Trung Quốc nối lại nhập khẩu đậu tương, nông dân Hoa Kỳ vẫn đối mặt nhiều thách thức

Đậu tương là một trong những cây trồng quan trọng nhất của Hoa Kỳ, chiếm khoảng 10% diện tích đất nông nghiệp cả nước

Sau nhiều tháng gián đoạn vì căng thẳng thương mại, Trung Quốc đã nối lại hoạt động nhập khẩu đậu tương từ Hoa Kỳ, góp phần cải thiện tâm lý thị trường và hỗ trợ giá nông sản trong niên vụ 2026. Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực này vẫn chưa đủ để giúp người trồng đậu tương thoát khỏi áp lực tài chính kéo dài. Đậu tương là một trong những cây trồng quan trọng nhất của Hoa Kỳ, chiếm khoảng 10% diện tích đất nông nghiệp cả nước. Khoảng 40% sản lượng đậu tương được xuất khẩu và trong những năm trước đây, tương đương gần một nửa lượng xuất khẩu được tiêu thụ tại thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, cuộc chiến thuế quan năm 2025 đã khiến Bắc Kinh tạm ngừng mua đậu tương Hoa Kỳ và chuyển sang nguồn cung từ Brazil cùng Argentina.

Theo thỏa thuận thương mại mới, Trung Quốc cam kết mua 12 triệu tấn đậu tương trong năm 2025 và tối thiểu 25 triệu tấn mỗi năm từ 2026 đến 2028. Dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ cho thấy xuất khẩu sang Trung Quốc trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3 tăng 57% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ giải phóng lượng đậu tương đã được lưu kho từ vụ thu hoạch năm 2025. Dù vậy, tổng lượng xuất khẩu tính từ đầu niên vụ vẫn thấp hơn đáng kể so với các năm trước. Từ tháng 9 đến hết tháng 3, Trung Quốc chỉ chiếm chưa đến 30% tổng kim ngạch xuất khẩu đậu tương của Hoa Kỳ, thấp hơn khoảng một nửa so với tỷ trọng thông thường trước khi xảy ra xung đột thương mại.

Áp lực đối với người trồng đậu tương tại Hoa Kỳ vẫn rất lớn khi chi phí giống, phân bón và nhiên liệu duy trì ở mức cao

Áp lực đối với người trồng đậu tương vẫn rất lớn khi chi phí giống, phân bón và nhiên liệu duy trì ở mức cao. Đại học Tennessee dự báo ngay cả với năng suất trung bình, giá đậu tương hiện nay vẫn chưa đủ để nhiều nông hộ đạt điểm hòa vốn. Riêng năm 2025, nông dân trồng đậu tương tại bang Tennessee được ước tính thiệt hại gần 110 triệu USD sau khi đã ghi nhận các khoản lỗ lớn trong năm 2024.

Tuy nhiên, triển vọng của ngành vẫn phụ thuộc vào việc Trung Quốc có thực hiện đầy đủ các cam kết nhập khẩu hay không, đồng thời, Hoa Kỳ cũng đang thúc đẩy mở rộng thị trường tại Canada, Mexico và nhiều quốc gia khác nhằm giảm phụ thuộc vào một khách hàng duy nhất và tăng tính ổn định cho hoạt động xuất khẩu nông sản trong dài hạn.