Nông sản nhập khẩu gặp khó ở cửa khẩu: Tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định số 46

Trước đó, như Tạp chí điện tử Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam đã đưa tin về việc một số cửa khẩu phát sinh ùn ứ hàng thực phẩm nhập khẩu; Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết tính đến chiều 31/1/2026, tình trạng ách tắc hàng hóa, nông sản tại nhiều cửa khẩu đã cơ bản được giải quyết, trong đó có các cửa khẩu trọng điểm như tại Tây Ninh và một số địa bàn khác.

Theo đó, tối 31/1, thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết về việc xử lý một số vướng mắc, khó khăn trong quá trình triển khai Nghị định số 46/2026 khiến hàng hóa, nông sản nhập khẩu gặp khó ở cửa khẩu. Cụ thể, ngày 26/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm.

Theo tổng hợp của các cơ quan chức năng, từ ngày 26/01/2026 đến hết ngày 29/01/2026, tại các cửa khẩu đường bộ, đường thủy và đường hàng không trên cả nước đã phát sinh tình trạng tồn đọng hơn 700 lô hàng nhập khẩu, với khối lượng khoảng 300.000 tấn. Hàng hóa tồn đọng chủ yếu là nông sản tươi, sản phẩm sơ chế có nguồn gốc thực vật như rau, củ, quả, gạo, lúa, sắn và một số mặt hàng thực phẩm đã qua chế biến, đóng gói sẵn.

Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do Nghị định số 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực ngay trong khi chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về phương thức kiểm tra, trình tự lấy mẫu và thời gian kiểm nghiệm. Đồng thời, chưa có quy định chuyển tiếp đối với các lô hàng đã nhập khẩu hoặc đang làm thủ tục trước thời điểm nghị định có hiệu lực.

Trong những ngày đầu triển khai đồng loạt phương thức kiểm tra mới đối với thực phẩm nhập khẩu, nhiều cửa khẩu trên cả nước phát sinh tình trạng ùn tắc hàng hóa. Các cơ quan chức năng đã khẩn trương phối hợp rà soát, tháo gỡ, đến chiều 31/01/2026 tình hình tại nhiều điểm đã cơ bản được giải quyết.

Nghị định số 46/2026/NĐ-CP được xác định là văn bản pháp lý quan trọng, góp phần tăng cường quản lý an toàn thực phẩm theo hướng quản lý rủi ro, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và phù hợp với thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, trong bối cảnh phương thức kiểm tra an toàn thực phẩm có thay đổi so với quy định trước đây, quá trình tổ chức triển khai đồng loạt công tác kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu tại các cửa khẩu giai đoạn đầu đã phát sinh một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Việc áp dụng đồng loạt phương thức kiểm tra mới với thời gian trả kết quả từ 5 đến 7 ngày đã tạo áp lực lớn cho cơ quan kiểm tra, hệ thống kiểm nghiệm cũng như doanh nghiệp nhập khẩu, đặc biệt đối với các mặt hàng tươi sống, dễ hư hỏng.