Lâm Đồng và khát vọng trở thành "thủ phủ" nông nghiệp công nghệ cao

Hệ thống tưới thông minh dùng để tưới chanh dây, mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp và người dân trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Lợi thế tự nhiên

Lâm Đồng có lợi thế tự nhiên vượt trội để phát triển nông nghiệp, với quỹ đất nông nghiệp lớn, đất đai màu mỡ, địa hình, khí hậu đa dạng rất thuận lợi cho sản xuất nhiều loại nông sản khác nhau có lợi thế cạnh tranh cao như rau hoa ôn đới, chè, cà phê, dâu tằm, tiêu, cây ăn quả (sầu riêng, bơ, thanh long...) và nhiều loại cây trồng có giá trị cao.

Sau hợp nhất ba tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận, Đắk Nông hiện có 107.306 ha sản xuất đạt tiêu chí nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC), chiếm 10% diện tích gieo trồng; trong đó 1.200 ha nông nghiệp thông minh. Tỉnh đã công nhận 17 vùng NNCNC với 16.447,5ha (gồm 1 vùng lúa, 6 vùng cà phê, 1 vùng chè, 2 vùng hoa, 2 vùng hồ tiêu, 2 vùng rau, 2 vùng cây ăn quả - sầu riêng, xoài và 1 vùng chăn nuôi bò); cùng 13 doanh nghiệp NNCNC (7 doanh nghiệp trồng trọt, 2 doanh nghiệp chăn nuôi, 2 doanh nghiệp thủy sản 2 doanh nghiệp lâm nghiệp).

Hiện toàn tỉnh có 149.760 ha sản xuất an toàn bền vững, hơn 97.000ha cây trồng cạn áp dụng tưới tiết kiệm; 508 cơ sở thực hiện sơ chế, đóng gói nông sản với sản lượng đạt 1.535.727 tấn/năm; tỷ lệ sản lượng nông sản (rau, trái cây) qua chế biến năm 2025 đạt khoảng 24,4% tổng sản lượng toàn tỉnh, tập trung vào các sản phẩm chủ lực như: rau, củ, quả các loại, thanh long, cà phê, chè, sầu riêng...

Máy bay không người lái giúp nông dân tỉnh Lâm Đồng tiết kiệm thời gian, lượng thuốc bảo vệ thực vật giảm công lao động.

Khi cánh đồng được “số hóa”

Công nghệ cảm biến, điều khiển thông minh và AI đã được triển khai, đang từng bước làm thay đổi phương thức canh tác truyền thống trên các cánh đồng tại tỉnh Lâm Đồng. Ở các vùng sản xuất rau, hoa trọng điểm, nông dân đã ứng dụng đồng bộ hệ thống cảm biến, điều khiển tự động và bước đầu tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong chăm sóc cây trồng.

Nhờ đó, lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật giảm khoảng 20%, lượng nước tưới tiết kiệm 30 -50%, trong khi lợi nhuận tăng 115-120% so với canh tác truyền thống. Một số mô hình tiên phong còn sử dụng AI để thu thập dữ liệu và ghi nhật ký canh tác điện tử, tiêu biểu như mô hình hợp tác giữa MimozaTech và PepsiCo tại huyện Đơn Dương.

Ông Lê Hoàng Vinh, Phó Chủ tịch UBND xã Đức An, cho biết: UBND xã đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp, trong đó có triển khai những mô hình ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao như: Xây dựng các mô hình nông nghiệp chứng nhận (VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, RA…), áp dụng canh tác nông nghiệp theo hướng bền vững nhằm nâng cao chất lượng, giảm dư lượng hóa chất. Hiện nay trên địa bàn xã có một số mô hình HTX có liên kết chuỗi giá trị với các công ty, bao tiêu sản phẩm của các hộ dân trồng cà phê, hồ tiêu, như HTX Đoàn Kết, Bình Tiến. Duy trì, phát triển vùng sản xuất cà phê ứng dụng công nghệ cao trên cây cà phê với tổng diện tích 450ha.

Việc áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của nông sản của tỉnh Lâm Đồng trên thị trường trong nước và quốc tế.

Hiện toàn tỉnh có hơn 250 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất - kinh doanh nông sản áp dụng tem truy xuất nguồn gốc QR code, tập trung ở các nhóm sản phẩm chủ lực như rau, chè, trái cây và dược liệu. Việc minh bạch thông tin sản phẩm không chỉ giúp kiểm soát chất lượng, mà còn tạo dựng niềm tin bền vững với người tiêu dùng.

Hệ thống trạm giám sát, cảnh báo thông minh đang từng bước được triển khai, mở rộng tại các vùng sản xuất chuyên canh. Tỉnh đã đầu tư 3 trạm cảnh báo sương muối, 5 trạm cảm biến thời tiết – độ ẩm đất tại vùng cà phê, chè, sầu riêng và 2 trạm giám sát côn trùng thông minh trên đồng lúa.

Các trạm hoạt động tự động, liên tục thu thập dữ liệu, dự báo – cảnh báo sớm rủi ro và gửi thông tin trực tiếp đến điện thoại nông dân. Riêng trạm côn trùng ứng dụng công nghệ IoT và AI có thể nhận diện, phân loại hơn 15 loài, giám sát trên diện tích 300ha/trạm, phục vụ cho khoảng 500 tài khoản sử dụng.

Cùng với đó, chuyển đổi số trong quản lý sản xuất cũng đang diễn ra mạnh mẽ. Nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng phần mềm đồng bộ từ sản xuất, nhân sự, kế toán đến chuỗi cung ứng và truy xuất nguồn gốc.

Trong lĩnh vực sản xuất giống sinh học, phần mềm quản lý phòng nuôi cấy mô giúp theo dõi quy trình, kiểm soát chất lượng bằng QR code, nâng cao năng suất và độ chính xác. Các doanh nghiệp như Công ty TNHH Sinh học F1, Công ty CP Cây giống Cao Nguyên, Công ty TNHH Quang Nguyên… mỗi năm sản xuất trên 50 triệu cây giống, xuất khẩu hơn 35 triệu cây, mang lại doanh thu khoảng 10 triệu USD.

Nhờ áp dụng sản xuất công nghệ cao, nhiều trang trại trồng rau tại Lâm Đồng đem lại thu nhập cao.

Mở nút thắt, tạo đột phá cho nông nghiệp công nghệ cao

Tuy nhiên khó khăn lớn nhất trong phát triển nông nghiệp công nghệ cao ở tỉnh Lâm Đồng hiện nay, tập trung vào vào yếu tố như: quy mô, vốn, nhân lực và hạ tầng. Sản xuất vẫn chủ yếu manh mún, nhỏ lẻ, liên kết chuỗi yếu, chưa hình thành được các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn. Chi phí đầu tư công nghệ cao rất lớn, trong khi khả năng tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi của nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ còn nhiều rào cản.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao đang thiếu hụt nghiêm trọng; lao động nông nghiệp phần lớn chưa được đào tạo bài bản về công nghệ số, quản trị chuỗi hay sản xuất thông minh. Hoạt động nghiên cứu, chuyển giao khoa học – công nghệ, giống mới, logistics và bảo quản sau thu hoạch chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030, xác định mục tiêu: Triển khai đồng bộ các nghị quyết về phát triển nông nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu; khơi thông các điểm nghẽn, nút thắt để khai thác và phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế nông nghiệp của địa phương.

Nâng cao giá trị sản xuất, mở rộng thị trường xuất khẩu và phát triển chuỗi giá trị nông sản gắn với thương mại điện tử. Phấn đấu tỉnh Lâm Đồng trở thành trung tâm NNCNC, nông nghiệp thông minh và du lịch nông nghiệp trọng điểm của quốc gia và khu vực châu Á.

Đây là thời điểm để tỉnh hiện thực hóa khát vọng trở thành một trong những cực tăng trưởng năng động, đồng thời hướng tới mục tiêu cao hơn: trung tâm NNCNC và nông nghiệp thông minh tầm Châu Á. Đến năm 2030, Lâm Đồng đặt mục tiêu trở thành tỉnh phát triển khá, trong đó nông nghiệp đóng vai trò động lực, kết hợp hài hòa với công nghiệp chế biến sâu, logistics nông nghiệp và du lịch nông nghiệp - sinh thái.

Ông Nguyễn Hoàng Phúc, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, cho biết: Lâm Đồng xác định phát triển nông nghiệp công nghệ cao là hướng đi chiến lược, là nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị và Nhân dân tỉnh Lâm Đồng. Với mục tiêu tổng thể: Tăng năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng nông sản; phát triển nông nghiệp bền vững, thân thiện môi trường; xây dựng Lâm Đồng trở thành địa phương nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái và kinh tế tuần hoàn điển hình của cả nước.

Trong nhiệm kỳ 2025 - 2030, Lâm Đồng xác định phát triển toàn diện kinh tế - xã hội, trong đó nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế nông nghiệp hiện đại là nền tảng quan trọng. Đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, tuần hoàn, ứng dụng chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ xuyên suốt. Nông nghiệp trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và công nghiệp chế biến được định hướng trở thành ngành kinh tế kỹ thuật hiện đại, quy mô lớn, có khả năng thích ứng cao với biến đổi khí hậu và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tỉnh đặt mục tiêu không chỉ nâng cao giá trị sản xuất mà còn tạo ra hệ sinh thái nông nghiệp dựa trên công nghệ, tri thức và kết nối thị trường quốc tế; từng bước đưa Lâm Đồng trở thành điểm đến của các nhà đầu tư chiến lược và các trung tâm nghiên cứu nông nghiệp hàng đầu khu vực. Tốc độ tăng trưởng khu vực nông, lâm, thủy sản đạt 5–5,5%/năm; GRDP chung toàn tỉnh, tăng 10–10,5%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng nâng cao tỷ trọng sản phẩm công nghệ cao; đến năm 2030, nông nghiệp chiếm 28,5–29% trong giá trị tăng thêm. Diện tích NNCNC đạt trên 30% diện tích canh tác; nông nghiệp thông minh đạt trên 3.000 ha. Giá trị xuất khẩu nông sản đạt 2,4 tỷ USD, trong đó sản phẩm công nghệ cao chiếm hơn 60%. Phát triển mạnh du lịch nông nghiệp, logistics nông nghiệp, chuỗi chế biến sâu và các vùng sản xuất hữu cơ.

Lộ trình phát triển NNCNC của tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2025 – 2030 là bước đi chiến lược đầy quyết tâm của cả hệ thống chính trị và Nhân dân. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp về quy hoạch, khoa học công nghệ, tín dụng, liên kết thị trường và đào tạo nhân lực sẽ tạo nền tảng vững chắc để tỉnh bứt phá.

Với khát vọng lớn và nền tảng mạnh mẽ, tỉnh Lâm Đồng hoàn toàn có đủ điều kiện để trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao, xanh, bền vững hàng đầu của quốc gia và khu vực châu Á.

Hưng Yên chuyển dịch mạnh mẽ tư duy sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, sản xuất hữu cơ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hưng Yên vừa tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và triển khai ...

Tích tụ đất đai, cơ giới hóa mở đường cho nông nghiệp công nghệ cao Từ những thửa ruộng manh mún, bạc màu, xã Hồ Vương (Thanh Hóa) đang hình thành những cánh đồng mẫu lớn, khu sản xuất nhà ...

Khởi động dự án nông nghiệp công nghệ cao 30.500 tỉ đồng tại Đồng Nai Ngày 3/2, tỉnh Đồng Nai đã tổ chức Lễ khởi động Dự án chăn nuôi, sản xuất và chế biến nông sản tập trung ứng ...