Theo bác sĩ Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, ớt là loại gia vị quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt. Trong y học cổ truyền, quả ớt có vị cay, tính nóng, được cho là có tác dụng khoan trung, tán hàn, kiện tỳ, tiêu thực và giảm đau.

Nhờ đặc tính này, ớt thường được dùng để hỗ trợ điều trị các chứng đau bụng do lạnh, tiêu hóa kém, đau nhức xương khớp hoặc dùng ngoài trong một số trường hợp côn trùng, rắn rết cắn.

Một số tài liệu y học cổ truyền cũng ghi nhận ớt có thể góp phần tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ phòng bệnh khi cơ thể bị nhiễm lạnh hoặc cảm mạo.

Tác dụng của quả ớt với sức khỏe

Hoạt chất capsaicin giúp giảm đau

Các nghiên cứu của y học hiện đại cũng ghi nhận nhiều tác dụng sinh học của ớt, chủ yếu nhờ hoạt chất capsaicin – hợp chất tạo nên vị cay đặc trưng của loại quả này. Capsaicin thường xuất hiện nhiều hơn khi quả ớt chín và chiếm khoảng 0,01–0,1% thành phần của quả.

Hoạt chất này có khả năng kích thích não bộ giải phóng endorphin – một loại “morphin nội sinh” của cơ thể. Endorphin có tác dụng giảm đau tự nhiên, vì vậy capsaicin được cho là có lợi trong việc hỗ trợ giảm đau, đặc biệt ở người mắc viêm khớp mạn tính hoặc các cơn đau kéo dài.

Ngày nay, capsaicin còn được ứng dụng trong nhiều loại thuốc bôi ngoài da như kem hoặc miếng dán giảm đau, thường dùng cho người bị đau thần kinh sau zona hoặc đau cơ xương khớp.

Hỗ trợ tim mạch và tăng sức đề kháng

Bên cạnh tác dụng giảm đau, một số nghiên cứu cho thấy các hợp chất trong ớt có thể góp phần cải thiện tuần hoàn máu, hạn chế tình trạng kết tập tiểu cầu, yếu tố liên quan đến nguy cơ hình thành cục máu đông.

Nhờ đó, việc sử dụng ớt ở mức độ hợp lý trong khẩu phần ăn có thể giúp hỗ trợ sức khỏe tim mạch và góp phần kiểm soát huyết áp.

Ngoài ra, ớt còn chứa nhiều vitamin và chất chống oxy hóa, giúp tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ cơ thể chống lại các bệnh nhiễm lạnh thông thường.

Một số cách sử dụng ớt trong dân gian

Trong kinh nghiệm dân gian, ớt được dùng làm nguyên liệu trong nhiều bài thuốc hỗ trợ sức khỏe.

Chẳng hạn, người ta có thể ngâm ớt chín với rượu trắng khoảng 10–20 ngày, sau đó dùng dung dịch này xoa lên da đầu để kích thích mọc tóc, đặc biệt ở người rụng tóc sau hóa trị.

Ớt cũng thường được dùng như gia vị trong bữa ăn hằng ngày để hỗ trợ tiêu hóa, giúp giảm cảm giác đầy bụng, chậm tiêu.

Với người bị đau dạ dày do nhiễm lạnh, dân gian thường dùng ớt kết hợp nghệ vàng tán bột, uống ngày vài lần để làm ấm bụng.

Trong các trường hợp đau nhức xương khớp mạn tính, ớt có thể được kết hợp với dây đau xương và thổ phục linh, sắc lấy nước uống theo kinh nghiệm của y học cổ truyền.

Ngoài ra, lá ớt giã nát với muối đôi khi được dùng đắp lên mụn nhọt để giảm đau và giúp mủ nhanh thoát ra, hỗ trợ quá trình lành thương.

Lưu ý khi sử dụng

Dù có nhiều lợi ích, ớt vẫn là thực phẩm có tính cay nóng mạnh. Việc sử dụng quá nhiều có thể gây kích ứng dạ dày, đặc biệt ở người có bệnh lý tiêu hóa.

Vì vậy, ớt nên được dùng ở mức độ vừa phải trong chế độ ăn uống hằng ngày. Với các bài thuốc dân gian, người bệnh nên tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi áp dụng để tránh những rủi ro không mong muốn.