Nước sạch là nền tảng cho sức khỏe cộng đồng và nông nghiệp xanh

(Ảnh minh họa)

Hiện nay, Việt Nam đang trong quá trình chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp xanh - sạch - tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm cung cấp nước sạch và cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường ở khu vực nông thôn trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bởi lẽ, phần lớn hoạt động sản xuất nông nghiệp - đặc biệt là trồng trọt, chăn nuôi - đều gắn chặt với tài nguyên nước và môi trường xung quanh.

Một môi trường nông thôn sạch sẽ, không ô nhiễm nguồn nước, không tồn tại những điểm nóng về rác thải sinh hoạt hay chất thải nông nghiệp, sẽ tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng nông thôn mới văn minh, xanh - sạch - đẹp.

Thực hiện nhiệm vụ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi tổ chức Diễn đàn “Vai trò của nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn trong phát triển nông nghiệp bền vững, xây dựng nông thôn văn minh” vào ngày 16/10/2025 tại TP Hồ Chí Minh.

Phát biểu tại Diễn đàn “Vai trò của nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn trong phát triển nông nghiệp bền vững, xây dựng nông thôn văn minh”, Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Vũ Minh Việt dẫn Quyết định số 1978/QĐ-TTg ngày 24/11/2021 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt Chiến lược quốc gia về cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045: Đến năm 2030, phấn đấu 100% người dân nông thôn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn kỹ thuật, trong đó ít nhất 65% dân số sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung. Tối thiểu 90% hộ gia đình nông thôn có nhà tiêu hợp vệ sinh; 100% trường học, trạm y tế vùng nông thôn có công trình nước sạch và nhà vệ sinh đạt chuẩn. Tăng cường năng lực quản lý, phát triển hệ thống cấp nước nông thôn thích ứng với biến đổi khí hậu, bền vững về tài chính và vận hành hiệu quả. Chiến lược không chỉ mang tính định hướng mà còn là lời cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc cải thiện điều kiện sống, nâng cao chất lượng môi trường cho hàng chục triệu người dân ở khu vực nông thôn.

Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Vũ Minh Việt.

Theo Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Vũ Minh, để đạt được những mục tiêu quan trọng nêu trên, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ và hiệu quả giữa các cấp, các ngành, đặc biệt là vai trò chủ động từ chính quyền địa phương, cộng đồng người dân và doanh nghiệp và các cơ quan báo chí, truyền thông. Từ diễn đàn ngày hôm nay, chúng tôi mong muốn làm rõ và cùng nhau thảo luận một số vấn đề sau:

Một là, làm thế nào để tăng cường đầu tư hạ tầng cấp nước nông thôn theo hướng hiện đại, đồng bộ, gắn với chuyển đổi số trong quản lý, vận hành?

Hai là, cần có cơ chế, chính sách khuyến khích xã hội hóa, huy động doanh nghiệp, tư nhân tham gia cung cấp dịch vụ nước sạch nông thôn như thế nào?

Ba là, giải pháp nào để nâng cao nhận thức cộng đồng, thay đổi hành vi về vệ sinh môi trường, bảo vệ nguồn nước, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả?

Bốn là, làm sao để gắn kết các chương trình nước sạch với phát triển nông nghiệp công nghệ cao, tuần hoàn, giảm phát thải?

Và năm là, chúng ta cùng nhau trả lời một câu hỏi lớn là: Làm thế nào để nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn giữ vai trò ngày càng lớn hơn trong phát triển nông nghiệp bền vững, xây dựng nông thôn Việt Nam văn minh?

Những câu hỏi này là nền tảng để xây dựng chính sách và chương trình hành động cụ thể, phù hợp với từng vùng miền, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả bền vững.

Ông Giáp Mai Thùy, Phó Trưởng phòng Quản lý Nước sạch nông thôn, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Phát biểu tại Diễn đàn Ông Giáp Mai Thùy, Phó Trưởng phòng Quản lý Nước sạch nông thôn, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết: “Công tác cấp nước sạch nông thôn trong giai đoạn vừa qua đã góp phần quan trọng giúp đạt được các chỉ tiêu về nước sạch trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới (2021-2025)”.

Đến nay, toàn quốc có khoảng 68% hộ dân nông thôn được sử dụng nước đạt quy chuẩn, trong đó 60% hộ dân sử dụng nước từ các công trình cấp nước tập trung, còn 8% hộ dân được cấp nước từ hệ thống cấp nước hộ gia đình.

Theo ông Thùy, công tác chuyển đổi số trong quản lý cấp nước sạch nông thôn được triển khai đồng bộ từ trung ương đến địa phương. Các đơn vị đã nghiên cứu và ứng dụng nhiều giải pháp như giám sát chất lượng nước trực tuyến, công nghệ bể lọc tiếp xúc sinh học để xử lý nguồn nước nhiễm hữu cơ và amoni, vật liệu lọc đa tầng, kết hợp năng lượng tái tạo và tiết kiệm năng lượng trong cấp nước hộ gia đình.

Để nâng cao hiệu quả, ông kiến nghị cần hoàn thiện cơ chế, chính sách và đầu tư xây dựng các công trình cấp nước tập trung quy mô lớn, đồng bộ, hiện đại, ưu tiên cho các khu vực khan hiếm nước, vùng hạn hán, vùng sâu, vùng xa và hải đảo.

Tại cấp địa phương, cần hoàn thiện mô hình tổ chức quản lý cấp nước nông thôn theo mô hình chính quyền hai cấp, đồng thời rà soát, điều chỉnh giá nước phù hợp với thực tế. Bên cạnh đó, hướng dẫn người dân áp dụng các giải pháp thu, trữ nước an toàn tại hộ gia đình.

Ông Lương Văn Anh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng Công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Tại Diễn đàn ông Lương Văn Anh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng Công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), để đạt được mục tiêu về nước sạch nông thôn theo Chiến lược quốc gia đến năm 2030, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp về thể chế, nguồn lực và phương thức đầu tư.

Trước hết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thiện dự thảo nghị định mới về quản lý nước sạch nông thôn, trong đó quy định rõ từ khâu đầu tư, quản lý vận hành đến cơ chế huy động vốn xã hội hóa. Nghị định này kỳ vọng sẽ khắc phục những bất cập hiện nay, tạo hành lang pháp lý thông suốt để thu hút doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế tham gia cung cấp dịch vụ nước sạch.

Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh, Nhà nước cần dành nguồn lực ưu tiên cho các vùng khó khăn, miền núi, biên giới và hải đảo - những nơi doanh nghiệp khó đầu tư do chi phí cao, hiệu quả thấp. Cùng với đó là việc huy động người dân tham gia đóng góp kinh phí, ngày công hoặc đất đai để hình thành công trình, đặc biệt ở các vùng có điều kiện thuận lợi cho xã hội hóa.

Một yếu tố then chốt khác là truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của nước sạch và vệ sinh môi trường. “Người dân phải hiểu rằng nước sạch không chỉ là vấn đề sức khỏe mà còn là tiêu chí của nông thôn văn minh, là điều kiện để nâng cao chất lượng cuộc sống”, ông nói. Sự đồng hành giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân chính là nền tảng bảo đảm tính bền vững cho các chương trình nước sạch nông thôn trong giai đoạn mới.

Hỗ trợ nông dân sử dụng nước sạch và vệ sinh môi trường ở Nghệ An Ngày 13/05, Hội Nông dân tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị “Tuyên truyền nước sạch vệ sinh môi trường nông thôn và tập huấn ...

Hải Phòng: Tăng cường giám sát việc đảm bảo cấp nước sạch nông thôn Vừa qua, Đoàn giám sát của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hải Phòng tổ chức giám sát công tác bảo ...

Tăng cường giải pháp điều hòa nguồn nước, phòng chống ngập úng và bảo vệ môi trường Trước tình trạng ngập úng, sạt lở và xâm lấn hành lang bảo vệ nguồn nước ngày càng phức tạp tại nhiều địa phương, Bộ ...