Kinh nghiệm chuyển đổi đất keo cằn cỗi sang trồng ổi lê Đài Loan hiệu quả

Mô hình trồng ổi lê Đài Loan.

Tại nhiều vùng đất trước đây chủ yếu trồng keo trên nền đất khô cằn, việc chuyển đổi sang cây ăn quả đang cho thấy hiệu quả rõ rệt. Một trong những mô hình tiêu biểu là trồng ổi lê Đài Loan kết hợp cây lâu năm, vừa cải tạo đất vừa tạo nguồn thu ổn định.

Trên diện tích khoảng 32.000 m², sau khi được cải tạo, hơn 1.200 gốc ổi lê Đài Loan và 350 gốc mận đã được đưa vào trồng. Sau hơn một năm khai thác, vườn ổi bắt đầu cho sản lượng ổn định, trong khi cây mận đang trong giai đoạn phát triển, dự kiến cho thu hoạch từ cuối năm 2026.

Từ thực tế triển khai, yếu tố đầu tiên quyết định thành công là đánh giá đúng điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và đầu ra sản phẩm. Đất trồng keo lâu năm thường nghèo dinh dưỡng, nhiều đá, cần cải tạo kỹ trước khi trồng cây ăn quả.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn giống ổi lê Đài Loan được đánh giá phù hợp nhờ khả năng thích nghi tốt, năng suất cao và dễ tiêu thụ trên thị trường.

Để chuyển đổi từ đất keo sang vườn cây ăn quả, chi phí đầu tư ban đầu có thể lên tới hàng tỷ đồng, chủ yếu cho san lấp mặt bằng, cải tạo đất, hệ thống tưới tiêu và cây giống (khoảng 50.000 đồng/gốc).

Thực tế cho thấy, giai đoạn đầu cây phát triển chưa ổn định do đất chưa hồi phục hoàn toàn. Vì vậy, việc chủ động cơ giới hóa, giảm phụ thuộc lao động thủ công giúp tiết kiệm chi phí và tăng hiệu quả chăm sóc.

Một trong những kinh nghiệm quan trọng là ưu tiên phân hữu cơ kết hợp chế phẩm sinh học, hạn chế phân hóa học để cải tạo đất lâu dài.

Hệ thống tưới nhỏ giọt và chăm sóc theo quy trình kỹ thuật giúp cây phát triển đồng đều, trái ổi có vị ngọt, thơm và chất lượng ổn định. Nhờ đó, sản phẩm được thương lái thu mua tại vườn với giá khoảng 20.000 đồng/kg, tiêu thụ khá ổn định.

Hiện mô hình có thể mang lại doanh thu khoảng 40 triệu đồng mỗi tháng, tuy nhiên vẫn phụ thuộc vào mùa vụ và nhu cầu thị trường.

Kinh nghiệm thực tế cho thấy, không nên chỉ tập trung vào một loại cây. Việc trồng xen mận, dừa hoặc các cây lâu năm giúp tạo nguồn thu dài hạn, trong khi ổi mang lại dòng tiền ngắn hạn.

Mô hình “lấy ngắn nuôi dài” giúp giảm rủi ro khi giá nông sản biến động và đảm bảo hiệu quả kinh tế bền vững hơn.

Xu hướng hiện nay là kết hợp sản xuất nông nghiệp với du lịch trải nghiệm. Các vườn cây ăn quả quy mô lớn đang được định hướng phát triển thành điểm tham quan, hái trái tại vườn.

Một số hợp tác xã nông nghiệp cũng đang xây dựng đề án mở rộng vùng trồng, hướng tới khoảng 7 ha cây ăn quả kết hợp du lịch sinh thái, đồng thời phát triển sản phẩm OCOP như trà lá ổi.

Chính quyền địa phương đánh giá cao mô hình chuyển đổi này vì giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tạo sinh kế mới và giảm diện tích trồng keo kém hiệu quả.

Từ thực tế triển khai cho thấy, việc chuyển đổi đất keo cằn cỗi sang trồng ổi lê Đài Loan hoàn toàn khả thi nếu có sự đầu tư bài bản về kỹ thuật, vốn và định hướng thị trường. Mô hình không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp sinh thái bền vững trong tương lai.