Canada và Trung Quốc đứng trước thử thách trong bối cảnh đàm phán thương mại Bắc Mỹ

Sản phẩm tinh chế từ hạt cải (canola) hiện là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Canada

Theo thỏa thuận này, thuế quan đối với canola xuất khẩu sang Trung Quốc sẽ được hạ từ mức tổng cộng khoảng 84% xuống còn khoảng 15% trước ngày 1/3, tạo điều kiện cho xuất khẩu hạt cải dầu, vốn là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Canada. Quốc gia này chiếm gần một phần tư tổng sản lượng canola toàn cầu và khoảng 60% thị phần thương mại toàn cầu. Dù vậy, nhiều chuyên gia trong ngành bày tỏ lo ngại rằng những lô hàng đầu tiên chỉ mang tính bước đệm và chưa tạo ra sự đảm bảo lâu dài về quan hệ thương mại. Một số nhân vật trong lĩnh vực kỹ thuật nông nghiệp tại tỉnh Saskatchewan cho rằng sự hồi phục thương mại này mới chỉ là bước khởi động và chưa thể được coi là một sự tái thiết cấu trúc hoàn chỉnh trong quan hệ thương mại hạt cải dầu giữa hai nước.

Thách thức lớn hơn xuất phát từ bối cảnh chính trị và thương mại trong khu vực Bắc Mỹ. Đàm phán lại Hiệp định thương mại Bắc Mỹ USMCA giữa Canada, Mỹ và Mexico được coi là một yếu tố tiềm ẩn rủi ro, khi Mỹ có thể tìm cách củng cố lợi ích kinh tế khu vực và giới hạn sự phụ thuộc vào hàng hóa nhập khẩu từ bên ngoài. Việc Mỹ nhấn mạnh xây dựng một “pháo đài Bắc Mỹ” với các điều kiện bảo hộ cao hơn khiến các nhà sản xuất Canada không khỏi băn khoăn về tính ổn định của thị trường Trung Quốc.

Trong khi đó, ngoại giao thương mại giữa Ottawa và Washington cũng có những diễn biến phức tạp. Chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump từng cảnh báo sẽ áp thuế cao lên hàng hóa Canada nếu Ottawa ký kết các thỏa thuận thương mại sâu rộng hơn với Trung Quốc. Điều này đã buộc Thủ tướng Carney phải khẳng định rằng Canada không theo đuổi một hiệp định thương mại tự do toàn diện với Trung Quốc mà chỉ nhằm giải quyết một số vấn đề thương mại tồn đọng giữa hai bên. Dù vậy, phía Bắc Kinh tuyên bố thỏa thuận thương mại với Canada không nhằm vào bên thứ ba và là sự hợp tác song phương vì lợi ích chung của hai quốc gia. Trung Quốc cũng đã bác bỏ các cáo buộc từ phía Mỹ liên quan tới tác động của thỏa thuận này đối với thị trường và chiến lược thương mại.

Nhìn chung, dù thỏa thuận canola được đánh giá là bước tiến tích cực trong quan hệ kinh tế song phương, triển vọng lâu dài vẫn bị phủ bóng bởi những động lực chính trị và thương mại lớn hơn trong khu vực Bắc Mỹ và Chính sách kinh tế toàn cầu. Các nhà phân tích đều cảnh giác về những bước tiếp theo, trong bối cảnh các cuộc đàm phán thương mại giữa Canada, Mỹ và Mexico tiếp tục diễn ra và có thể ảnh hưởng tới lợi ích xuất khẩu của Canada.