Kenya biến phế phụ phẩm cây chuối thành bao bì thân thiện môi trường

Mỗi năm, hoạt động sản xuất chuối tại châu Phi tạo ra lượng lớn phế phụ phẩm nông nghiệp. Thay vì để phân hủy hoặc đốt bỏ, thân giả cây chuối đang được tận dụng làm nguyên liệu sản xuất bao bì từ sợi, mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm phụ thuộc vào vật liệu truyền thống.

Theo thông tin từ một doanh nghiệp khởi nghiệp tại Kenya, châu Phi tạo ra gần 90 triệu tấn chất thải từ cây chuối mỗi năm. Phần lớn lượng phụ phẩm này trước đây bị bỏ lại trên đồng ruộng để phân hủy hoặc được đốt sau khi thu hoạch.

Từ nguồn nguyên liệu sẵn có này, thân giả cây chuối bị loại bỏ được thu gom và xử lý để chiết xuất sợi. Sợi sau đó được sử dụng để sản xuất nhiều loại bao bì như túi mua sắm, hộp đựng thực phẩm và thùng carton.

Việc tận dụng thân giả cây chuối không chỉ góp phần giảm lượng chất thải nông nghiệp mà còn tạo thêm nguồn thu nhập cho người trồng. Những phụ phẩm trước đây có ít hoặc gần như không có giá trị thương mại nay trở thành nguyên liệu phục vụ sản xuất bao bì.

Để thuận lợi cho quá trình thu gom và chế biến, các đơn vị vi xử lý được bố trí gần khu vực canh tác nhằm thực hiện công đoạn chiết xuất sợi ngay tại địa phương. Cách làm này giúp giảm chi phí vận chuyển, duy trì nguồn cung nguyên liệu và hỗ trợ hình thành chuỗi cung ứng gắn với các vùng sản xuất chuối.

Các sản phẩm bao bì từ sợi chuối đang được hướng tới phục vụ doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhà bán lẻ, doanh nghiệp nông nghiệp và những khách hàng thương mại có nhu cầu tìm kiếm giải pháp thay thế cho bao bì nhựa.

Mô hình hiện đã xây dựng được mạng lưới hợp tác với khoảng 1.600 nông dân và 10 tổ chức cộng đồng tại Kenya. Hơn 300 hợp đồng cung ứng đã được thiết lập, cho thấy phụ phẩm cây chuối có tiềm năng trở thành nguồn nguyên liệu mới cho ngành bao bì.

Sáng kiến tận dụng thân giả cây chuối cũng đã nhận được sự ghi nhận thông qua Giải thưởng Xúc tiến Kinh tế Tuần hoàn và Giải thưởng Nhà đổi mới Xanh năm 2024.

Mô hình này tiếp tục được giới thiệu tại các chương trình đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp ở Kenya trong năm 2026, với định hướng mở rộng năng lực sản xuất và mạng lưới liên kết với nông dân.

Trong thời gian tới, hoạt động sản xuất dự kiến được mở rộng cùng với việc phát triển thêm các dòng bao bì từ sợi để phục vụ thị trường Đông Phi.

Việc biến thân giả cây chuối thành nguyên liệu sản xuất bao bì cho thấy tiềm năng khai thác giá trị từ phế phụ phẩm nông nghiệp. Thay vì trở thành chất thải sau thu hoạch, nguồn sinh khối này có thể tham gia trở lại chuỗi sản xuất, vừa tạo thêm giá trị kinh tế cho người trồng, vừa góp phần giảm áp lực từ rác thải nhựa và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.