Hải Phòng: Hành trình xây dựng nông thôn mới - diện mạo mới, sức sống mới

Hải Phòng đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới trên phạm vi toàn thành phố.

Trong bản đồ phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, Hải Phòng từ lâu đã khẳng định vị thế là một cực tăng trưởng trọng điểm của phía Bắc, một thành phố Cảng công nghiệp năng động và hiện đại. Tuy nhiên, song hành với những tòa nhà cao tầng và những cảng biển sầm uất, có một cuộc chuyển mình vĩ đại khác đã và đang diễn ra âm thầm nhưng đầy mạnh mẽ ở các vùng ven đô - đó là hành trình xây dựng nông thôn mới (NTM). Hơn một thập kỷ nỗ lực không ngừng nghỉ, với một tư duy đột phá và sự đồng lòng, chung sức của toàn dân, Hải Phòng đã viết nên một câu chuyện thành công đầy cảm hứng, biến những vùng quê còn nhiều khó khăn trở thành những miền quê đáng sống, văn minh và trù phú, góp phần tạo nên một diện mạo phát triển toàn diện và bền vững cho toàn thành phố.

Sức bật từ chủ trương đúng đắn và cách làm sáng tạo

Bước vào thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Hải Phòng đã xác định đây là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có ý nghĩa to lớn trong việc thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Một trong những yếu tố tạo nên thành công vang dội của Hải Phòng chính là cơ chế hỗ trợ đặc thù, mang tính đột phá. Chủ trương thành phố hỗ trợ xi măng, vật tư thiết yếu, trong khi người dân đóng góp công sức, hiến đất, và tự tổ chức thi công, giám sát đã khơi dậy mạnh mẽ sức mạnh cộng đồng.

Phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân hưởng thụ" được cụ thể hóa bằng những cuộc họp công khai, minh bạch tại từng thôn, xã, tạo sự đồng thuận và nhất trí cao. Hàng chục nghìn hộ dân đã tự nguyện hiến hàng trăm nghìn mét vuông đất để mở rộng đường làng, ngõ xóm, xây dựng các công trình phúc lợi công cộng. Sự chung sức, đồng lòng này không chỉ giúp tiết kiệm đáng kể ngân sách nhà nước mà còn thể hiện tinh thần làm chủ của người dân, gắn kết tình làng nghĩa xóm, tạo nên sức mạnh cộng đồng to lớn.

Thành quả ấn tượng - diện mạo nông thôn khởi sắc

Nhờ sự đầu tư đúng hướng và huy động hiệu quả các nguồn lực, đến tháng 6/2025, Hải Phòng đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới trên phạm vi toàn thành phố. Cụ thể, ngày 22/6/2025, tại Quyết định số 1125/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ công nhận thành phố Hải Phòng hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới năm 2024. Đây là một dấu mốc quan trọng, ghi nhận sự nỗ lực không ngừng nghỉ của cả hệ thống chính trị và nhân dân thành phố.

Kết quả nổi bật nhất là sự thay đổi toàn diện của hệ thống cơ sở hạ tầng. Những con đường đất nhỏ hẹp trước đây đã được thay thế bằng những tuyến đường bê tông, trải nhựa rộng rãi, có hệ thống chiếu sáng, cây xanh và vỉa hè đồng bộ. Giao thông thuận lợi đã tạo đà cho kinh tế - xã hội phát triển, giao thương hàng hóa trở nên dễ dàng hơn. Hệ thống trường học, trạm y tế, nhà văn hóa được đầu tư xây dựng khang trang, hiện đại, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu học tập, chăm sóc sức khỏe và sinh hoạt văn hóa, tinh thần của người dân.

Không chỉ dừng lại ở các tiêu chí cơ bản, Hải Phòng còn đi đầu cả nước trong xây dựng nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu. Đến cuối năm 2024, trung bình các xã đạt 19/19 tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí xã NTM giai đoạn 2021-2025; đạt 19/19 tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí xã NTM nâng cao giai đoạn 2021-2025; đạt 3,78/5 tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí xã NTM kiểu mẫu giai đoạn 2021-2025. Đến tháng 6-2025, toàn thành phố có 7/7 tiêu chí quy định về thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM thành phố đều hoàn thành. Cụ thể, 100% số huyện đạt huyện NTM. 4 huyện: Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, An Lão, Kiến Thụy được công nhận huyện NTM nâng cao, 100% số xã đạt NTM nâng cao; 45/77 xã đạt NTM kiểu mẫu.. Triển khai xây dựng NTM. Quá đó, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng lên đáng kể, đời sống người dân ngày càng khá giả. Tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu, an sinh xã hội được đảm bảo.

Bên cạnh đó, sản xuất nông nghiệp cũng có những bước chuyển mình mạnh mẽ theo hướng hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao và liên kết chuỗi giá trị. Nhiều vùng sản xuất tập trung quy mô lớn đã hình thành, gắn với các sản phẩm chủ lực của địa phương. Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) được triển khai hiệu quả với hàng trăm sản phẩm được công nhận, góp phần nâng cao giá trị nông sản và tạo thương hiệu cho nông sản Hải Phòng trên thị trường.

Thách thức và định hướng tương lai

Mặc dù đã đạt được những thành tựu to lớn, quá trình xây dựng nông thôn mới ở Hải Phòng vẫn còn đối mặt với một số khó khăn, thách thức. Vấn đề ô nhiễm môi trường ở một số khu vực nông thôn, việc nâng cao chất lượng các tiêu chí một cách bền vững và việc tạo ra các mô hình kinh tế có giá trị gia tăng cao vẫn là những bài toán cần lời giải. Thêm vào đó, việc duy trì và phát huy vai trò chủ thể của người dân trong giai đoạn mới cũng đòi hỏi những cách làm sáng tạo và phù hợp hơn.

Trong giai đoạn tới, Hải Phòng xác định mục tiêu xây dựng nông thôn mới đi vào chiều sâu, bền vững, với trọng tâm là nâng cao hơn nữa chất lượng cuộc sống của người dân. Thành phố đặt mục tiêu đến hết năm 2025, 100% số xã cơ bản đạt tiêu chí xã nông thôn mới kiểu mẫu và các huyện cơ bản hoàn thành tiêu chí huyện nông thôn mới kiểu mẫu.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hải Phòng sẽ tập trung vào các giải pháp trọng tâm như: tiếp tục hoàn thiện cơ sở hạ tầng theo hướng đồng bộ, hiện đại; đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp gắn với phát triển kinh tế nông thôn, du lịch sinh thái và làng nghề truyền thống. Đặc biệt, thành phố sẽ chú trọng phát triển các mô hình "nông thôn thông minh", ứng dụng chuyển đổi số vào quản lý, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, góp phần tạo ra một nền nông nghiệp công nghệ cao, hiệu quả và bền vững.

Hành trình xây dựng nông thôn mới ở Hải Phòng là một minh chứng sống động cho sự thành công của một chủ trương đúng đắn, hợp lòng dân. Với những thành quả đã đạt được và một tầm nhìn chiến lược cho tương lai, nông thôn Hải Phòng hứa hẹn sẽ tiếp tục có những bước phát triển vượt bậc, trở thành những miền quê trù phú, văn minh, hiện đại, là niềm tự hào của thành phố Cảng anh hùng.