ki-niem-15-voaa
Thứ tư 18/11/2026 12:51Thứ tư 18/11/2026 12:51 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

Rác thải nông nghiệp - Nguồn “tài nguyên” có thể tái khai thác phục vụ nông nghiệp hữu cơ

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Phân bón là sản phẩm không thể thiếu trong canh tác nông nghiệp, tuy nhiên tại Việt Nam, phân bón hóa học vẫn đang chiếm tỷ trọng tiêu thụ lớn, được sản xuất công nghiệp với công nghệ cũ sử dụng nhiều hóa chất không thân thiện với thực vật, đồng thời xả thải gây ô nhiễm không khí và nguồn nước. Những năm gần đây, trước sức ép chuyển đổi từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp hữu cơ; để bền vững hóa sản xuất nông sản, đồng thời tăng giá trị xuất khẩu đã tạo động lực cho nhiều doanh nghiệp và hộ canh tác chuyển đổi từ phân bón hóa học sang sử dụng phân bón hữu cơ.
Rác thải nông nghiệp - Nguồn “tài nguyên” có thể tái khai thác phục vụ nông nghiệp hữu cơ
Đồng bằng Nam Bộ và các tỉnh lân cận với đặc thù đất đai màu mỡ, diện tích khai thác nông nghiệp rộng lớn, bằng phẳng đang đóng góp tới 33% GDP toàn ngành trên cả nước.

Vốn đã quen với phương thức sản xuất nông nghiệp truyền thống sử dụng phân bón hóa học để đạt năng suất vượt trội nhưng cùng lúc gây ra sự thoái hóa chất lượng đất canh tác, nhiều doanh nghiệp và hộ sản xuất nông sản đang tích cực tìm phương án chuyển đổi sang sử dụng phân bón hữu cơ một cách toàn diện. Tuy nhiên, do nguồn cung còn hạn chế dẫn đến giá thành cao, đồng thời chất lượng chưa thật sự vượt trội, phân bón hữu cơ vẫn chưa có cơ hội thay thế triệt để phân bón hóa học, đặc biệt là trong thời gian canh tác ngắn hạn.

Từ nguồn “tài nguyên” vô tận đang bị lãng phí…

Đồng bằng Nam Bộ và các tỉnh lân cận với đặc thù đất đai màu mỡ, diện tích khai thác nông nghiệp rộng lớn, bằng phẳng đang đóng góp tới 33% GDP toàn ngành trên cả nước (số liệu năm 2023, Bộ NN-PTNT). Phụ thuộc vào thổ nhưỡng và chính sách, mỗi địa phương tại khu vực ưu tiên phát triển dựa trên thế mạnh riêng, giúp sản lượng nông sản khu vực liên tục được gia tăng cả về số lượng, chất lượng lẫn sự đa dạng.

Sản lượng nông nghiệp tăng trưởng đi cùng với sự phát triển kinh tế, tuy nhiên, các địa phương lại càng “đau đầu” với nỗi lo giải quyết các vấn đề liên quan tới môi trường và an sinh xã hội khi khối lượng rác thải nông nghiệp tỷ lệ thuận với khối lượng sản phẩm. Rác thải nông nghiệp trong quá trình sản xuất đa phần là phụ, phế phẩm hữu cơ, nếu không có biện pháp xử lý triệt để sẽ gây ô nhiễm mỗi trường nghiêm trọng, kéo theo sự phát triển của dịch bệnh và côn trùng có hại.

Tuy nhiên, việc xử lý rác thải hữu cơ cũng đòi hỏi chi phí xử lý lớn, khiến không nhiều doanh nghiệp, nông trường đủ khả năng đầu tư mạnh tay vào công nghệ xử lý tiên tiến. Theo số liệu của Bộ NN-PTNT, hiện tại trên cả nước chỉ có khoảng hơn 20% lượng chất thải chăn nuôi (tương ứng với 7,75% tổng khối lượng chất thải nông nghiệp) được tận dụng trực tiếp vào canh tác, lượng rác thải còn lại được xả trực tiếp hoặc gián tiếp ra môi trường, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống dân sinh, đồng thời đang khiến chúng ta lãng phí một nguồn “tài nguyên” có thể tái sử dụng vào việc phát triển nông nghiệp hữu cơ.

Từ nguồn rác thải song hành với sản xuất, việc ứng dụng công nghệ sản xuất phân NPK từ phụ, phế phẩm được đánh giá là bước ngoặt trong khoa học nông nghiệp, giải quyết được cùng lúc 2 vấn đề nan giải: Bảo vệ môi trường hiệu quả và tăng sản lượng phân hữu cơ phục vụ hoạt động “xanh hóa” canh tác nông sản.

Toàn quốc hiện có 838 nhà máy sản xuất phân bón, nhưng chỉ 265 trong đó đang sản xuất phân bón hữu cơ, nguyên nhân chủ yếu từ việc người nông dân chưa có tư duy hữu cơ để chuyển đổi triệt để, sản xuất nông nghiệp an toàn, từ đó tìm kiếm cơ hội xuất khẩu với giá thành vượt trội, mà vẫn ưu tiên năng suất, sử dụng số lượng để lấp đầy khoảng trống chất lượng. Do đó, nếu không đồng thời phổ biến, tuyên truyền để bà con chuyển đổi từ phân bón hóa học sang phân bón hữu cơ, nhằm từng bước chuyển đổi từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp hữu cơ, sẽ gây lãng phí cả công suất sẵn có có tại các nhà máy lớn vốn đang chờ đợi một sự đổi mới mang tính bước ngoặt.

Cách mạng 4.0 đang diễn ra cùng nhiều sự chuyển đổi công nghệ mang tính đột phá trên thế giới, nếu không sớm có chính sách thúc đẩy, chúng ta không chỉ lãng phí tài nguyên phế phẩm, tài nguyên công suất mà còn lãng phí cả tài nguyên cơ hội!

…tới cơ hội đột phá trong tầm tay

Rác thải nông nghiệp - Nguồn “tài nguyên” có thể tái khai thác phục vụ nông nghiệp hữu cơ
Phương pháp Bokashi giúp người sản xuất thông qua quá trình lên men vi sinh để chủ động cân bằng 3 yếu tố dinh dưỡng quan trọng là đạm (N), lân (P) và kali (K), đồng thời tận dụng hiệu quả nguồn vi sinh vật dồi dào và phong phú tại quốc gia nhiệt đới cận xích đạo như Việt Nam.

Sản phẩm nông sản của khu vực Nam bộ và các tỉnh lân cận đa dạng nhưng mang tính cục bộ cao với với năng suất đặc sản địa phương áp đảo. Tiêu biểu có thể kể tới các địa phương đứng đầu cả nước về sản phẩm chủ lực như Kiên Giang với năng suất 4,5 triệu tấn gạo mỗi năm, Tiền Giang đạt sản lượng 1,39 triệu tấn trái cây các loại, mía đường Gia Lai đạt 2,66 triệu tấn, Đắk Lắk với 0,53 triệu tấn cà phê trong kỳ báo cáo gần nhất. Đáng chú ý, rác thải nông nghiệp trong quá trình sản xuất các loại nông sản nói trên đều phù hợp trở thành nguyên liệu đầu vào sản xuất phân hữu cơ vi sinh.

Hơn nữa, các phụ, phế phẩm nông nghiệp trong quá trình canh tác cũng tập trung cục bộ tại các địa phương, thuận tiện cho việc công nghiệp hóa ngành sản xuất phân bón hữu cơ do nguyên liệu đầu vào sẵn có, khối lượng lớn và không phải đầu tư nhiều vào khâu vận chuyển. Từ góc nhìn dài hạn, các nhà hoạch định chính sách cũng có thể khai thác yếu tố này để quy hoạch tập trung, tạo ra môi trường đầu tư lý tưởng cho các doanh nghiệp nội địa và quốc tế tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ.

Ở giai đoạn thí điểm, nhiều công thức được áp dụng để gia công phân hữu cơ vi sinh từ nguyên liệu rác thải đầu vào ở từng địa phương đã được thực hiện ở một số tỉnh Nam bộ. Tuy nhiên việc chuyển đổi này mới dừng lại ở mức độ “gia công” do phân hữu cơ từ phụ, phế phẩm nông nghiệp chưa xuất hiện nhiều sản phẩm chính quy được đăng ký nhãn hiệu, kiểm định chất lượng và hoạt động thương mại thành công trên thị trường. Đa số là hoạt động “sản xuất” tự phát với công thức được các hợp tác xã và bà con nông dân áp dụng theo khuyến nghị của Trung tâm Khuyến nông địa phương. Hoạt động sản xuất này chưa được chuyên nghiệp hóa, dẫn đến chất lượng đầu ra không ổn định, hơn nữa số lượng cũng chưa thể đảm bảo cung cấp được cho các vùng canh tác rộng lớn…

Tuy nhiên, với những kết quả khả quan ban đầu, có thể nhận định phân hữu cơ tái tận dụng các phụ, phế phẩm hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm mang tính cách mạng cho nông nghiệp Việt Nam trong tương lai, khi chúng ta mới chỉ đang tận dụng được chưa tới 8% tổng lượng chất thải nông nghiệp trực tiếp vào chăm bón cây trồng. Một trong những phương pháp mà Việt Nam có thể học hỏi và ứng dụng mang tên Bokashi – phương pháp sản xuất phân hữu cơ vi sinh từ rác thải nông nghiệp của Nhật Bản. Với nhiều đặc điểm tương đồng giữa Nhật Bản và Việt Nam, phương pháp Bokashi có thể tận dụng nguồn vi sinh vật trong đất và phế phẩm nông nghiệp, giúp tạo nên loại phân hữu cơ tác động vào cả cây trồng và đất canh tác, giúp cây trồng khỏe mạnh hơn do nhờ đề kháng tự nhiên.

Phương pháp Bokashi giúp người sản xuất thông qua quá trình lên men vi sinh để chủ động cân bằng 3 yếu tố dinh dưỡng quan trọng là đạm (N), lân (P) và kali (K), đồng thời tận dụng hiệu quả nguồn vi sinh vật dồi dào và phong phú tại quốc gia nhiệt đới cận xích đạo như Việt Nam. Phương pháp Bokashi được các chuyên gia Nhật Bản đánh giá là đặc biệt phù hợp đối với sản xuất phân hữu cơ nói riêng và phát triển nông nghiệp hữu cơ nói chung tại Việt Nam.

Với tầm nhìn trở thành quốc gia sử dụng tối thiểu 30% phân bón hữu cơ trong hoạt động nông nghiệp vào năm 2030 và cán mốc 50% vào năm 2050, Thứ trường Bộ NN-PTNT Hoàng Trung nhấn mạnh tại Đại hội Ban chấp hành Hiệp hội Phân bón Việt Nam (FAV) ngày 2/8/2024 vừa qua, cần sớm tìm cách tận dụng 100% nguồn nguyên liệu sẵn có từ hoạt động nông nghiệp gắn với sản phẩm chủ lực, đặc sản tại địa phương. Với tiềm năng của việc áp dụng công nghệ mới, nếu vượt qua những mục tiêu nêu trên, khả năng Việt Nam trở thành nước có thế mạnh trong xuất khẩu phân bón hữu cơ không phải điều phi thực tế. Tuy nhiên, cần có những chính sách thông thoáng để thúc đẩy doanh nghiệp sản xuất phân bón chuyển đổi mô hình, đồng thời thu hút đầu tư, xây dựng nhà máy sản xuất quy mô và sản lượng lớn tại những địa phương có sản lượng nông nghiệp cao. Qua đó đánh giá tính khả thi của việc phát triển lĩnh vực để tìm giải pháp phát triển đồng bộ, vừa tạo ra sản phẩm phục vụ nông nghiệp hữu cơ chất lượng cao, vừa giải quyết được bài toán xử lý chất thải nông nghiệp một cách triệt để.

Bài liên quan

Tháo gỡ điểm nghẽn vật tư đầu vào cho nông nghiệp hữu cơ

Tháo gỡ điểm nghẽn vật tư đầu vào cho nông nghiệp hữu cơ

Vật tư đầu vào đạt chuẩn có vai trò quan trọng đối với chất lượng nông sản hữu cơ, song nguồn cung, giá thành và khả năng kiểm soát chất lượng vẫn là những thách thức đối với người sản xuất. Tháo gỡ các điểm nghẽn này đòi hỏi sự phối hợp giữa doanh nghiệp, hiệp hội và nông dân nhằm xây dựng chuỗi cung ứng vật tư minh bạch, ổn định và đáp ứng yêu cầu sản xuất hữu cơ.
Phân bón vi sinh: Hướng đi mới cho nền nông nghiệp xanh

Phân bón vi sinh: Hướng đi mới cho nền nông nghiệp xanh

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đứng trước áp lực giảm phát thải và cải tạo đất thoái hóa, phân bón vi sinh đang được xem là một giải pháp cho nông nghiệp xanh. Phân bón vi sinh chứa các vi sinh vật có lợi giúp cố định đạm, phân giải lân, kali và cải tạo đất. Việc sử dụng phân bón vi sinh không chỉ nâng cao năng suất cây trồng mà còn hạn chế ô nhiễm môi trường và suy thoái đất, những vấn đề nan giải trong nông nghiệp hiện nay.
Đà Lạt: Xử lý rác thải nông nghiệp thành phân hữu cơ

Đà Lạt: Xử lý rác thải nông nghiệp thành phân hữu cơ

Mô hình xử lý rác thải nông nghiệp thành phân bón hữu cơ tại Đà Lạt không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn mang lại nguồn phân bón chất lượng cao, giảm chi phí sản xuất cho nông dân.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Đinh Văn Lâm Hà rà soát cơ sở chế biến cà phê, phòng ngừa ô nhiễm mùa vụ

Đinh Văn Lâm Hà rà soát cơ sở chế biến cà phê, phòng ngừa ô nhiễm mùa vụ

UBND xã Đinh Văn Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng yêu cầu rà soát toàn bộ cơ sở sơ chế, chế biến cà phê trong niên vụ 2026-2027, tập trung vào những cơ sở nằm trong khu dân cư hoặc từng bị phản ánh về ô nhiễm. Việc kiểm tra gắn với hướng dẫn khắc phục, xử lý vi phạm và vận động xây dựng lộ trình di dời đến địa điểm phù hợp.
Bài học từ một vụ cháy cửa hàng xe máy điện tại Tp. Huế

Bài học từ một vụ cháy cửa hàng xe máy điện tại Tp. Huế

Rạng sáng 11/11, một vụ cháy cửa hàng kinh doanh xe máy điện trên đường Hà Nội, TP Huế, làm 50 khung xe bị thiêu rụi, thiệt hại ước tính khoảng 540 triệu đồng..
Chế biến nông sản phải gắn với trách nhiệm môi trường

Chế biến nông sản phải gắn với trách nhiệm môi trường

Vụ đổ chất thải trái pháp luật tại một cơ sở chế biến xoài sấy khô ở Đồng Tháp đặt ra câu chuyện trách nhiệm môi trường trong sản xuất nông sản. Với doanh nghiệp xây dựng thương hiệu nông sản sạch, hữu cơ, chất lượng thành phẩm cần đi cùng việc kiểm soát những gì còn lại sau dây chuyền.
Bãi rác Thung 70 quá tải: Cần sớm có phương án bảo vệ môi trường

Bãi rác Thung 70 quá tải: Cần sớm có phương án bảo vệ môi trường

Các hố chôn lấp tại bãi rác Thung 70, xã Tân Phú, tỉnh Nghệ An cơ bản đã đầy sau hơn 15 năm hoạt động. Mùi hôi ảnh hưởng đến sinh hoạt, nguy cơ nước rỉ rác phát tán khiến người dân lo lắng về môi trường sống và nguồn nước. Địa phương đã kiến nghị tỉnh hỗ trợ xử lý do kinh phí khắc phục vượt khả năng cân đối của ngân sách xã.
Trâu, bò chết hàng loạt ở xã miền núi Nghệ An: Phát hiện vi khuẩn gây bệnh tụ huyết trùng

Trâu, bò chết hàng loạt ở xã miền núi Nghệ An: Phát hiện vi khuẩn gây bệnh tụ huyết trùng

Liên quan đến tình trạng trâu, bò chết bất thường hàng loạt tại xã miền núi Hữu Kiệm, tỉnh Nghệ An, kết quả xét nghiệm của cơ quan chức năng xác định mẫu bệnh phẩm trâu dương tính với vi khuẩn Pasteurella multocida, tác nhân gây bệnh tụ huyết trùng ở gia súc.
Nghệ An: Trâu bò chết hàng loạt chưa rõ nguyên nhân, người dân bất an, lo lắng

Nghệ An: Trâu bò chết hàng loạt chưa rõ nguyên nhân, người dân bất an, lo lắng

Hàng chục con gia súc trên địa bàn xã miền núi Hữu Kiệm (tỉnh Nghệ An) bất ngờ xuất hiện các triệu chứng bất thường rồi chết hàng loạt. Sự việc khiến người chăn nuôi địa phương bất an, lo lắng.
Siết kiểm soát ô nhiễm môi trường, thúc đẩy chăn nuôi công nghệ cao và bền vững

Siết kiểm soát ô nhiễm môi trường, thúc đẩy chăn nuôi công nghệ cao và bền vững

Trước nguy cơ ô nhiễm từ hoạt động chăn nuôi, tỉnh Gia Lai yêu cầu siết chặt quản lý môi trường, kiểm tra các cơ sở có nguy cơ cao, đồng thời khuyến khích ứng dụng công nghệ tiên tiến, xử lý chất thải và phát triển mô hình chăn nuôi tuần hoàn.
Gieo tình yêu thiên nhiên, giữ màu xanh rừng

Gieo tình yêu thiên nhiên, giữ màu xanh rừng

Khi trẻ em biết trân trọng từng cây xanh, yêu quý các loài động vật và hiểu được vai trò của hệ sinh thái, ý thức bảo vệ rừng sẽ dần trở thành hành động tự giác.
Hành động đẹp bảo tồn thiên nhiên của một người dân xứ Huế

Hành động đẹp bảo tồn thiên nhiên của một người dân xứ Huế

Cá thể Vạc hoa quý hiếm được một người dân tại Huế tự nguyện giao nộp, lan tỏa ý thức bảo vệ động vật hoang dã, gìn giữ hệ sinh thái và đa dạng sinh học...
Nghệ An: Đàn voi rừng áp sát khu dân cư, phá hoại hoa màu, tài sản của người dân

Nghệ An: Đàn voi rừng áp sát khu dân cư, phá hoại hoa màu, tài sản của người dân

Những ngày qua, đàn voi rừng gồm 6 cá thể liên tục xuất hiện tại khu vực bản Vều 2, xã Anh Sơn, tỉnh Nghệ An, giẫm đạp cây chè, phá hoại lán trại chăn nuôi và lán công nhân cao su. Sự việc khiến người dân địa phương lo lắng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi đàn voi di chuyển gần khu vực sản xuất, sinh sống.
Đồng Tháp: Kiểm tra hai cơ sở sản xuất sau phản ánh về môi trường

Đồng Tháp: Kiểm tra hai cơ sở sản xuất sau phản ánh về môi trường

Từ thông tin phản ánh của người dân, lực lượng chức năng tỉnh Đồng Tháp đã kiểm tra hai cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn xã Châu Thành. Qua kiểm tra, phát hiện một cơ sở để nước thải phát sinh trong quá trình sản xuất chảy trực tiếp ra mương công cộng; cơ sở còn lại chưa đầu tư hệ thống xử lý nước thải.
Giảng viên Đại học Huế hiến tặng tiêu bản động vật cho bảo tàng

Giảng viên Đại học Huế hiến tặng tiêu bản động vật cho bảo tàng

Bảo tàng thành phố Huế tiếp nhận một tiêu bản động vật do TS. Hồ Nhật Linh, giảng viên Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế hiến tặng, bổ sung tư liệu phục vụ nghiên cứu, trưng bày và giáo dục về thiên nhiên.
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính