Khuyến nông Hà Tĩnh: Hành trình 32 năm khơi nguồn và sứ mệnh kiến tạo giá trị xanh

Tập thể cán bộ nhân viên Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh

Từ những bước chân không mỏi trên “chảo lửa, túi mưa”

Ngược dòng thời gian về những năm 1993 - 1994, khi hệ thống Khuyến nông Hà Tĩnh vừa mới thành lập trong bối cảnh nền nông nghiệp tỉnh nhà còn manh mún, lạc hậu. Với một địa bàn khắc nghiệt được ví như “chảo lửa, túi mưa”, nhiệm vụ của những cán bộ khuyến nông thời bấy giờ vô cùng nặng nề: Làm sao để xóa đói giảm nghèo, làm sao để thay đổi tập quán canh tác “nhờ trời” của bà con nông dân?

Suốt hơn ba thập kỷ, các thế hệ cán bộ khuyến nông Hà Tĩnh đã bền bỉ lội ruộng, trèo đèo, mang những bộ giống mới, kỹ thuật mới đến với những vùng đất cằn cỗi từ Kỳ Anh đến Nghi Xuân, từ vùng biển ngang đến rẻo cao biên giới Hương Sơn, Vũ Quang. 32 năm qua là một hành trình bền bỉ của niềm tin, nơi những mô hình trình diễn không chỉ là số liệu trên giấy mà là những mùa vàng trĩu hạt, là những đồi cam, vườn bưởi trĩu quả làm thay đổi số phận của hàng ngàn hộ gia đình.

Như ông Nguyễn Hữu Ngọc – Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh nói: “Hơn 32 năm qua, Khuyến nông Hà Tĩnh đã luôn đồng hành cùng nông dân trong từng mùa vụ, từng mô hình sản xuất. Trong bối cảnh ngành nông nghiệp chuyển sang phát triển theo hướng sinh thái, hiện đại và bền vững, khuyến nông phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, lấy nhu cầu của người dân làm trung tâm, gắn chuyển giao kỹ thuật với liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và chuyển đổi số. Đây vừa là trách nhiệm, vừa là động lực để đội ngũ cán bộ khuyến nông tiếp tục phấn đấu trong thời gian tới.”

Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh Nguyễn Hữu Ngọc phát biểu tại lễ Kỷ niệm 33 năm Ngày thành lập Khuyến nông Việt Nam (02/3/1993 – 02/3/2026)

Hiệu quả của Tổ ‘Khuyến nông cộng đồng’

Một trong những điểm sáng nhất của Khuyến nông Hà Tĩnh trong 2 năm trở lại đây (2023-2025) chính là việc triển khai hiệu quả đề án Tổ ‘Khuyến nông cộng đồng’. Đây được coi là cuộc cách mạng trong phương thức tiếp cận nông dân.

Hiện nay, Hà Tĩnh đã thành lập được gần 200 Tổ Khuyến nông cộng đồng tại các xã phướng, với hàng nghìn thành viên tham gia. Không chỉ thuần túy dạy kỹ thuật, các tổ này còn đảm nhiệm vai trò tư vấn về quản trị trang trại, kết nối thị trường, hỗ trợ thành lập hợp tác xã và đặc biệt là hướng dẫn nông dân thực hiện chuyển đổi số. Hình ảnh các cán bộ khuyến nông cầm smartphone hướng dẫn nông dân livestream bán nông sản hay cập nhật nhật ký sản xuất điện tử đã trở nên quen thuộc. Đây chính là hơi thở của khuyến nông hiện đại: Tận tâm, đa năng và bắt kịp xu thế.

Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh Nguyễn Hữu Ngọc chia sẻ thêm: “Chúng tôi xác định, khuyến nông không chỉ là đưa kỹ thuật đến cho nông dân, mà phải là người định hướng để nông dân biết giữ gìn đất mẹ. Nông nghiệp hữu cơ không phải là trào lưu, đó là sự sống còn”.

Đoàn công tác Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh tham quan, đánh giá mô hình thâm canh giống đậu xanh 12DX02

Chuyển dịch mạnh mẽ sang nông nghiệp xanh và hữu cơ

Bước sang giai đoạn 2020-2025, trước yêu cầu cấp thiết về biến đổi khí hậu và tiêu chuẩn khắt khe của thị trường, Khuyến nông Hà Tĩnh đã có bước chuyển mình ngoạn mục. Chuyển từ “khuyến khích sản xuất” sang “khuyến khích kinh tế nông nghiệp”. Không còn dừng lại ở việc tăng năng suất thuần túy, trọng tâm của công tác khuyến nông hiện nay là: Sạch - An toàn - Giá trị cao.

Theo báo cáo của Trung tâm Khuyến nông tỉnh, Hà Tĩnh hiện có trên 230 cơ sở được chứng nhận VietGAP, GMP, HACCP, ISO còn hiệu lực; Hơn 115 ha cây trồng được cấp chứng nhận hữu cơ; Gần 480 ha sản xuất theo hướng hữu cơ; Phấn đấu đến năm 2030 sẽ có 2.500 ha cây trồng đạt chứng nhận VietGAP, hữu cơ. Có 67 mô hình chăn nuôi theo quy trình hữu cơ, ứng dụng công nghệ vi sinh trong xử lý môi trường và tái chế phụ phẩm thành phân bón phục vụ trồng trọt.

Chẳng hạn: Việc kết hợp “Lúa – Cá”, “Lúa – Rươi” tại các vùng đất ngập mặn, hay mô hình nuôi ong lấy mật dưới tán rừng tại Vũ Quang, Hương Khê không chỉ bảo vệ hệ sinh thái mà còn tạo ra những sản phẩm “đặc sản” có giá trị gia tăng cực cao.

Hoặc, các vùng sản xuất lúa tập trung tại Đức Thọ, Cẩm Xuyên,.. ứng dụng 100% chế phẩm sinh học và phân bón hữu cơ, giúp giảm 35% lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Việc áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc (QR Code) và chứng nhận GlobalGAP đã giúp nông sản Hà Tĩnh không chỉ đứng vững tại hệ thống siêu thị nội địa mà còn bắt đầu thâm nhập các thị trường khó tính như EU, Nhật Bản và Hoa Kỳ.

Bưởi Phúc Trạch định hình được thương hiệu trên thị trường

Thực tế cho thấy, trong hành trình 32 năm xây dựng và phát triển, Khuyến nông Hà Tĩnh đã đạt được nhiều thành tựu đáng tự hào. Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển mình mạnh mẽ, yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và hội nhập thị trường ngày càng cao, vai trò của khuyến nông càng trở nên quan trọng.

Trung tâm đã bao phủ 100% các xã, phường nông nghiệp có hệ thống khuyến nông viên cơ sở hoặc tổ khuyến nông cộng đồng. Tổ chức, đào tạo hàng nghìn lớp đào tạo tập huấn cho hàng chục nghìn nông dân. Hỗ trợ tư vấn kỹ thuật cho hơn 80% các sản phẩm OCOP 3 sao, 4 sao của tỉnh liên quan đến lĩnh vực trồng trọt và chăn nuôi. Tỷ lệ cơ giới hóa trong khâu làm đất và thu hoạch lúa đạt trên 98%, góp phần giảm tổn thất sau thu hoạch và hạ giá thành sản xuất.

Những con số tự hào và biết nói đã phần nào minh chứng cho phương châm “Ở đâu có nông dân, ở đó có khuyến nông”. Đội ngũ cán bộ Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh sẽ tiếp tục bám sát cơ sở, đổi mới sáng tạo, góp phần xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Có thể nói, 32 năm – một khoảng thời gian đủ dài để một thế hệ cán bộ khuyến nông trưởng thành và cống hiến. Những tấm lưng đẫm mồ hôi trên đồng ruộng, những ánh mắt lấp lánh niềm vui khi mùa màng bội thu chính là huân chương cao quý nhất dành cho những “kỹ sư chân đất”.

Kỷ niệm 33 năm ngày thành lập Khuyến nông Việt Nam, Khuyến nông Hà Tĩnh tự hào về những gì đã làm được nhưng cũng ý thức rõ những thách thức phía trước. Trong kỷ nguyên của nông nghiệp 4.0 và kinh tế xanh, những người làm công tác khuyến nông Hà Tĩnh sẽ tiếp tục viết tiếp bản hòa ca giữa con người và thiên nhiên, để mỗi tấc đất quê hương thực sự là “tấc vàng”, để nông dân thực sự giàu lên từ chính bàn tay và trí tuệ trên mảnh đất của mình.

Hành trình ấy vẫn đang tiếp diễn, với một tâm thế mới: Khuyến nông là vì dân, dựa vào dân và cùng dân làm giàu!