Tăng cường quản lý giống thủy sản nuôi chủ lực: Đảm bảo chất lượng và phát triển bền vững

Hình ảnh giống Tôm thẻ chân trắng nước lợ được nuôi ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long

Theo số liệu thống kê, cả nước hiện có 7.238 cơ sở sản xuất và ương dưỡng giống thủy sản, trong đó 2.577 cơ sở thuộc diện phải cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động. Tính đến hết tháng 5/2025, đã có 1.820 cơ sở được cấp giấy chứng nhận, đạt tỷ lệ 71%. Đáng chú ý, 100% cơ sở sản xuất giống các loài nuôi chủ lực như cá rô phi, tôm hùm, cá nước lạnh và các loại thủy sản truyền thống đều đã được kiểm tra và chứng nhận.

Ngoài ra, việc cập nhật thông tin kiểm tra, cấp giấy chứng nhận đang dần được đưa vào phần mềm Cơ sở dữ liệu quốc gia về giống thủy sản (https://csdl.tongcucthuysan.gov.vn), góp phần tăng tính minh bạch và thuận tiện trong quản lý.

Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận, công tác quản lý giống thủy sản vẫn còn nhiều bất cập. Một số cơ sở sản xuất giống cá tra, tôm nước lợ, nhuyễn thể, cá biển và giáp xác chưa được kiểm tra, cấp giấy chứng nhận theo quy định. Đặc biệt, nguồn gốc giống bố mẹ và thời hạn sử dụng chưa được kiểm soát chặt chẽ, dẫn đến chất lượng giống lưu thông trên thị trường không đồng đều, thậm chí có nơi chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Việc cập nhật dữ liệu cơ sở, sản phẩm và thông tin quản lý trên hệ thống phần mềm còn thiếu đồng bộ, gây khó khăn trong việc truy xuất nguồn gốc và theo dõi chất lượng giống. Để khắc phục những tồn tại và tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã đề nghị các Sở Nông nghiệp và Môi trường địa phương triển khai nhiều giải pháp cụ thể:

Rà soát và hướng dẫn thủ tục cấp giấy chứng nhận: Tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn các cơ sở sản xuất, ương dưỡng giống thực hiện đầy đủ thủ tục hành chính, đặc biệt là đối với các đối tượng nuôi chủ lực như cá tra, tôm nước lợ (tôm sú, tôm thẻ chân trắng), tôm càng xanh, nhuyễn thể và cá biển. Mục tiêu là đảm bảo 100% cơ sở đủ điều kiện được kiểm tra và cấp giấy chứng nhận đúng quy định. Thời hạn báo cáo kết quả về Cục là trước ngày 20/7/2025.

Kiểm tra duy trì điều kiện và cập nhật dữ liệu: Toàn bộ các cơ sở đã được cấp giấy chứng nhận cần tiếp tục được kiểm tra định kỳ, đồng thời cập nhật thông tin đầy đủ về điều kiện hoạt động và kết quả sản xuất lên hệ thống cơ sở dữ liệu.

Truy xuất và kiểm soát giống bố mẹ: Trong quá trình kiểm tra, cần chú trọng việc truy xuất nguồn gốc, kiểm tra thời hạn sử dụng giống bố mẹ. Các cơ sở sử dụng giống bố mẹ không rõ nguồn gốc hoặc chưa được cấp phép sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra chất lượng: Địa phương cần chủ động thanh tra, kiểm tra chất lượng giống thủy sản trong toàn bộ chuỗi sản xuất, ương dưỡng và lưu thông. Các trường hợp vi phạm như sử dụng giống kém chất lượng, không kiểm dịch, giả mạo… phải được xử lý nghiêm và công khai kết quả.

Tiếp tục triển khai công văn 161/TS-GTATS: Đảm bảo thực hiện đồng bộ các nội dung về quản lý giống, thức ăn và sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản theo đúng chỉ đạo từ đầu năm.

Việc tăng cường quản lý giống thủy sản không chỉ là giải pháp ngắn hạn nhằm đảm bảo an toàn, hiệu quả sản xuất mà còn là chiến lược dài hạn để hướng tới phát triển bền vững ngành nuôi trồng thủy sản. Khi giống thủy sản có chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng, năng suất và chất lượng sản phẩm sẽ được nâng cao, đồng thời giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và ô nhiễm môi trường.

Đây cũng là điều kiện tiên quyết để các sản phẩm thủy sản Việt Nam đáp ứng được các yêu cầu khắt khe của thị trường xuất khẩu, nhất là trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và yêu cầu về truy xuất nguồn gốc ngày càng được đề cao, tạo nền tảng vững chắc cho ngành thủy sản phát triển mạnh mẽ, hiệu quả và bền vững trong những năm tới./.