Khoa học công nghệ đòn bẩy thực thi hiệu quả chính sách bảo vệ môi trường

Ảnh minh họa.

Ngày 31/7/2025, tại Nhà Quốc hội, Đoàn giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực thi hành” đã có cuộc làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN). Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan - Trưởng Đoàn giám sát, chủ trì cuộc làm việc.

Phát biểu chỉ đạo, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, nhấn mạnh, Bộ KHCN cần nhận thức sâu sắc hơn vai trò, trách nhiệm trong công tác bảo vệ môi trường, nhất là trong bối cảnh mới.

“Các chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường trong bối cảnh mới sẽ khó được thực thi hiệu quả nếu chúng ta không gắn kết chặt chẽ với việc phát triển, ứng dụng KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số mạnh mẽ trong các hoạt động liên quan đến bảo vệ môi trường”, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Trước hết, Bộ phải khẩn trương hoàn thiện thể chế, chính sách KHCN liên quan đến bảo vệ môi trường, triển khai hiệu quả các nghị quyết lớn, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW; tuân thủ đầy đủ các quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các văn bản hướng dẫn; khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung ban hành các QCVN, TCVN về bảo vệ môi trường cho phù hợp, tạo thuận lợi cho quá trình triển khai, thực hiện.

Từ tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW và thực tiễn quản lý, Bộ cần chủ động nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các quy định pháp luật liên quan nhằm tháo gỡ điểm nghẽn chính sách.

Thứ hai, Bộ cần tập trung nguồn lực và thúc đẩy xã hội hóa đầu tư cho nghiên cứu, ứng dụng KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đặc biệt trong lĩnh vực môi trường; phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để đề xuất chính sách đột phá, huy động mạnh mẽ các nguồn lực xã hội, ưu tiên thực hiện Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến 2030, tầm nhìn 2050.

Trong đó, chú trọng đầu tư hạ tầng kỹ thuật, mạng lưới quan trắc, cơ sở dữ liệu môi trường; áp dụng công nghệ cao, công nghệ thông tin, viễn thám, công nghệ tốt nhất hiện có (BAT) trong giám sát, xử lý chất thải, ứng phó biến đổi khí hậu; phát triển ngành công nghiệp môi trường và nâng cao năng lực các viện nghiên cứu, trường đại học, đơn vị tư vấn.

Thứ ba, Bộ cần quan tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút và đãi ngộ nhân tài trong lĩnh vực KHCN và môi trường, bảo đảm nguồn lực nội địa đạt chuẩn quốc tế, theo kịp xu hướng công nghệ hiện đại.

Báo cáo Đoàn giám sát, Thứ trưởng Bộ KHCN Lê Xuân Định cho biết, tính đến năm 2025, hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về môi trường có 638 TCVN. Thực hiện Luật Bảo vệ môi trường, trong giai đoạn 2020-2025, Bộ KHCN đã tổ chức thẩm định, công bố: 151 TCVN; trong đó chất lượng không khí có 29 TCVN; chất lượng nước 50 TCVN; chất lượng đất 19 TCVN; chất thải 37 TCVN; kiểm soát khí nhà kính 11 TCVN; thích ứng biến đổi khí hậu 5 TCVN.

Cùng với đó, Bộ đã thẩm định 30 quy chuẩn kỹ thuật (QCVN) và tiếp nhận đăng ký 20 QCVN.

Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, hệ thống TCVN, QCVN đã góp phần quan trọng nâng cao hiệu lực quản lý môi trường, hỗ trợ kiểm tra, thanh tra, cấp phép môi trường và thúc đẩy công nghệ xử lý môi trường hiện đại. Đồng thời, tăng cường cơ sở kỹ thuật cho việc tham gia thị trường carbon, kiểm kê khí nhà kính, truy xuất nguồn gốc sản phẩm xanh và đáp ứng yêu cầu của các cam kết quốc tế cũng như tạo thuận lợi để doanh nghiệp từng bước vượt qua các rào cản kỹ thuật như CBAM của EU.

Giai đoạn 2022 - 2024, Bộ đã xây dựng 27 trạm quan trắc phóng xạ tại 16 tỉnh, triển khai quan trắc bức xạ tự nhiên tại 14 trạm khí tượng và 3 trạm ozone - UV; duy trì các nhóm trạm chuyên biệt như quan trắc mưa axit, phóng xạ đất liền, biển và khu vực phía Bắc. Dữ liệu được cập nhật thường xuyên, phục vụ cảnh báo sớm và quản lý môi trường.

Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường Chính phủ vừa có Nghị quyết số 122/NQ-CP ban hành Kế hoạch thực hiện Kết luận số 81-KL/TW ngày 04/6/2024 của Bộ Chính trị về ...

Nỗ lực "cứu xanh" môi trường Việt Nam Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia 2021-2030 được kỳ vọng sẽ trở thành "liều thuốc" hữu hiệu, mang đến những giải pháp đột ...

Giải pháp bảo vệ môi trường gắn với phát triển nông nghiệp Ngày 24/11, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức Diễn đàn "Chủ tịch Hội ...