hoạch và gia tăng giá trị kinh tế.

Bảo vệ hệ sinh thái, hướng tới trung tâm kinh tế xanh

Phát triển nông nghiệp hữu cơ không thể tách rời bài toán bảo vệ môi trường. Đà Nẵng, với tư cách là "Thành phố môi trường", đã ứng dụng công nghệ số để quản lý tài nguyên một cách chặt chẽ.

Đặc biệt, trong bối cảnh Đà Nẵng đang hướng tới mô hình Kinh tế tuần hoàn, công nghệ số giúp tối ưu hóa việc xử lý phụ phẩm nông nghiệp. Các ứng dụng quản lý rác thải giúp kết nối các trang trại chăn nuôi với các vùng trồng trọt, biến chất thải chăn nuôi thành phân bón hữu cơ vi sinh chất lượng cao, khép kín quy trình sản xuất không rác thải.

Hướng đến giai đoạn 2025 – 2030, ngành Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng xác định Chuyển đổi số và Chuyển đổi xanh là hai đòn bẩy then chốt, không thể tách rời. Mục tiêu đặt ra là giá trị tăng thêm khu vực nông – lâm – thủy sản tăng bình quân 6–6,5%/năm, nhưng quan trọng hơn là chất lượng tăng trưởng.

Thành phố sẽ tập trung xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số đồng bộ cho toàn ngành, từ quản lý đất đai, rừng, đến giám sát tàu cá xa bờ. Dự án nâng cấp Cảng cá Thọ Quang giai đoạn 2 không chỉ là bê tông hóa hạ tầng, mà là số hóa quy trình quản lý tàu thuyền, truy xuất nguồn gốc hải sản, biến nơi đây thành trung tâm nghề cá thông minh của khu vực miền Trung.

Công nghệ số không chỉ là công cụ, nó là "cánh tay phải" đắc lực giúp hiện thực hóa giấc mơ về một nền nông nghiệp hữu cơ hiện đại: Nơi người nông dân nhàn hạ hơn nhưng giàu có hơn, nơi nông sản sạch và minh bạch, và nơi môi trường sinh thái được bảo vệ trọn vẹn. Với tinh thần đoàn kết và đổi mới sáng tạo, ngành nông nghiệp Đà Nẵng tự tin bước vào kỷ nguyên mới, góp phần đưa thành phố trở thành đô thị sinh thái, thành phố đáng sống hàng đầu châu Á