Công nghệ số định hình tương lai nông nghiệp an toàn tại Hà Nội

Từ các hợp tác xã sản xuất đến cơ quan quản lý nhà nước, nhiều mô hình ứng dụng mã QRcode, cơ sở dữ liệu số, hệ thống truy xuất nguồn gốc… đã và đang phát huy hiệu quả rõ rệt, mở ra hướng đi bền vững cho ngành nông nghiệp Thủ đô.

Công nghệ số giúp minh bạch nguồn gốc nông sản

Thực hiện chỉ đạo của thành phố, mỗi xã, phường trên địa bàn Hà Nội đều phải lựa chọn ít nhất một mô hình an toàn thực phẩm để triển khai thí điểm. Trong đó, ứng dụng công nghệ thông tin được xác định là trụ cột quan trọng nhằm kiểm soát chất lượng nông sản từ khâu sản xuất đến tiêu thụ.

Tại Hợp tác xã Sản xuất Kinh doanh Dịch vụ nông nghiệp Văn Đức (xã Bát Tràng), việc áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc đã trở thành một phần không thể thiếu trong quy trình sản xuất.

Với hơn 200ha rau chuyên canh của hợp tác xã, trong đó có 40ha đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, mỗi năm, Hợp tác xã cung ứng cho thị trường hơn 30.000 tấn rau các loại. Phó Giám đốc Hợp tác xã Đinh Thị Luyến cho biết, đơn vị đã triển khai đăng ký mã QR tích hợp đầy đủ thông tin về quy trình sản xuất, thu hoạch, sơ chế và đóng gói. Nhờ đó, các đối tác lớn như hệ thống siêu thị Aeon, MM Mega Market, BigC cùng nhiều doanh nghiệp thực phẩm đã ký hợp đồng tiêu thụ ổn định từ 1.500 đến 2.000 tấn rau mỗi năm.

Không dừng lại ở thị trường trong nước, sản phẩm rau Văn Đức còn được xuất khẩu sang Hàn Quốc, Đài Loan và nhiều nước châu Á khác. Việc minh bạch thông tin thông qua mã QR không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo dựng niềm tin vững chắc với người tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh vấn đề an toàn thực phẩm ngày càng được quan tâm.

Tương tự, tại Hợp tác xã Sản xuất và Dịch vụ nông nghiệp Thanh Hà (xã Hồng Vân), mô hình ứng dụng công nghệ thông tin cũng cho thấy hiệu quả rõ rệt. Với diện tích khoảng 10.000m² chuyên trồng rau mầm theo tiêu chuẩn VietGAP và hướng hữu cơ, Hợp tác xã chủ động đăng ký QR Code cho toàn bộ sản phẩm.

Giám đốc hợp Sản xuất và Dịch vụ nông nghiệp Thanh Hà (xã Hồng Vân) Bùi Thị Thanh Hà chia sẻ, chỉ với một thao tác quét mã bằng điện thoại thông minh, người tiêu dùng có thể tiếp cận đầy đủ thông tin về nguồn gốc sản phẩm, từ khâu chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch. Điều này không chỉ giúp sản phẩm của Hợp tác xã dễ dàng tiếp cận thị trường mà còn tránh bị nhầm lẫn với sản phẩm cùng loại.

Nhờ ứng dụng công nghệ, mỗi năm, Hợp tác xã Thanh Hà cung ứng hơn 200 tấn rau mầm ra thị trường, đồng thời từng bước xây dựng thương hiệu nông sản an toàn, chất lượng cao.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và phát triển thị trường

Không dừng lại ở các mô hình sản xuất, công nghệ thông tin còn được ngành Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội ứng dụng mạnh mẽ trong công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Trưởng phòng Chất lượng và Phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Thị Thu Hằng cho biết, đơn vị đang duy trì và phát triển “Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông lâm sản thủy sản thực phẩm thành phố Hà Nội” (check.hanoi.gov.vn).

Riêng trong dịp Tết 2026, hệ thống đã cấp 121 tài khoản cho các cơ sở và 60 mã truy xuất QRcode cho sản phẩm. Tính lũy kế đến nay, đã có 3.220 cơ sở tham gia với hơn 12.000 bộ mã truy xuất nguồn gốc.

Cùng với đó, phần mềm kiểm tra, đánh giá kiến thức an toàn thực phẩm trực tuyến cũng được triển khai rộng rãi, giúp các chủ cơ sở và người lao động dễ dàng tiếp cận kiến thức và thực hiện quy định pháp luật. Trong quý I-2026, có 467 lượt người tham gia, trong đó 253 người đạt yêu cầu...

Đáng chú ý, các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất nông sản trên địa bàn thành phố cũng đang ứng dụng marketing số để quảng bá sản phẩm. Thông qua các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo cùng website và ứng dụng di động, nhiều sản phẩm nông sản đã tiếp cận được đông đảo khách hàng, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường nhấn mạnh, thành phố tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ chuỗi giá trị nông sản. Trong đó, việc nghiên cứu và áp dụng công nghệ blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm tính minh bạch và không thể làm giả của dữ liệu.

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng hướng tới số hóa toàn bộ quy trình sản xuất nông nghiệp, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu lớn về cây trồng, vật nuôi và thủy sản, phục vụ công tác quy hoạch và phát triển vùng sản xuất tập trung. Các hệ thống quan trắc tự động, dự báo thị trường cũng sẽ được triển khai nhằm hỗ trợ nông dân và doanh nghiệp chủ động trong sản xuất và tiêu thụ. Ngoài ra, việc đưa sản phẩm nông nghiệp lên các sàn thương mại điện tử kết hợp tăng cường xúc tiến thương mại và duy trì các kênh tương tác trực tuyến với người dân, cũng là những giải pháp quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển thị trường nông sản an toàn.

Trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao về chất lượng và an toàn thực phẩm, việc ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ là xu hướng mà còn là giải pháp tất yếu. Từ thực tiễn tại Hà Nội cho thấy, khi công nghệ được triển khai đồng bộ từ sản xuất đến quản lý, không chỉ giúp minh bạch hóa chuỗi cung ứng mà còn góp phần nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.