Từ một thợ lặn nghèo khó, trải qua muôn vàn sóng gió cuộc đời, ông Hồ Phi Thủy, đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang (trước sáp nhập thuộc tỉnh Kiên Giang) Giám đốc Công ty TNHH MTV Ngọc trai Ngọc Hiền, được mệnh danh là "vua" ngọc trai với doanh thu gần 100 tỷ đồng/năm. Ông được bình chọn là 1 trong 63 Nông dân Việt Nam xuất sắc 2025.

Sinh ra và lớn lên trong gia đình gắn bó với biển, Hồ Phi Thủy sớm thấu hiểu giá trị của tài nguyên đại dương. Thay vì khai thác theo cách truyền thống, anh lựa chọn hướng đi bền vững hơn: nuôi trai cấy ngọc theo công nghệ hiện đại, gắn với bảo tồn hệ sinh thái biển. Sau nhiều năm tìm hiểu, học hỏi kỹ thuật từ các vùng nuôi ngọc nổi tiếng trong và ngoài nước, anh quyết định đầu tư bài bản, quy hoạch vùng nuôi tập trung trên diện tích mặt nước rộng lớn.

Với 1.000ha vùng nuôi được quy hoạch khoa học, hệ thống bè nổi, lồng nuôi được bố trí theo từng khu vực phù hợp với dòng chảy, độ mặn và độ sâu của nước biển. Quá trình nuôi trai lấy ngọc đòi hỏi sự tỉ mỉ và kỹ thuật cao, đặc biệt ở công đoạn cấy nhân. Mỗi con trai sau khi được cấy nhân phải chăm sóc từ 18 – 24 tháng mới có thể thu hoạch. Tỷ lệ thành công phụ thuộc nhiều vào tay nghề kỹ thuật viên và điều kiện môi trường.

Hồ Phi Thủy đặc biệt chú trọng yếu tố môi trường. Anh đầu tư hệ thống quan trắc chất lượng nước định kỳ, kiểm soát nguồn thải và duy trì mật độ nuôi hợp lý để không gây áp lực lên hệ sinh thái. Theo anh, nuôi trai lấy ngọc chỉ bền vững khi môi trường biển được bảo vệ. Chính nhờ định hướng này mà vùng nuôi của anh luôn duy trì tỷ lệ trai sống cao, chất lượng ngọc ổn định.

Mỗi năm, trang trại của Hồ Phi Thủy cung ứng ra thị trường khoảng 320.000 viên ngọc với nhiều kích cỡ và màu sắc khác nhau. Ngọc sau khi thu hoạch được phân loại, xử lý, chế tác thành các sản phẩm trang sức như vòng cổ, nhẫn, hoa tai, mặt dây chuyền… Một phần sản lượng được xuất bán thô cho các đối tác chế tác trong và ngoài nước; phần còn lại được gia công thành sản phẩm hoàn chỉnh phục vụ khách du lịch và thị trường nội địa.

Doanh thu hàng năm đạt từ 95 - 150 tỷ đồng là kết quả của quá trình đầu tư dài hạn và chiến lược kinh doanh linh hoạt. Không chỉ dừng ở sản xuất ngọc, Hồ Phi Thủy còn phát triển mô hình du lịch sinh thái gắn với trải nghiệm nuôi trai. Du khách đến đây có thể tham quan bè nuôi, tìm hiểu quy trình cấy ngọc, trực tiếp mở trai để khám phá viên ngọc bên trong – một trải nghiệm đầy hấp dẫn.

Mô hình kết hợp sản xuất và du lịch tạo nên chuỗi giá trị khép kín. Du khách vừa tham quan, vừa mua sắm sản phẩm ngay tại cơ sở, giúp gia tăng giá trị thương hiệu. Khu vực đón khách được thiết kế thân thiện với môi trường, sử dụng vật liệu tự nhiên, hài hòa với cảnh quan biển đảo. Bên cạnh đó, anh còn tổ chức các hoạt động giáo dục môi trường, tuyên truyền bảo vệ hệ sinh thái biển cho du khách và học sinh.

Tác động kinh tế - xã hội của mô hình là rất rõ nét. Hàng trăm lao động địa phương có việc làm ổn định với thu nhập khá, từ công nhân chăm sóc trai, kỹ thuật viên cấy nhân đến nhân viên du lịch, bán hàng, chế tác trang sức. Nhiều hộ dân trước đây sống phụ thuộc vào khai thác thủy sản nhỏ lẻ nay chuyển sang làm việc trong chuỗi sản xuất – dịch vụ, góp phần giảm áp lực khai thác tự nhiên.

Không ít lần Hồ Phi Thủy đối mặt với thách thức như biến động thời tiết, dịch bệnh trên trai nuôi hay biến động thị trường tiêu thụ. Tuy nhiên, anh luôn chủ động thích ứng bằng cách đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng kênh bán hàng trực tuyến, tham gia hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước để quảng bá thương hiệu ngọc trai Phú Quốc.

Tầm nhìn của Hồ Phi Thủy không chỉ dừng ở con số doanh thu. Anh mong muốn xây dựng thương hiệu ngọc trai đặc khu Phú Quốc trở thành sản phẩm đặc trưng, có vị thế trên thị trường quốc tế. Đồng thời, anh hướng đến phát triển du lịch sinh thái theo hướng xanh - sạch - bền vững, hài hòa giữa lợi ích kinh tế và bảo tồn tài nguyên biển.

Trong bối cảnh kinh tế biển đang được xác định là một trụ cột phát triển, mô hình nuôi trai lấy ngọc kết hợp du lịch sinh thái của Hồ Phi Thủy là minh chứng cho tư duy làm kinh tế hiện đại: khai thác đi đôi với bảo tồn, sản xuất gắn với dịch vụ, lợi nhuận song hành cùng trách nhiệm môi trường.

Từ vùng biển đặc khu Phú Quốc của tỉnh An Giang, câu chuyện của Hồ Phi Thủy cho thấy tiềm năng to lớn của kinh tế biển nếu được đầu tư đúng hướng. Với 1.000ha vùng nuôi, 320.000 viên ngọc mỗi năm và doanh thu hàng trăm tỷ đồng, anh không chỉ tạo dựng thành công cho riêng mình mà còn góp phần nâng tầm giá trị biển đảo quê hương, mở ra hướng phát triển bền vững cho cộng đồng địa phương./.