Trung Quốc tăng cường bảo đảm an ninh lương thực khi chỉ sở hữu 9% đất canh tác toàn cầu

Diện tích đất nông nghiệp Trung Quốc đang ở mức thấp một cách đáng báo động

Nông nghiệp tiếp tục đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển của Trung Quốc khi quốc gia này phải đối mặt với bài toán cân bằng giữa dân số lớn và nguồn tài nguyên nông nghiệp hạn chế. Theo các phân tích chính sách, Trung Quốc hiện chỉ có khoảng 9% đất canh tác của thế giới nhưng phải bảo đảm lương thực cho khoảng 20% dân số toàn cầu, tạo áp lực lớn lên hệ thống sản xuất nông nghiệp. Một trong những thách thức lớn nhất là diện tích đất nông nghiệp liên tục thu hẹp. Trong giai đoạn 2010 đến 2020, Trung Quốc mất khoảng 15 triệu ha đất nông nghiệp do đô thị hóa, tương đương diện tích lớn hơn cả Anh Quốc. Bên cạnh đó, mỗi năm quốc gia này tiếp tục mất thêm khoảng 1 triệu ha đất cho phát triển hạ tầng và công nghiệp.

Áp lực về tài nguyên nước cũng khiến sản xuất nông nghiệp trở nên phức tạp hơn. Trung Quốc chỉ sở hữu khoảng 7% nguồn nước ngọt toàn cầu, trong đó 65% được sử dụng cho nông nghiệp. Điều này đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng nước và thúc đẩy các công nghệ canh tác tiết kiệm tài nguyên trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt. Theo nhiều phân tích, an ninh lương thực đã trở thành ưu tiên chiến lược sau những biến động thương mại toàn cầu trong những năm gần đây. Các cuộc xung đột thương mại và xu hướng giảm phụ thuộc vào toàn cầu hóa khiến Trung Quốc nhận thấy rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào nhập khẩu lương thực, từ đó tăng cường dự trữ ngũ cốc và thúc đẩy sản xuất trong nước. Để duy trì năng suất trên quỹ đất hạn chế, Trung Quốc đẩy mạnh thâm canh, ứng dụng công nghệ và cơ giới hóa. Việc cải thiện giống cây trồng, mở rộng hệ thống tưới tiêu và áp dụng nông nghiệp chính xác được xem là giải pháp giúp tăng sản lượng mà không cần mở rộng diện tích. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo rằng mô hình sản xuất cường độ cao cũng đi kèm rủi ro suy thoái đất và áp lực môi trường nếu không được quản lý chặt chẽ.

Quy mô nông nghiệp bị thu hẹp được đánh giá do quá trình công nghiệp hoá và đô thị hoá tốc độ cao của quốc gia này

Ngoài ra, xu hướng già hóa dân số nông thôn và sự dịch chuyển lao động sang khu vực công nghiệp cũng tạo thêm thách thức cho sản xuất nông nghiệp. Điều này buộc Trung Quốc phải thúc đẩy tích tụ ruộng đất, tăng quy mô trang trại và ứng dụng công nghệ để bù đắp thiếu hụt lao động. Ở góc độ toàn cầu, chính sách nông nghiệp của Trung Quốc có ảnh hưởng đáng kể tới thị trường quốc tế. Là nước nhập khẩu lớn đối với đậu tương, ngô và nhiều nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, mọi thay đổi trong chiến lược dự trữ hoặc sản xuất nội địa đều có thể tác động đến giá nông sản toàn cầu.

Giới quan sát cho rằng, bài toán nông nghiệp của Trung Quốc phản ánh thách thức chung của nhiều quốc gia đang phát triển, nơi áp lực dân số và tài nguyên hạn chế buộc chính phủ phải tìm kiếm mô hình sản xuất hiệu quả hơn. Trong bối cảnh rủi ro khí hậu và địa chính trị gia tăng, việc bảo đảm nguồn cung lương thực ổn định được dự báo sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu trong chính sách nông nghiệp của quốc gia này.