Sầu riêng Thái Lan giảm giá sâu do dư cung, áp lực thị trường đè nặng lên nông dân

Một người bán hàng trực tuyến nổi tiếng tại Thái Lan đã tổ chức buổi phát trực tiếp kéo dài 4 giờ để tiêu thụ sầu riêng từ tỉnh Chanthaburi

Ngành sầu riêng, một trong những trụ cột xuất khẩu nông nghiệp của Thái Lan, đang đối mặt với tình trạng dư cung nghiêm trọng khi sản lượng tăng nhanh nhưng nhu cầu tiêu thụ từ thị trường quốc tế suy yếu. Áp lực tồn kho khiến giá bán tại vườn giảm sâu, đẩy nông dân vào thế khó trong việc duy trì lợi nhuận. Do đó, một chiến dịch bán hàng trực tuyến quy mô lớn đã được triển khai nhằm giải quyết lượng sầu riêng tồn đọng. Một người bán hàng trực tuyến nổi tiếng tại Thái Lan đã tổ chức buổi phát trực tiếp kéo dài 4 giờ để tiêu thụ sầu riêng từ tỉnh Chanthaburi, khu vực được xem là thủ phủ sầu riêng của thế giới. Buổi phát trực tiếp thu hút khoảng 700.000 người xem cùng lúc và tổng cộng gần 8 triệu lượt xem trên mạng xã hội, tạo ra gần 2 triệu đơn đặt hàng theo thời gian thực.

Trong chiến dịch này, giá sầu riêng Monthong loại cao cấp được bán chỉ từ 100 baht mỗi quả, tương đương khoảng 3 USD, thấp hơn đáng kể so với mức giá thông thường trên thị trường. Với những quả cỡ lớn, giá chỉ khoảng 480 baht, trong khi trước đó cùng loại thường được bán với mức 700 đến 800 baht. Việc giảm giá mạnh cho thấy mức độ dư thừa nguồn cung trong ngành sầu riêng. Sản lượng tăng nhanh trong những năm gần đây khi diện tích trồng được mở rộng nhằm đáp ứng nhu cầu xuất khẩu, đặc biệt là sang Trung Quốc. Tuy nhiên, khi nhu cầu từ thị trường này chững lại và cạnh tranh từ các nước sản xuất khác như Việt Nam và Malaysia gia tăng, lượng hàng tồn kho tại Thái Lan đã tăng đáng kể.

Ngoài yếu tố thị trường, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử cũng đang làm thay đổi cách tiêu thụ nông sản

Đối với nông dân, sự biến động giá cả gây ra nhiều hệ lụy. Khi giá sầu riêng giảm sâu, doanh thu không đủ bù chi phí phân bón, nhân công và vận chuyển. Trong nhiều trường hợp, người trồng buộc phải bán sản phẩm dưới giá thành để tránh tình trạng trái chín rụng và hư hỏng, dẫn đến thua lỗ trực tiếp. Ngành sầu riêng đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp của Thái Lan, không chỉ tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động mà còn mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn. Tuy nhiên, việc phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường xuất khẩu khiến ngành này dễ bị tổn thương trước biến động nhu cầu. Khi xuất khẩu giảm, lượng hàng dư thừa nhanh chóng gây áp lực lên giá trong nước.

Ngoài yếu tố thị trường, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử cũng đang làm thay đổi cách tiêu thụ nông sản. Thái Lan hiện có khoảng 850.000 người bán hàng qua video trực tuyến, tạo ra khoảng 1,3 tỷ giao dịch trong năm 2025, tốc độ tăng trưởng cao hơn nhiều so với các quốc gia khác trong khu vực. Bài học từ khủng hoảng dư cung sầu riêng cho thấy cần điều chỉnh quy hoạch sản xuất theo tín hiệu thị trường, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nâng cao năng lực bảo quản sau thu hoạch. Nếu không, tình trạng bán tháo nông sản có thể lặp lại trong các mùa vụ tới, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và sự ổn định của ngành nông nghiệp.