Nằm trong quần thể kết nối của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, cánh đồng lúa Buôn Chóa rộng gần 700 ha uốn lượn dưới chân núi tạo nên một thị giác choáng ngợp, cũng như một thảm lụa ngọc bích mướt mát trải dài tít tắp

Không chỉ dừng lại ở danh hiệu vựa lúa đặc sản lớn bậc nhất Tây Nguyên, Buôn Choáh đang viết nên câu chuyện đầy cảm hứng về mô hình kinh tế xanh: Kết hợp canh tác hữu cơ bền vững gắn liền với khai thác du lịch trải nghiệm.

Khi thổ nhưỡng triệu năm kết tinh thành "hạt ngọc" hữu cơ

Cánh đồng Buôn Choáh sở hữu một "món quà" độc bản từ mẹ thiên nhiên: lớp đất đai có tuổi địa chất lên tới 300.000 năm. Tro bụi khoáng chất từ những đợt phun trào núi lửa cổ đại hòa quyện với dòng phù sa giàu dinh dưỡng của sông Krông Nô tạo nên một vùng thổ nhưỡng trù phú hiếm nơi nào có được. Nhận thức rõ giá trị của đất, những năm gần đây, người nông dân nơi đây đã từng bước thay đổi tư duy, chuyển từ canh tác hóa học truyền thống sang định hướng sản xuất hữu cơ và an toàn sinh học.

Tại đây, người nông dân hạn chế tối đa dùng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, ưu tiên phân bón hữu cơ vi sinh, giúp bảo vệ hệ sinh thái đất và nguồn nước ngầm ngậm khoáng núi lửa.

Nhờ phương thức xanh, các giống lúa gạo đặc sản thượng hạng như, ST24 và ST25 được trồng ở Buôn Choáh đạt độ dẻo thơm vượt trội, liên tục gặt hái chứng nhận OCOP và khẳng định vị thế vững chắc trên thị trường nông sản sạch toàn quốc.

Bức tranh phong cảnh bốn mùa chuyển sắc

Sự giao thoa giữa không gian nông nghiệp hữu cơ xanh mướt và hệ giá trị văn hóa, địa chất độc đáo đang mở ra cánh cửa phát triển du lịch canh nông bền vững tại Buôn Choáh. Đây không chỉ là xu hướng thưởng ngoạn mà còn là cầu nối đưa du khách tiệm cận gần hơn với lối sống xanh.

Nằm trong quần thể kết nối của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, cánh đồng lúa rộng gần 700 ha uốn lượn dưới chân núi tạo nên một thị giác choáng ngợp, cũng như một thảm lụa ngọc bích mướt mát trải dài tít tắp.

Vào mùa gặt, cả thung lũng bừng sáng sắc vàng óng ả, trở thành thánh địa săn ảnh của giới nhiếp ảnh gia và những người yêu thiên nhiên.

Vào mùa gặt, cả thung lũng bừng sáng sắc vàng óng ả

Trải nghiệm "một ngày làm nông dân công nghệ cao"

Đến với Buôn Choáh, du khách không chỉ ngắm cảnh mà còn được tham gia vào chuỗi hành trình trải nghiệm nông nghiệp lý thú. Du khách có thể tự tay tìm hiểu quy trình ủ phân hữu cơ, quan sát mô hình "cánh đồng không dấu chân" với các thiết bị bay không người lái (drone) hiện đại phun chế phẩm sinh học, hay cùng người dân bản địa thu hoạch và nếm thử hương vị cơm gạo mới thơm nồng nàn ngay bên bờ ruộng.

Kết nối văn hóa và hệ sinh thái hang động

Tiềm năng du lịch của Buôn Choáh còn được nhân lên gấp bội khi nằm ngay sát hệ thống hang động núi lửa basalt dài nhất Đông Nam Á. Mô hình du lịch liên kết: Khám phá địa chất núi lửa – Trải nghiệm nông nghiệp hữu cơ – Thưởng thức ẩm thực truyền thống của đồng bào Êđê, M'nông bản địa được kỳ vọng sẽ là đòn bẩy kinh tế mạnh mẽ cho địa phương.

Tiềm năng du lịch của Buôn Choáh còn được nhân lên gấp bội khi nằm ngay sát hệ thống hang động núi lửa basalt dài nhất Đông Nam Á

Hướng đi cho tương lai xanh

Du lịch nông nghiệp hữu cơ tại Buôn Choáh là câu chuyện cộng hưởng lợi ích kép. Mô hình này vừa hỗ trợ người nông dân nâng cao giá trị hạt gạo, tăng thêm thu nhập từ dịch vụ lữ hành, vừa góp phần quan trọng vào việc bảo tồn tài nguyên đất và giữ gìn bản sắc văn hóa vùng cao.

Chia sẻ với phóng viên, Chủ tịch UBND xã Nam Đà – ông Ngô Xuân Đông cho biết: "Quan điểm nhất quán của chính quyền xã Nam Đà là không phát triển du lịch lúa theo tư duy tự phát, phong trào hay chỉ dừng lại ở việc check-in ngắm cảnh thuần túy. Đối với chúng tôi, cánh đồng lúa Buôn Choáh là một di sản độc đáo được bồi đắp từ khoáng chất nham thạch núi lửa. Do đó, 'du lịch lúa' bắt buộc phải gắn liền với chuỗi giá trị nông nghiệp công nghệ cao và là đòn bẩy trực tiếp thúc đẩy thương hiệu đặc sản Gạo Núi Lửa (ST24, ST25) đạt chuẩn OCOP của địa phương.

Mục tiêu dài hạn của xã là kết nối cánh đồng lúa Buôn Choáh vào hệ sinh thái tuyến du lịch trọng điểm của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Chúng tôi đang phối hợp nâng cấp hạ tầng giao thông để hình thành chuỗi trải nghiệm khép kín: Khám phá hệ thống hang động núi lửa Chư Blúk, trải nghiệm mùa vàng dưới chân núi lửa Nâm Blang, thưởng thức ẩm thực và giao lưu văn hóa truyền thống của đồng bào M'nông, Êđê tại các buôn làng.

Tuy nhiên, áp lực lớn nhất của chính quyền hiện nay là phải phát triển dựa trên nguyên tắc bảo tồn. Xã kiên quyết không bê-tông hóa, không phá vỡ cấu trúc tự nhiên và kiểm soát chặt chẽ vấn đề môi trường dọc dòng sông Krông Nô. Chúng tôi sẽ tập trung tập huấn, trao quyền và hỗ trợ sinh kế để chính người nông dân bản địa làm chủ thể, biến ruộng lúa, nếp nhà của họ thành những điểm lưu trú cộng đồng. Chỉ khi người dân trực tiếp được hưởng lợi kinh tế và tự hào về di sản của mình, du lịch lúa Nam Đà mới có thể phát triển bền vững".

Với sự đầu tư bài bản về hạ tầng giao thông và định hướng chuẩn hóa quy trình organic, cánh đồng núi lửa Buôn Choáh chắc chắn sẽ trở thành một điểm sáng không thể bỏ qua trên bản đồ du lịch sinh thái Việt Nam, mang đến cho du khách những trải nghiệm thuần khiết, chữa lành và bền vững./.