Trồng rau sạch ở Pù Luông kết hợp làm du lịch đang phát triển mạnh mẽ những năm trở lại đây.

Liên kết trồng rau bản địa gắn với nhu cầu du lịch

Giữa đại ngàn Pù Luông, nơi có khí hậu mát mẻ quanh năm và biên độ nhiệt ngày – đêm lớn, du lịch nghỉ dưỡng đang ngày càng phát triển mạnh mẽ. Cùng với sự gia tăng của các homestay, khu nghỉ dưỡng sinh thái, nhu cầu về thực phẩm sạch, có nguồn gốc rõ ràng cũng trở thành yêu cầu tất yếu. Từ nhu cầu thực tế đó, năm 2018, HTX rau an toàn Thành Lâm (xã Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa) được thành lập và phát triển, từng bước mở ra hướng đi mới cho người dân địa phương.

HTX rau an toàn Thành Lâm được thành lập cũng là thời điểm đón những làn sóng khách du lịch đầu tiên đến tham quan, nghỉ dưỡng tại khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông. Khi đó, hệ thống nhà hàng, homestay trên địa bàn còn hạn chế về nguồn cung thực phẩm sạch, phần lớn phải nhập từ nơi khác, vừa tốn chi phí, vừa khó kiểm soát chất lượng.

Xuất phát từ thực tế đó, chính quyền địa phương đã vận động người dân liên kết sản xuất theo mô hình HTX, hướng tới trồng rau an toàn, phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương. Bên cạnh đó, việc tham gia HTX sẽ tập hợp các hộ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún thành một tổ sản xuất lớn. Từ đó giúp người dân tiếp cận kỹ thuật trong canh tác sản xuất.

Nhiều loại rau bản địa được trồng để cung cấp cho các homestay trên địa bàn xã Pù Luông.

Khi mới thành lập, HTX chỉ có 10 hộ dân tham gia với tổng diện tích canh tác khoảng 5.000m². Các loại rau được lựa chọn chủ yếu là cải mèo, cải tím và một số giống rau bản địa quen thuộc với người dân địa phương. Đây là những loại cây trồng dễ thích nghi với khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao và biên độ nhiệt lớn của Pù Luông, đồng thời phù hợp với khẩu vị của du khách. Những sản phẩm rau an toàn của HTX chủ yếu được cung ứng cho các nhà hàng, homestay trên địa bàn và một phần phục vụ nhu cầu của người dân địa phương.

Pù Luông đang trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước. Sự phát triển mạnh mẽ của du lịch kéo theo nhu cầu ngày càng cao về thực phẩm sạch, có nguồn gốc rõ ràng. Đây chính là “đầu ra” ổn định để HTX rau an toàn Thành Lâm duy trì và phát triển sản xuất trong suốt nhiều năm qua.

Nâng thu nhập từng bước thay đổi tư duy sản xuất

Sau hơn 6 năm hoạt động, HTX rau an toàn Thành Lâm hiện mỗi năm cung ứng ra thị trường trên 7 tấn rau các loại, mang về tổng thu nhập trên 100 triệu đồng cho 10 hộ thành viên. Thu nhập còn rất khiêm tốn nhưng đã góp phần cải thiện đời sống đối với bà con.

Theo hộ gia đình bà Hà Thị Son, thôn Bầm cho biết: gia đình bà tham gia HTX từ những ngày đầu. Với diện tích khoảng 1.000m² trồng rau an toàn, mỗi năm gia đình bà xuất bán khoảng 2 tấn rau các loại, thu về gần 50 triệu đồng. Từ khi tham gia HTX, được hướng dẫn cách làm đất, bón phân, chăm sóc rau theo hướng an toàn, thu nhập của gia đình ổn định hơn.

Việc trồng rau sạch mang tính chất bền vững đang giúp cho gia đình chị Hương có thu nhập ổn định.

Là thành viên của HTX, chị Ngân Thị Hương đã mạnh dạn chuyển đổi 500m² đất trồng ngô kém hiệu quả sang trồng rau an toàn. Khi tham gia HTX, chị Hương được hỗ trợ cải tạo đất, hướng dẫn sử dụng phân hữu cơ và tuyệt đối không dùng hóa chất trong quá trình sản xuất. Nhờ đó, rau làm ra dễ tiêu thụ, giá bán ổn định, giúp gia đình chị có nguồn thu đều đặn quanh năm.

Theo các thành viên HTX, lợi thế lớn nhất của mô hình là sản xuất gắn liền với nhu cầu của thị trường du lịch. Rau được trồng theo hình thức luân canh, thu hoạch liên tục, đảm bảo nguồn cung đều đặn cho các cơ sở kinh doanh dịch vụ trên địa bàn. Bên cạnh đó, việc liên kết trong HTX giúp các hộ dân chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, hỗ trợ nhau về giống, kỹ thuật và đầu ra sản phẩm, giảm rủi ro so với sản xuất đơn lẻ.

Rau cải, một loại rau được trồng nhiều tại xã Pù Luông.

Theo Hà Văn Hưởng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Pù Luông cho biết, HTX rau an toàn Thành Lâm là mô hình phù hợp với điều kiện tự nhiên và định hướng phát triển kinh tế của địa phương. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình còn tạo việc làm cho nhiều lao động, trong đó có phụ nữ trung niên – nhóm đối tượng khó tìm việc làm ổn định tại vùng cao.

Ngoài ra, do địa hình phức tạp và quỹ đất eo hẹp, chính quyền xã Pù Luông định hướng các thành viên HTX sản xuất rau an toàn theo hướng nâng cao chất lượng sản phẩm, thay vì mở rộng diện tích một cách ồ ạt. Tập trung khuyến khích người dân tận dụng diện tích đất vườn, đất nương rẫy kém hiệu quả để trồng rau, từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung với quy mô phù hợp. Việc áp dụng các biện pháp canh tác an toàn, thân thiện với môi trường, đồng thời xây dựng thương hiệu rau sạch gắn với du lịch sinh thái Pù Luông được xem là hướng đi phù hợp và bền vững.