Hợp tác xã - Động lực thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển bền vững

Hợp tác xã Nông nghiệp Cai Bộ, xã Cai Bộ, huyện Quảng Hoà hàng năm sản xuất 15 tấn – 20 tấn miến thành phẩm, doanh thu hơn 1,3 tỷ đồng - 1,8 tỷ đồng/năm, tạo việc làm thường xuyên cho 9 lao động địa phương, thu nhập bình quân 7 triệu đồng/người/tháng. Ảnh Quốc Sơn.

“Cầu nối” giúp người sản xuất liên kết với thị trường

Trước thực tế hầu hết những người sản xuất đều sản xuất quy mô nhỏ nên gặp nhiều khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm, việc phát triển HTX ở Cao Bằng có vai trò vô cùng quan trọng, không chỉ là giải pháp kinh tế hiệu quả mà nó chính là “cầu nối” giúp người sản xuất liên kết với doanh nghiệp và với thị trường tiêu thụ.

Tại xã Cai Bộ, huyện Quảng Hoà, HTX Nông nghiệp Cai Bộ thành lập năm 2019 chuyên sản xuất miến dong. Nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX đã đầu tư hệ thống dây chuyền sản xuất hiện đại, liên hoàn khép kín. Nhờ đó, HTX giảm được chi phí sản xuất, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, sản lượng sản xuất miến tăng lên 15 – 20 tấn/năm, cho doanh thu trung bình hàng năm hơn 1,3 tỷ đồng - 1,8 tỷ đồng. HTX tạo việc làm thường xuyên cho 9 lao động địa phương, thu nhập bình quân 7 triệu đồng/người/tháng.

Để chủ động nguyên liệu phục vụ sản xuất, HTX thực hiện liên kết theo chuỗi giá trị, đầu tư giống, phân bón, chuyển giao kỹ thuật cho các hộ nông dân xã Cai Bộ trồng hơn 40 ha cây dong riềng và cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm cho nông dân, với giá bình quân 3.000 đồng/kg củ dong riềng tươi.

“Năm 2023 sản phẩm miến của HTX được công nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh. HTX quan tâm đến hình thức bao bì đóng gói, nhãn hiệu sản phẩm “Miến dong Cai Bộ” được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp, có mã vạch thông tin chi tiết sản phẩm, thị trường tiêu thụ được mở rộng. HTX có kế hoạch tiếp tục đầu tư, liên kết sản xuất với nông dân mở rộng diện tích vùng trồng cây dong riềng nhằm nâng cao sản lượng và nâng tầm thương hiệu OCOP của sản phẩm, để “Miến dong Cai Bộ” trở thành sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu, đặc trưng của địa phương”. Giám đốc HTX Nông nghiệp Cai Bộ Hà Hồng Yêm cho biết.

Đứng chân trên địa bàn huyện Bảo Lạc có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, nhưng HTX Nông nghiệp 118 Bảo Lạc đã chủ động khai thác hiệu quả lợi thế, tiềm năng của địa phương, đầu tư phát triển nghề trồng dâu, nuôi tằm. Với tư duy đổi mới, năng động, các thành viên HTX thực hiện liên kết theo chuỗi giá trị. Sản xuất, cung ứng giống cây dâu, ươm tằm giống và bao tiêu kén tằm, hỗ trợ kỹ thuật trồng dâu, nuôi tằm cho các hộ nông dân nuôi tằm tại 2 huyện Bảo Lâm, Bảo Lạc và một số xã của huyện Hà Quảng, thành phố Cao Bằng cùng các tỉnh Hà Giang, Bắc Kạn. Đối với hộ nghèo, HTX cho ứng trước không lấy lãi, sau 1 năm các hộ có thu nhập từ bán kén mới phải trả tiền.

“Từ năm 2022, HTX liên kết, ký hợp đồng với Công ty cổ phần Dâu tằm tơ Tây Bắc bao tiêu sản phẩm kén tằm, đảm bảo đầu ra ổn định cho nông dân. HTX hiện có 3 ha vườn ươm giống cây dâu, hàng năm cung ứng 40 vạn cây giống, sản xuất 13.000 hộp tằm giống cung ứng cho 700 – 800 hộ nuôi mỗi năm và trung bình bao tiêu hơn 150 tấn kén/năm cho nông dân. Tổng doanh thu của HTX đạt hơn 45 tỷ đồng/năm, lợi nhuận hơn 1,8 tỷ đồng. HTX tạo việc làm cho 14 – 16 lao động thời vụ, thu nhập 230 nghìn đồng/người/ngày công”. Giám đốc HTX Nông nghiệp 118 Bảo Lạc Nông Văn Hoàn cho biết.

Ông Chung Văn Sấn, dân tộc Lô Lô, xóm Khau Trang, xã Hồng Trị, huyện Bảo Lạc trồng 10.000 cây dâu, nuôi tằm, hàng năm bán kén thu hơn 70 triệu đồng. “Có HTX Nông nghiệp 118 tại huyện bao tiêu kén tằm, nông dân trồng dâu, nuôi tằm không lo đầu ra, yên tâm sản xuất”. Ông Chung Văn Sấn nói.

Theo bà Nguyễn Thị Kiều, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hồng Trị, huyện Bảo Lạc, xã Hồng Trị hiện trồng hơn 70 ha cây dâu nuôi tằm, hộ trồng ít 10.000 cây, nhiều hộ trồng 40.000 cây, từ bán kén tằm các hộ thu nhập từ 50 triệu đến hơn 200 triệu đồng/năm. Đây là nguồn lợi đáng kể đối với nông dân vùng cao khó khăn của huyện Bảo Lạc. Được HTX Nông nghiệp 118 Bảo Lạc hỗ trợ cung ứng cây con giống, vật tư phục vụ nuôi tằm và bao tiêu toàn bộ sản phẩm kén, nông dân trong xã rất yên tâm sản xuất, nhiều hộ có dự định mở rộng diện tích trồng dâu, nuôi tằm.

Với vai trò là “cầu nối” giúp người sản xuất liên kết với doanh nghiệp và với thị trường, các HTX đã góp phần giải quyết việc làm tại chỗ cho nhiều lao động nông thôn, tạo thu nhập ổn định, nâng cao đời sống người dân địa phương.

Hợp tác xã Nông nghiệp 118 Bảo Lạc, huyện Bảo Lạc bình quân mỗi năm bao tiêu 150 tấn kén tằm cho nông dân, tạo việc làm cho 14 – 16 lao động thời vụ, thu nhập 230 nghìn đồng/người/ngày công. Ảnh Quốc Sơn.

Phát huy hiệu quả nguồn lực của HTX

Tỉnh Cao Bằng hiện có 448 HTX, hơn 3.800 xã viên, với vốn điều lệ 1.047 tỷ đồng. Các HTX hoạt động trong nhiều lĩnh vực, trong đó có 179 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông lâm nghiệp. Vượt qua những khó khăn của một tỉnh miền núi về điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, hạ tầng kinh tế kỹ thuật thiếu và yếu, hoạt động sản xuất trong các lĩnh vực hầu hết có quy mô nhỏ lẻ, phát triển thị trường khó khăn... Được sự hỗ trợ, tiếp sức của nhà nước, các HTX trên địa bàn tỉnh đã không ngừng đổi mới tổ chức sản xuất, xây dựng chiến lược phát triển, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đầu tư công nghệ mới, mở rộng quy mô sản xuất, tham gia chuỗi giá trị, nâng cao năng suất, chất lượng, gia tăng giá trị thương hiệu sản phẩm, hoạt động sản xuất hiệu quả, tạo nguồn lực đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế, xã hội của địa phương. Riêng năm 2024, các HTX trên địa bàn tỉnh nộp ngân sách nhà nước trên 23 tỷ đồng, doanh thu bình quân đạt gần 610 triệu đồng/HTX/năm, giải quyết việc làm cho 2.800 lao động, với thu nhập bình quân 55 triệu đồng/người/năm.

Phát huy hiệu quả nguồn lực của HTX, để các HTX thực sự trở thành động lực quan trọng góp phần thúc đẩy kinh tế, xã hội địa phương phát triển bền vững, tỉnh Cao Bằng triển khai nhiều giải pháp, tạo môi trường pháp lý cho HTX phát triển. Cùng với đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách của nhà nước về phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động HTX, tỉnh tăng cường vai trò của Liên minh HTX tỉnh, quan tâm đào tạo nguồn nhân lực cho HTX về kỹ năng quản lý kinh doanh, phát triển thương hiệu, xây dựng hình ảnh HTX. Bồi dưỡng nâng cao kiến thức quản lý tài chính, xây dựng chiến lược phát triển, kế hoạch sản xuất kinh doanh, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin vào hoạt động HTX. Đồng thời chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng dạy nghề cho người lao động đáp ứng nhu cầu sử dụng của các HTX.

Tỉnh triển khai kịp thời, đầy đủ các cơ chế, chính sách hỗ trợ HTX. Bằng nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, hỗ trợ HTX thực hiện các mô hình liên kết chuỗi gia trị, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường, quảng bá, giới thiệu, tăng sức cạnh tranh sản phẩm. Từ năm 2024 đến nay, Liên minh HTX đã hỗ trợ các HTX tham gia 14 cuộc xúc tiến thương mại; 20 lượt HTX tham gia các hội chợ, hội nghị quảng bá giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm… Đồng thời tạo điều kiện cho các HTX tiếp cận các nguồn tín dụng ưu đãi để đầu tư phát triển. Đến thời điểm này, Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX đã hỗ trợ 33 dự án, với nguồn vốn gần 4,1 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh. Đẩy mạnh hỗ trợ các HTX xây dựng, nâng cấp thương hiệu, gia tăng giá trị sản phẩm. Toàn tỉnh hiện có 10 sản phẩm OCOP 4 sao, 161 sản phẩm OCOP 3 sao của 27 chủ thể HTX, 10 chủ thể tổ hợp tác, 7 chủ thể doanh nghiệp, 73 chủ thể hộ sản xuất, kinh doanh.

Được các cấp chính quyền tỉnh triển khai đồng bộ các cơ chế, chính sách, tạo môi trường pháp lý thuận lợi, nhiều HTX trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đã không ngừng đổi mới, sáng tạo, tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả. Các HTX đã và đang góp phần tạo việc làm ổn định cho người lao động nông thôn, nâng cao thu nhập người dân, thực hiện mục tiêu giảm nghèo, thực sự trở thành động lực quan trọng góp phần thúc đẩy kinh tế, xã hội địa phương phát triển bền vững.