Vùng đồi keo “lột xác” nhờ chuyển hướng trồng ổi ứng dụng công nghệ cao

Triền đồi Quế Sơn, Đà Nẵng được “đánh thức” bằng mô hình trồng cây ăn quả ứng dụng công nghệ cao, thay thế diện tích keo tràm cho hiệu quả thấp.

Đánh thức đất đồi bằng tư duy làm nông mới

Những ngày cuối tháng 7, khu vườn của anh Trương Văn Arin (SN 1988), Giám đốc HTX Nông nghiệp Rừng Bảo, tấp nập người thu hoạch. Hơn 1.200 gốc ổi lê Đài Loan đang vào kỳ cho trái, từng quả được bao bọc cẩn thận trước khi đưa đến các siêu thị và cửa hàng thực phẩm sạch.

Ít ai biết rằng, chỉ vài năm trước, khu vực này là hơn 3ha đồi đá sỏi, đất chai cứng sau nhiều năm trồng keo. Chu kỳ khai thác kéo dài 5–7 năm nhưng giá trị kinh tế không cao, trong khi đất ngày càng suy kiệt dinh dưỡng.

Trăn trở trước thực trạng đó, năm 2023, anh Arin quyết định thuê hơn 32.000m² đất đồi để phát triển mô hình cây ăn quả. Theo anh, việc đầu tiên không phải là xuống giống mà là “hồi sinh” đất. Hàng tháng liền, anh cùng cộng sự đào đá, san gạt mặt bằng, khoan giếng tìm nguồn nước, đồng thời bổ sung phân hữu cơ, chế phẩm vi sinh để tái tạo hệ vi sinh và cải thiện độ màu mỡ.

“Đất khỏe thì cây mới khỏe. Muốn làm nông nghiệp bền vững phải bắt đầu từ việc phục hồi đất”, anh Arin chia sẻ.

Trên diện tích hơn 3ha, HTX lựa chọn trồng ổi lê Đài Loan và mận An Phước – những giống cây phù hợp với điều kiện khí hậu miền Trung, có khả năng phục hồi nhanh sau mưa bão và thị trường tiêu thụ ổn định.

Điểm nổi bật của mô hình là toàn bộ khu vườn được đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt công nghệ Israel. Mỗi gốc cây được cấp nước và dinh dưỡng theo nhu cầu thông qua hệ thống hòa phân tự động, giúp tiết kiệm đáng kể lượng nước, giảm chi phí nhân công nhưng vẫn bảo đảm cây sinh trưởng đồng đều.

Anh Arin áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt theo công nghệ Israel.

Song song với đó, HTX ưu tiên sử dụng phân hữu cơ kết hợp chế phẩm sinh học thay cho việc lạm dụng phân hóa học. Quy trình sản xuất được kiểm soát chặt chẽ từ cắt tỉa, tạo tán, bao trái đến phòng trừ sâu bệnh theo hướng an toàn sinh học.

Đặc biệt, anh Arin áp dụng kỹ thuật “ổi chuyền”, chủ động điều tiết thời điểm ra hoa và kết trái để cây cho thu hoạch quanh năm thay vì chỉ tập trung vào một vài vụ.

Áp dụng kỹ thuật “ổi chuyền” giúp vườn ổi cho trái rải vụ, nâng cao hiệu quả sản xuất và ổn định đầu ra.

Nhờ đó, mỗi tháng khu vườn cung ứng khoảng 1–2 tấn ổi ra thị trường, duy trì nguồn thu ổn định và giảm đáng kể rủi ro khi gặp thiên tai.

“Nếu chẳng may bão làm ảnh hưởng đến một lứa trái thì chỉ sau khoảng một tháng, cây sẽ tiếp tục cho đợt quả mới. Dòng tiền vì thế luôn được duy trì”, anh Arin cho biết.

Hiện sản phẩm của HTX đã có mặt tại nhiều siêu thị và cửa hàng nông sản sạch ở Đà Nẵng. Năm 2026, HTX đặt mục tiêu đạt khoảng 50 tấn ổi, tương đương năng suất gần 50kg mỗi cây.

Mô hình trồng ổi của anh Trương Văn Arin được xây dựng chuyên nghiệp, gắn với phát triển thương hiệu và đăng ký sản phẩm OCOP.

Xây dựng chuỗi giá trị từ vườn ổi công nghệ cao

Không dừng lại ở sản xuất, HTX Nông nghiệp Rừng Bảo đang xúc tiến xây dựng thương hiệu, hoàn thiện hồ sơ OCOP và liên kết với sáu hộ dân lân cận để hình thành vùng chuyên canh hơn 4ha.

Theo kế hoạch, HTX sẽ chuyển giao quy trình kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và bao tiêu sản phẩm nhằm tạo vùng nguyên liệu đủ lớn, từng bước hướng đến thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh đó, anh Arin còn ấp ủ phát triển mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm. Khi đi vào hoạt động, du khách sẽ được tham quan miễn phí, tìm hiểu quy trình sản xuất nông nghiệp sạch, thưởng thức trái cây tại vườn và trải nghiệm đời sống của người nông dân.

HTX cũng dự kiến liên kết với các hộ kinh doanh địa phương như gà Đèo Le, phở sắn Quế Sơn… để phục vụ du khách, góp phần tạo chuỗi giá trị cộng đồng.

“Chúng tôi xác định nông nghiệp là nền tảng, còn du lịch là giải pháp gia tăng giá trị. Điều quan trọng nhất vẫn là tạo ra sản phẩm chất lượng để người tiêu dùng tin tưởng”, anh Arin nói.

Theo ông Nguyễn Chí Tùng, Phó Chủ tịch UBND xã Quế Sơn, mô hình của anh Trương Văn Arin là một trong những điển hình về chuyển đổi cây trồng theo hướng ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn.

Việc áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm, canh tác an toàn sinh học và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị không chỉ giúp giảm chi phí, nâng cao năng suất mà còn cho thấy vùng đất gò đồi vẫn có thể tạo ra những sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao nếu người nông dân mạnh dạn đổi mới tư duy và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất./.