Tp. Huế tăng cường bảo vệ nguồn nước dưới đất, phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm

Trám lấp giếng không sử dụng - Bảo vệ nguồn nước dưới đất, bảo vệ môi trường

Nguồn nước dưới đất có vai trò quan trọng đối với đời sống dân sinh, sản xuất và bảo đảm an ninh nguồn nước. Tuy nhiên, những giếng khoan, giếng đào đã hư hỏng, không còn sử dụng hoặc không có kế hoạch tiếp tục khai thác nếu không được xử lý đúng quy định có thể trở thành “đường dẫn” đưa chất ô nhiễm xuống các tầng chứa nước. Việc chủ động trám lấp các giếng không sử dụng vì thế không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật, mà còn là giải pháp thiết thực để bảo vệ tài nguyên nước và môi trường, hướng tới phát triển bền vững.

Bảo vệ nguồn nước từ những giếng không còn sử dụng

Vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Huế đề nghị các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trên địa bàn chủ động rà soát những giếng khoan, giếng đào bị hỏng, không còn sử dụng hoặc không có kế hoạch tiếp tục sử dụng để thực hiện trám lấp theo đúng quy định hiện hành.

Đây là một trong những giải pháp nhằm tăng cường bảo vệ nguồn nước dưới đất, phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm và bảo đảm an toàn môi trường. Bởi trên thực tế, khi một giếng không còn sử dụng nhưng không được xử lý đúng kỹ thuật, miệng giếng và thân giếng có thể trở thành con đường để nước bẩn, hóa chất, chất thải hoặc các nguồn ô nhiễm khác xâm nhập trực tiếp vào tầng chứa nước.

Đặc biệt, nước dưới đất có khả năng cung cấp nguồn nước ổn định trong thời gian dài nhưng quá trình phục hồi khi đã bị ô nhiễm thường khó khăn, tốn kém và kéo dài. Vì vậy, phòng ngừa luôn có ý nghĩa quan trọng hơn xử lý hậu quả.

Quy định mới, trách nhiệm được phân định rõ

Ngày 26/11/2024, Bộ Tài nguyên và Môi trường, nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ban hành Thông tư số 22/2024/TT-BTNMT kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trám lấp giếng không sử dụng - QCVN 83:2024/BTNMT. Quy chuẩn có hiệu lực từ ngày 26/5/2025, tạo cơ sở kỹ thuật và pháp lý thống nhất cho việc xử lý các loại giếng không còn sử dụng.

Theo quy định, đối với tổ chức có giếng không sử dụng phục vụ điều tra, đánh giá, thăm dò, khai thác nước dưới đất; giếng khoan thăm dò địa chất, thăm dò hoặc khai thác khoáng sản, chậm nhất 10 ngày trước khi trám lấp phải gửi văn bản thông báo kèm phương án trám lấp theo mẫu tại Phụ lục A của QCVN 83:2024/BTNMT đến Sở Nông nghiệp và Môi trường nơi có giếng. Việc trám lấp phải được thực hiện đúng yêu cầu kỹ thuật.

Đối với tổ chức, hộ gia đình và cá nhân có giếng khoan khảo sát địa chất công trình, xử lý nền móng công trình xây dựng hoặc xây dựng công trình ngầm không còn sử dụng, việc trám lấp thực hiện theo TCVN 9437:2012 về khoan thăm dò địa chất công trình.

Đối với hộ gia đình và cá nhân có giếng không sử dụng, chậm nhất 10 ngày trước khi tiến hành trám lấp phải gửi văn bản thông báo theo mẫu tại Phụ lục B của QCVN 83:2024/BTNMT đến UBND xã, phường nơi có giếng; sau đó tổ chức trám lấp theo đúng quy định kỹ thuật.

Việc quy định rõ trách nhiệm, thời gian thông báo và yêu cầu kỹ thuật giúp hạn chế tình trạng tự ý xử lý giếng theo phương thức không phù hợp, đồng thời nâng cao ý thức của chủ giếng đối với việc bảo vệ nguồn nước.

Từ trách nhiệm của mỗi người đến bảo vệ tài nguyên chung

Bảo vệ nguồn nước dưới đất không phải là nhiệm vụ riêng của cơ quan quản lý nhà nước. Mỗi tổ chức, hộ gia đình và cá nhân có giếng không sử dụng đều có thể góp phần vào công việc này bằng một hành động rất cụ thể: kiểm tra, rà soát và xử lý đúng quy định.

Khi cộng đồng cùng hành động, nguồn nước sẽ được bảo vệ tốt hơn, môi trường được an toàn hơn

Các chủ giếng cần xác định rõ tình trạng sử dụng, đặc biệt đối với những giếng đã hư hỏng, xuống cấp hoặc không còn nhu cầu khai thác. Khi thuộc diện phải trám lấp, cần thực hiện đầy đủ thủ tục thông báo và lựa chọn phương án, kỹ thuật phù hợp theo quy định, tránh việc tự ý lấp giếng bằng đất, rác thải hoặc vật liệu không bảo đảm yêu cầu.

Ở góc độ rộng hơn, việc trám lấp giếng không sử dụng cần được xem là một phần trong chiến lược quản lý tổng hợp tài nguyên nước. Cùng với kiểm soát khai thác nước dưới đất, bảo vệ đất, thu gom và xử lý chất thải, hạn chế các nguồn gây ô nhiễm và nâng cao nhận thức cộng đồng, những biện pháp này sẽ góp phần duy trì chất lượng các tầng chứa nước, bảo đảm nguồn nước phục vụ đời sống và sản xuất lâu dài.

Bảo vệ nguồn nước hôm nay, bảo đảm tương lai ngày mai

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, đô thị hóa và yêu cầu ngày càng cao về bảo đảm an ninh nguồn nước, bảo vệ nước dưới đất có ý nghĩa đặc biệt đối với mục tiêu phát triển bền vững của thành phố Huế.

Một chiếc giếng không còn sử dụng có thể chỉ là một công trình nhỏ trong mỗi khu dân cư, cơ sở sản xuất hay khu vực xây dựng. Nhưng nếu được quản lý, xử lý đúng cách, hàng nghìn giếng không sử dụng sẽ trở thành những “điểm phòng ngừa” quan trọng trong hệ thống bảo vệ nguồn nước dưới đất.

Vì vậy, chủ động rà soát và trám lấp giếng không sử dụng không chỉ là thực hiện một quy định kỹ thuật, mà còn thể hiện trách nhiệm của mỗi tổ chức, gia đình và cá nhân đối với tài nguyên thiên nhiên. Khi cộng đồng cùng hành động, nguồn nước sẽ được bảo vệ tốt hơn, môi trường sẽ an toàn hơn và cũng là nền tảng cho một Huế xanh, sinh thái, đáng sống và phát triển bền vững từ những việc làm thiết thực nhất./.