Lãnh đạo tỉnh và đại biểu dự lễ dâng hương kính cáo Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh.

Dự lễ hội có các đồng chí Nguyễn Hoài Anh - Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa cùng lãnh đạo các ban, sở, ngành, đoàn thể cùng đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Lễ hội đền Bà Triệu diễn ra từ ngày 20 - 23/2 Âm lịch hằng năm. Lễ hội được UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức với quy mô cấp tỉnh. Trong khuôn khổ lễ hội sẽ diễn ra nhiều hoạt động đặc sắc và trang trọng.

Phát biểu tại lễ hội, ông Lê Văn Trung - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa, khẳng định lễ hội nhằm tôn vinh Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh và những người có công trong lịch sử dựng nước và giữ nước. Giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, yêu dân tộc cho các thế hệ cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân. Đồng thời đây cũng là dịp quảng bá, giới thiệu nhằm phát huy giá trị Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Bà Triệu.

Sau nghi lễ tấu trình chúc văn, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa và đông đảo du khách thập phương đã ôn lại quá trình dựng cờ khởi nghĩa và công đức của nữ Anh hùng Triệu Thị Trinh cùng những người có công trong lịch sử dựng nước và giữ nước.

Đông đảo quần chúng Nhân Dân và du khách thập phương dự lê hội Đền Bà Triệu.

Theo sử sách ghi chép, Bà Triệu sinh ngày 2/10 năm Bính Ngọ - 226, tại vùng đất Quan Yên (nay thuộc xã Định Tiến, huyện Yên Định), lúc còn nhỏ, với chí khí hơn người, được nuôi dưỡng tinh thần yêu nước, bình thư, võ nghệ; lớn lên, bà trở thành một người phụ nữ dũng cảm, mưu trí. Năm 247, từ núi Nưa, nghĩa quân của bà đã tấn công thành Tư Phố và giành thắng lợi trọn vẹn. Trên đà thắng lợi, nghĩa quân tiến xuống Bồ Điền (xã Triệu Lộc, huyện Hậu Lộc) cùng với Nhân dân địa phương xây dựng căn cứ lâu dài cho cuộc kháng chiến.

Trước tinh thần và khí phách của người con gái mới ngoài 20 tuổi, Nhân dân Cửu Chân (Thanh Hóa) đã nô nức gia nhập nghĩa quân của bà. Từ căn cứ Bồ Điền, nghĩa quân đã tiến đánh các thành ấp của giặc Ngô khiến cho địch từ Thái thú đến Huyện lệnh và binh lính kẻ bị giết, kẻ phải tháo chạy trong cơn hoảng loạn.

Di tích quốc gia đặc biệt Đền Bà Triệu tại xã Triệu Lộc, Tỉnh Thanh Hóa.

Hoảng sợ trước sức mạnh của nghĩa quân Bà Triệu, nhà Ngô đã phái Lục Dận, một tên tướng khét tiếng tàn ác cùng 8.000 quân với nhiều lâu thuyền hùng hổ kéo sang hòng đè bẹp cuộc khởi nghĩa. Do tương quan lực lượng quá chênh lệch, trong một trận giao tranh ác liệt, Bà Triệu đã anh dũng quyên sinh trong sự tiếc thương, kính phục của Nhân dân, vào 22/02 năm Mậu Thìn (248).

Nghi lễ tấu trình chúc văn được tiến hành trang nghiêm.

Tưởng nhớ công ơn của Bà Triệu, nhân dân đã xây lăng mộ bà trên đỉnh núi Tùng, lập đền thờ và dựng một ngôi đình lớn ở giữa làng Phú Điền; đồng thời tôn bà làm Thần hoàng làng. Các triều Lý, Trần, Lê, Nguyễn đều cho tu sửa đền miếu, ban sắc phong và quy định tế lễ với nghi thức quốc lễ. Năm 1979, đền thờ và lăng mộ bà ở xã Triệu Lộc đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt cho Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật Khu Di tích Bà Triệu. Năm 2022, Lễ hội đền Bà Triệu đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thuộc loại hình lễ hội truyền thống... Lễ hội đã vượt ra ngoài khuôn khổ một làng (làng Phú Điền, xã Triệu Lộc) để trở thành một lễ hội lớn và quan trọng bậc nhất xứ Thanh.