Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao: Giải pháp đột phá nâng cao hiệu quả sản xuất

Công ty TNHH Phát triển nông nghiệp và Tư vấn môi trường (DACE) liên kết theo chuỗi giá trị với nông dân các xã vùng cao huyện Hà Quảng (Cao Bằng) phát triển trồng 200 ha cây gừng hữu cơ, sản lượng bình quân đạt 2.000 tấn/vụ.

PV: Những năm qua, ngành Nông nghiệp và Môi trường Cao Bằng đã nỗ lực thực hiện hiệu quả nhiệm vụ đột phá về phát triển nông nghiệp thông minh, theo hướng sản xuất hàng hoá đặc hữu gắn với chế biến giai đoạn 2022 - 2025 theo Kế hoạch số 09/KH-BCĐ ngày 24/3/2022 của tỉnh Cao Bằng. Đề nghị đồng chí cho biết những kết quả thực hiện Kế hoạch số 09/KH BCĐ trong lĩnh vực trồng trọt của ngành Nông nghiệp và Môi trường Cao Bằng?

Bà Đoàn Thị Thuấn: Xác định xây dựng mô hình nông nghiệp xanh, ứng dụng công nghệ cao trong phát triển nông nghiệp là một yêu cầu cấp bách phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, Tỉnh uỷ Cao Bằng đã phê duyệt Đề án số 21-ĐA/TU ngày 30/8/2019 về Nông nghiệp thông minh tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2020 - 2025, tầm nhìn năm 2030. Việc triển khai Đề án nhằm khai thác tối đa các tiềm năng, lợi thế, nguồn lực của địa phương, tạo động lực mới có tính đột phá trong phát triển nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Năm 2022, Ban chỉ đạo Thực hiện các nội dung đột phá của Tỉnh uỷ Cao Bằng đã ban hành Kế hoạch số 09/ KH-BCĐ ngày 24/3/2022, thực hiện nội dung đột phá về phát triển nông nghiệp thông minh theo hướng sản xuất hàng hoá đặc hữu gắn với chế biến giai đoạn 2022 - 2025. Trong đó xác định rõ lĩnh vực sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa đặc hữu gắn với chế biến đang là xu thế và coi đây là đột phá chiến lược trong phát triển kinh tế, xã hội của địa phương.

Những năm qua, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cao Bằng đã có nhiều nỗ lực thực hiện hiệu quả nhiệm vụ của ngành, đặc biệt về phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá đặc hữu gắn với chế biến. Thực hiện Kế hoạch số 09/KH-BCĐ ngày 24/3/2022, nông nghiệp Cao Bằng đã đạt được nhiều kết quả. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn ước đạt 2,91%/năm, tăng 0,31 điểm % so với giai đoạn 2016-2020 (2,6%).

Từ năm 2020 đến nay, các huyện, thành phố đã tập trung phát triển các loại cây trồng đột phá, có giá trị kinh tế cao. Cụ thể, so với kế hoạch (KH) giai đoạn đề ra, cây lê trồng mới được 188,17ha, bằng 58,97% KH, nâng tổng diện tích cây lê hiện có toàn tỉnh lên 484,3ha; cây dẻ trồng mới 272,16ha,bằng 38,9% KH, nâng tổng diện tích cây dẻ toàn tỉnh lên 789,21ha; cây thạch đen tiếp tục duy trì ổn định diện tích toàn tỉnh lên 570ha, năng suất ước đạt 55,3 tạ/ha, sản lượng 3.152 tấn; cây thuốc lá trồng mới 2.232ha, tương ứng 223,2% KH, nâng tổng diện tích toàn tỉnh lên 5.184ha, năng suất ước đạt 26,83tạ/ha, sản lượng đạt 13.910 tấn.

Về xây dựng khu sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, từ năm 2022, UBND tỉnh Cao Bằng đã phê duyệt 2 dự án: Dự án Đầu tư phát triển nông nghiệp thông minh, tổng kinh phí 2.000 triệu đồng, hiện đã đưa vào sử dụng và gieo ươm một số loài cây trồng để làm gốc ghép nhân giống một số cây trồng bản địa như các cây: Lê vàng, mận máu, trám đen...; Dự án Xây dựng khu sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thuộc Đề án Nông nghiệp thông minh tỉnh Cao Bằng, tổng kinh phí 16.500 triệu đồng, đến thời điểm hiện nay, dự án đang gấp rút hoàn thành các hạng mục và lắp đặt chuyển giao các thiết bị để tiến hành nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng.

Ngoài ra, các huyện, thành phố còn lồng ghép các chương trình, dự án như Chương trình nông thôn mới để hỗ trợ xây dựng nhà máng, nhà lưới cho các tổ chức, các cơ sở sản xuất các cây trồng có gia trị kinh tế cao, như: Mô hình nho hạ đen, mô hình dâu tây, dưa lưới tại TP. Cao Bằng; mô hình dưa lưới, dưa chuột tại huyện Hà Quảng…

Mô hình trồng nho đen không hạt áp dụng công nghệ tại huyện Trùng Khành (Cao Bằng) cho hiệu quả kinh tế cao.

PV: Những khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ đột phá về phát triển nông nghiệp thông minh, theo hướng sản xuất hàng hoá đặc hữu gắn với chế biến trong lĩnh vực trồng trọt của Cao Bằng là gì? Tỉnh Cao Bằng có các chính sách đặc thù nào để thu hút, khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, người dân tham gia đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, thực hiện tốt các nội dung đột phá trong lĩnh vực trồng trọt, thưa đồng chí?

Bà Đoàn Thị Thuấn: Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ đột phá về phát triển nông nghiệp thông minh, theo hướng sản xuất hàng hoá đặc hữu gắn với chế biến trong lĩnh vực trồng trọt, Cao Bằng vẫn còn những khó khăn, đó là: Một số chỉ tiêu vẫn đạt thấp so với kế hoạch đã đề ra, như chỉ tiêu về trồng mới các cây trồng: Cây lê, cây dẻ chưa tạo được vùng sản xuất quy mô lớn gắn với phát triển khoa học, công nghệ để thúc đẩy thành vùng hàng hóa trong giai đoạn tiếp theo. Sản xuất vẫn chủ yếu quy mô nhỏ, sản xuất tập trung các loại cây đặc hữu, giá trị cao như: cây lê, cây dẻ, cây thạch đen còn gặp khó khăn, chưa hình thành được nhiều chuỗi giá trị sản xuất từ người sản xuất, doanh nghiệp, hợp tác xã đến thị trường tiêu thụ sản phẩm. Kỹ thuật canh tác trong sản xuất nông nghiệp còn nhiều bất cập; việc áp dụng các tiến bộ kỹ thuật mới, công nghệ tiên tiến vào sản xuất còn hạn chế. Ngoài ra, do thiếu nguồn nhân lực nên việc mở rộng diện tích một số cây trồng hàng hóa gặp khó khăn.

Để thu hút, khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, người dân tham gia đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, thực hiện các nội dung đột phá trong lĩnh vực trồng trọt, tỉnh Cao Bằng đã ban hành một số chính sách đặc thù, như: Nghị quyết số 20/2019/NQ-HĐND ngày 12/7/2019 của Hội đồng nhân dân tỉnh Cao Bằng về việc ban hành chính sách đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh Cao Bằng; Nghị quyết số 48/2020/NQ-HĐND ngày 16/12/2020 của Hội đồng nhân dân tỉnh về ban hành Quy định chính sách hỗ trợ phát triển nông lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Cao Bằng; Nghị quyết số 72/2023/NQ-HĐND ngày 18/10/2023 của HĐND tỉnh về ban hành quy định nội dung hỗ trợ; mẫu hồ sơ; trình tự, thủ tục lựa chọn dự án, kế hoạch, phương án sản xuất trong thực hiện các hoạt động hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 –2025 trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.

Các chính sách được ban hành đã góp phần thúc đẩy phát triển các sản phẩm nông nghiệp đột phá, đặc sản, đặc hữu của tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn 2021 – 2025. Thông qua các chính sách hỗ trợ, người dân đã được tiếp cận với các nguồn kinh phí để đẩy mạnh phát triển sản xuất nông lâm nghiệp tại địa phương.

Ngoài ra, UBND các huyện, thành phố lồng ghép chính sách của các Chương trình mục tiêu quốc gia để phát triển các sản phẩm nông nghiệp đột phá của tỉnh đảm bảo đúng quy định; thực hiện hướng dẫn các địa phương, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân phát triển sản xuất, tiếp cận nguồn lực hỗ trợ từ các chính sách đang còn hiệu lực.

Mô hình trồng dưa lê lai và dưa chuột bao tử trong nhà màng kính, điều khiển hệ thống tưới bằng điện thoại thông minh của anh Nguỵ Văn Công (xóm Bản Hoàng, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, Cao Bằng) cho thu lợi hơn 400 triệu đồng/năm.

PV: Thưa đồng chí, với chức năng, nhiệm vụ, Chi cục Trồng trọt Cao Bằng tiếp tục tham mưu cho lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Cao Bằng những giải pháp gì để giúp tỉnh Cao Bằng thực hiện đạt kết quả tốt hơn nữa mục tiêu Kế hoạch số 09/KH-BCĐ của tỉnh đặt ra?

Bà Đoàn Thị Thuấn: Trong thời gian tới để thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ Kế hoạch số 09/KH BCĐ của Ban chỉ đạo Thực hiện các nội dung đột phá của Tỉnh uỷ Cao Bằng, ngành Nông nghiệp và Môi trường Cao Bằng tiếp tục phối hợp với UBND các huyện, thành phố trong tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền, quán triệt chủ trương thực hiện các dự án phát triển các mô hình nông nghiệp thông minh và phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá đặc hữu của tỉnh đến cán bộ, đảng viên và người dân. Từ đó nâng cao nhận thức của người dân về phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá đặc hữu gắn với chế biến. Chi cục Trồng trọt tích cực tham mưu cho lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh các văn bản chỉ đạo sản xuất nông nghiệp trong lĩnh vực trồng trọt, xây dựng phương án sản xuất vụ xuân và vụ hè thu năm 2025, tập trung chỉ đạo, hướng dẫn nhân dân gieo trồng đảm bảo trong khung thời vụ, sử dụng giống mới, ngắn ngày, năng suất cao đảm bảo sản xuất đạt và vượt chỉ tiêu kế hoạch tỉnh giao.

Tiếp tục rà soát diện tích đất nông nghiệp chưa sử dụng hoặc sử dụng kém hiệu quả để chuyển đổi sang cây trồng khác cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao hơn. Hướng dẫn thực hiện kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất trồng lúa năm 2025. Tham mưu cho lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh các văn bản chỉ đạo về quản lý vật tư nông nghiệp; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra vật tư nông nghiệp, kịp thời phát hiện những cơ sở buôn bán giống cây trông kém chất lượng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật không rõ nguồn gốc xuất sứ làm ảnh hưởng đến chất lượng các sản phẩm trồng trọt trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.

Tăng cường công tác kiểm tra tại cơ sở, trên đồng ruộng, dự tính, dự báo tình hình phát sinh, gây hại của các loại sâu, bệnh, dịch hại trên cây trồng, khuyến cáo kịp thời cho người dân phòng ngừa. Tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân xây dựng mã số vùng nhằm theo dõi và kiểm soát tình hình sản xuất, chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc sản phẩm cây trồng.

PV: Xin cảm ơn bà!