Trung Quốc mở cửa đồng loạt cho nông sản châu Phi

Thay vì phải đàm phán riêng với từng quốc gia trong nhiều năm như trước, các sản phẩm đáp ứng yêu cầu chung sẽ được phép xuất khẩu trực tiếp vào thị trường Trung Quốc thông qua "kênh xanh" do Tổng cục Hải quan Trung Quốc xây dựng

Trung Quốc đang thay đổi cách tiếp cận trong thương mại nông sản với châu Phi khi lần đầu tiên áp dụng cơ chế kiểm dịch thống nhất đối với cà phê, ớt khô và hạt điều từ toàn bộ 53 quốc gia châu Phi có quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh. Thay vì phải đàm phán riêng với từng quốc gia trong nhiều năm như trước, các sản phẩm đáp ứng yêu cầu chung về an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật và chế biến sẽ được phép xuất khẩu trực tiếp vào thị trường Trung Quốc. Mô hình này được triển khai thông qua "kênh xanh" do Tổng cục Hải quan Trung Quốc xây dựng. Cơ quan này cho biết các đánh giá cho thấy rủi ro về sâu bệnh và điều kiện sản xuất của nhiều loại nông sản tại châu Phi có tính tương đồng, tạo cơ sở để áp dụng một bộ tiêu chuẩn chung thay vì quy trình xét duyệt riêng cho từng quốc gia.

Ớt khô là mặt hàng đầu tiên được hưởng cơ chế mới từ tháng 5. Rwanda đã xuất khẩu ớt sang Trung Quốc từ năm 2021, trong khi Uganda đầu năm nay đã đưa lô hàng đầu tiên gồm 11 tấn tới Thượng Hải. Nhu cầu ngày càng lớn đối với các món ăn cay tại các tỉnh Hồ Nam và Tứ Xuyên đang thúc đẩy tiêu thụ các giống ớt Đông Phi, vốn được đánh giá cao nhờ độ cay mạnh và hàm lượng ẩm thấp, phù hợp với ngành chế biến thực phẩm. Đối với cà phê, Trung Quốc sẽ cho phép hạt cà phê từ toàn bộ 53 quốc gia châu Phi đủ điều kiện được tiếp cận thị trường từ ngày 20/7/2026. Trước đó, chỉ một số nước như Ethiopia và Burundi được cấp phép xuất khẩu. Chính sách mới được kỳ vọng sẽ tạo thêm đầu ra cho một trong những ngành nông nghiệp quan trọng nhất của châu Phi, nơi hàng triệu nông hộ phụ thuộc vào cây cà phê để duy trì sinh kế.

Các giống ớt Đông Phi, vốn được đánh giá cao nhờ độ cay mạnh và hàm lượng ẩm thấp, phù hợp với ngành chế biến thực phẩm Trung Quốc

Hạt điều cũng được đưa vào danh sách áp dụng cơ chế kiểm dịch thống nhất từ ngày 9/6. Là khu vực cung cấp hạt điều lớn nhất thế giới, châu Phi trước đây chỉ có một số ít quốc gia được xuất khẩu mặt hàng này sang Trung Quốc. Việc mở rộng tiếp cận được kỳ vọng sẽ giúp đa dạng nguồn cung cho thị trường Trung Quốc, đồng thời gia tăng cơ hội xuất khẩu và nâng cao thu nhập cho nông dân châu Phi.

Là khu vực cung cấp hạt điều lớn nhất thế giới, châu Phi trước đây chỉ có một số ít quốc gia được xuất khẩu mặt hàng này sang Trung Quốc

Theo giới quan sát, việc chuyển từ mô hình đàm phán song phương sang cơ chế áp dụng chung đánh dấu bước thay đổi đáng kể trong chính sách thương mại nông sản của Trung Quốc. Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này có thể trở thành tiền lệ cho các đối tác thương mại khác, góp phần thúc đẩy lưu thông nông sản giữa Trung Quốc và châu Phi nhanh hơn, giảm chi phí hành chính và tạo động lực mới cho chuỗi cung ứng nông nghiệp xuyên lục địa.