Năm tháng qua đi, mái tóc của đôi vợ chồng già đã điểm bạc nhưng niềm say mê với cồng chiêng vẫn vẹn nguyên như thuở trẻ

Duyên vợ chồng đậm sâu từ nhịp chiêng bon làng

Mỗi khi bon Bu Sop, xã Quảng Trực, tỉnh Lâm Đồng có lễ hội, cưới hỏi hay địa phương tổ chức đón khách, người dân lại quen thuộc với hình ảnh vợ chồng ông M’Bray và bà Thị Bai cùng xuất hiện bên đội chiêng. Trong tiếng vang trầm hùng giữa đại ngàn, ông đánh những nhịp chắc khỏe, còn bà hòa theo bằng sự mềm mại, nhịp nhàng. Dáng vẻ say sưa của đôi vợ chồng già cùng đội chiêng khiến nhiều người cảm nhận được tình yêu đặc biệt họ dành cho cồng chiêng của dân tộc mình.

Ông M’Bray sinh năm 1953, còn bà Thị Bai sinh năm 1957. Cả hai đều lớn lên trong không gian văn hóa cồng chiêng của người M’nông ở bon Bu Sop. Từ nhỏ, tiếng chiêng đã hiện diện trong đời sống thường ngày của họ, từ Lễ mừng lúa mới, Lễ cúng sức khỏe đến những đêm hội quây quần bên bếp lửa.

Bà Thị Bai kể rằng, mình biết đánh chiêng từ năm 15 tuổi. Khi ấy, thấy người lớn trong bon tập luyện, bà tò mò đứng xem rồi học theo từng nhịp. Ban đầu chỉ là niềm vui của cô gái trẻ trong bon làng, nhưng càng gắn bó bà càng mê tiếng chiêng lúc nào không hay. Còn ông M’Bray biết đánh chiêng sớm hơn vợ. Từ thuở thiếu niên, ông đã theo các già làng đi đánh chiêng trong những lễ hội của bon và dần thành thạo.

Ngày xưa, chuyện cưới hỏi thường do người lớn trong dòng họ vun vén. Ông bà đến với nhau cũng từ sự se duyên ấy. Nhưng điều khiến cuộc sống vợ chồng thêm gắn bó chính là cả hai cùng chung niềm đam mê với tiếng chiêng. Lấy nhau về, niềm yêu thích ấy càng lớn hơn khi mỗi dịp lễ hội, họ lại cùng nhau tham gia đội chiêng của bon.

“Ngày trẻ, cứ nghe nơi nào có lễ hội là hai vợ chồng lại cùng đi. Có khi đi từ sáng tới tối vẫn vui”, bà Thị Bai cười hiền nhớ lại.

Nhiều người trong bon nói vui rằng, những cuộc vui thiếu tiếng chiêng của vợ chồng ông M’Bray, bà Thị Bai thì thấy như thiếu đi không khí quen thuộc của bon làng.

Giữ tiếng chiêng ngân mãi giữa đại ngàn

Năm tháng qua đi, mái tóc của đôi vợ chồng già đã điểm bạc nhưng niềm say mê với cồng chiêng vẫn vẹn nguyên như thuở trẻ. Với ông M’Bray và bà Thị Bai, tiếng chiêng không chỉ là thú vui mà còn là một phần đời sống tinh thần không thể thiếu.

Mỗi khi địa phương tổ chức lễ hội hay đón khách tham quan, ông bà đều nhiệt tình tham gia. Có hôm mệt nhưng nghe bon làng cần người đánh chiêng, ông bà lại chuẩn bị trang phục rồi cùng nhau đến từ sớm. Với họ, còn được cầm chiêng, còn được hòa vào vòng xoang là còn thấy mình khỏe và vui.

Bà Thị Đăn, thành viên trong đội chiêng của bon Bu Sop cho biết, vợ chồng ông M’Bray là những người rất đam mê cồng chiêng và luôn nhiệt tình trong các hoạt động bảo tồn văn hóa truyền thống ở địa phương. Hễ bon làng hay địa phương cần biểu diễn, đón khách hoặc tham gia lễ hội là ông bà đều có mặt.

“Theo đội chiêng nhiều năm nên ai cũng quý ông bà. Dù lớn tuổi nhưng vẫn rất nhiệt tình, chỉ mong tiếng chiêng còn được truyền lại cho con cháu sau này”, bà Thị Đăn chia sẻ.

Trong căn nhà nhỏ ở bon Bu Sop, tiếng chiêng đôi khi vẫn vang lên trong những buổi chiều yên ả. Không cần sân khấu hay đông người, chỉ cần nhịp chiêng quen thuộc cũng đủ làm ký ức tuổi trẻ ùa về với đôi vợ chồng già. Ông M’Bray bảo rằng, ngày trước người trẻ trong bon ai cũng biết đánh chiêng, biết múa xoang. Nay cuộc sống đổi thay, lớp trẻ có nhiều mối quan tâm khác nên số người gắn bó với cồng chiêng cũng ít hơn trước. Điều ấy khiến ông bà nhiều lúc trăn trở.

Giữa nhịp sống hiện đại nơi đại ngàn, hình ảnh đôi vợ chồng già vẫn lặng lẽ theo tiếng chiêng đi qua các mùa lễ hội khiến nhiều người xúc động. Không ồn ào hay lớn lao, ông M’Bray và bà Thị Bai đang góp phần giữ cho âm thanh cồng chiêng của bon làng tiếp tục ngân vang giữa núi rừng./.