Nuôi giun lấy “vàng đen”: Giải pháp tái tạo đất và tăng năng suất cây trồng

Phân trùn quế đang trở thành một trong những giải pháp cải tạo đất và nâng năng suất cây trồng hiệu quả, được nhiều nhà nông lựa chọn trong sản xuất nông nghiệp bền vững. Chất hữu cơ màu nâu sẫm này sản phẩm từ quá trình tiêu hóa của giun đất, chứa hàm lượng dinh dưỡng vượt trội: nitơ gấp 5 lần, phốt pho gấp 7 lần và kali gấp 11 lần so với đất thông thường. Nhờ đó, phân trùn quế giúp cải thiện cấu trúc đất, tăng độ tơi xốp, nâng chất lượng nông sản và kéo dài thời gian tươi sau thu hoạch.

Tại hạt Sonoma (California, Mỹ), trang trại nuôi trùn quế Sonoma Valley của ông Jack Chambers là một mô hình điển hình với quy mô thương mại. Mỗi tháng, trang trại sản xuất khoảng 35.000 pound phân trùn quế. Ông Chambers cho biết từ năm 1992 đến nay, mô hình đã góp phần tái chế hơn 1,8 triệu tấn chất thải hữu cơ, ngăn không cho chúng đổ ra bãi rác và cung cấp giun cho các hộ làm phân hữu cơ quy mô gia đình.

Để sản xuất, nguồn nguyên liệu chính là phân chuồng từ các trang trại bò sữa hữu cơ. Chất thải được ủ nóng trước nhằm tiêu diệt mầm bệnh và hạt cỏ dại, sau đó làm nguội và cho giun ăn hai lần mỗi tuần. Tại trang trại, có từ 10 – 12 triệu con giun hoạt động liên tục trong các luống ủ dài 80 feet, rộng 5 feet. Khi phân đã hoai mục, lớp dưới sẽ được cắt tách, thu gom và sàng lọc để loại bỏ giun trước khi đóng gói.

Bên cạnh phân hữu cơ, giun còn được thu hoạch bán thương mại. Chambers cho biết nhiều khách hàng của ông là các nhà máy rượu vang lớn ở Thung lũng Napa, thậm chí cả người nổi tiếng như Oprah và Martha Stewart.

Không chỉ phù hợp cho quy mô trang trại, mô hình nuôi trùn quế có thể áp dụng ngay trong hộ gia đình hoặc sân vườn nhỏ. Theo chuyên gia Meghan Elliot, người dân chỉ cần chuẩn bị một pound giun đỏ Eisenia fetida tương đương khoảng 1.000 con cùng hai thùng nhựa, giấy báo, bã rau củ thừa và thức ăn dư sinh hoạt là có thể bắt đầu ủ phân hữu cơ.

Quy trình thực hiện khá đơn giản: khoan lỗ thoát khí và nước cho thùng nhựa, xếp chồng hai thùng, lót giấy báo ẩm làm “chuồng”, chôn một ít thức ăn thừa và thả giun vào. Giun sẽ dần làm quen môi trường mới và có thể ăn lượng thức ăn tương đương trọng lượng cơ thể mỗi ngày. Sau một thời gian, hộ gia đình có thể thu hoạch phân trùn quế và nước rỉ (worm tea) để bón cho cây trồng, giảm nhu cầu phân bón hóa học.

Theo các chuyên gia, phát triển nuôi trùn quế không chỉ mang lợi ích mà còn có giá trị kinh tế: tái chế chất thải hữu cơ, giảm lượng rác thải ra bãi chôn lấp, hỗ trợ canh tác bền vững và cải thiện thu nhập cho người dân nông thôn.