Lâm Đồng hướng tới trung tâm logistics xanh của Tây Nguyên và Nam Trung Bộ

Hệ thống logistics khép kín - Ảnh minh họa

Thực hiện Quyết định số 2152/QĐ-BNNMT ngày 05/6/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phát triển hệ thống logistics nông sản Việt Nam, UBND tỉnh Lâm Đồng đã cụ thể hóa bằng kế hoạch hành động riêng cho địa phương, phù hợp với tiềm năng sau sáp nhập.

Phát huy lợi thế kết nối vùng sau sáp nhập

Điểm nhấn của Kế hoạch là phát huy lợi thế đặc thù của Lâm Đồng mới - tỉnh kết nối trực tiếp vùng Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ. Đây là cơ hội để hình thành một hệ thống logistics khép kín từ vùng nguyên liệu - sơ chế - chế biến - bảo quản - vận chuyển - phân phối - xuất khẩu.

Mục đích không chỉ là giảm chi phí logistics, hạn chế tổn thất sau thu hoạch mà còn là nâng cao giá trị gia tăng, chất lượng và năng lực cạnh tranh cho các ngành hàng chủ lực: rau, hoa; cà phê, chè; hồ tiêu, điều, mắc ca; sầu riêng, thanh long và cây ăn quả khác; chăn nuôi; lâm sản và thủy sản.

Kế hoạch yêu cầu việc triển khai phải gắn chặt với phát triển vùng nguyên liệu tập trung, tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển kinh tế hợp tác xã, nông thôn mới và nông nghiệp công nghệ cao - định hướng cốt lõi của nông nghiệp hữu cơ.

Hai mục tiêu định lượng đến năm 2030

Kế hoạch xác định mục tiêu chung là phát triển hệ thống logistics nông lâm thủy sản theo hướng hiện đại, đồng bộ, ứng dụng chuyển đổi số và logistics xanh.

Hai mục tiêu cụ thể được nhấn mạnh:

80% doanh nghiệp dịch vụ logistics trong nông nghiệp ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số để cải thiện thời gian, chi phí logistics.

100% vùng sản xuất hàng hóa nông, lâm, thủy sản tập trung được cung cấp đầy đủ các dịch vụ truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch, kiểm tra, kiểm nghiệm, chứng nhận chất lượng, chế biến và phát triển thị trường. Đây là nền tảng quan trọng cho nông sản hữu cơ trong truy xuất minh bạch và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

Lấy ngành hàng làm trung tâm để đầu tư hạ tầng

Thay vì đầu tư dàn trải, Lâm Đồng xác định ưu tiên hạ tầng logistics chuyên ngành theo từng nhóm hàng:

Với rau, hoa và nông nghiệp công nghệ cao: Phát triển trung tâm logistics gắn với vùng sản xuất tập trung, trung tâm sơ chế, phân loại, đóng gói, kho lạnh và vận chuyển lạnh. Đây là chìa khóa giữ freshness cho sản phẩm hữu cơ; cà phê, chè, hồ tiêu, điều, mắc ca: Phát triển hệ thống thu gom, kho bảo quản, kho ngoại quan, kiểm nghiệm và kết nối vận tải container ra cảng biển.

Sầu riêng, thanh long: Ưu tiên cơ sở xử lý sau thu hoạch, đóng gói đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, kho lạnh và chuỗi lạnh.

Đối với chăn nuôi: Đầu tư hạ tầng giết mổ, sơ chế, bảo quản lạnh đáp ứng yêu cầu thú y, an toàn thực phẩm và môi trường; Nghành thủy sản, nâng cấp cảng cá, khu neo đậu, kho lạnh, cơ sở nước đá, trung tâm thu mua - chế biến, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và chống khai thác IUU.

Tỉnh khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế đầu tư trạm trung chuyển, điểm thu gom, kho lạnh quy mô vừa và nhỏ ngay tại vùng nguyên liệu, phục vụ trực tiếp cho HTX, tổ hợp tác nhằm giảm chi phí vận chuyển.

Đột phá từ chuyển đổi số và logistics xanh

Một trụ cột quan trọng của Kế hoạch là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối xây dựng Cơ sở dữ liệu logistics nông sản của tỉnh, kết nối liên thông với dữ liệu ngành nông nghiệp, đất đai, giao thông, thương mại.

Đồng thời, tỉnh sẽ triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử liên thông từ sản xuất - thu hoạch - sơ chế - chế biến đến tiêu thụ. Khuyến khích doanh nghiệp, HTX ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), Blockchain, quản trị kho, thương mại điện tử.

Các công nghệ bảo quản sau thu hoạch, công nghệ chuỗi lạnh, công nghệ giảm tổn thất và phát triển logistics xanh được xác định là hướng nghiên cứu, ứng dụng ưu tiên - hoàn toàn phù hợp với tiêu chí của nông nghiệp hữu cơ.

Phân công rõ trách nhiệm

Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan đầu mối, chủ trì, theo dõi, kiểm tra và tổng hợp báo cáo hằng năm trước ngày 30/11.

Sở Công Thương chủ trì quản lý nhà nước về logistics, kết nối với trung tâm logistics vùng, cảng biển, thúc đẩy thương mại điện tử; Sở Khoa học và Công nghệ thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; Sở Xây dựng, Sở Tài chính tham mưu tích hợp quy hoạch, bố trí quỹ đất và cân đối nguồn vốn.

UBND các xã, phường, đặc khu Phú Quý triển khai tại cơ sở và báo cáo về Sở NN&MT trước ngày 20/11 hàng năm.

Kinh phí thực hiện được huy động đa dạng từ ngân sách nhà nước, lồng ghép các chương trình, dự án, vốn xã hội hóa, ODA và vốn của doanh nghiệp, HTX.

Với kế hoạch này, Lâm Đồng kỳ vọng từng bước hình thành các chuỗi cung ứng nông sản hiện đại, bền vững, giảm mạnh tổn thất sau thu hoạch, nâng cao giá trị cho nông sản hữu cơ, nông sản công nghệ cao, tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt trên thị trường trong nước và xuất khẩu./.